interviews

Nelly Miricioiu Königin des Belcanto

Nelly Miricioiu/ Foto Opera Rara/ Duncan Russell

Nelly Miricioiu

 

 Jedem Belcanto-Liebhaber ist der Name Nelly Miricioiu ein Begriff! Ihre unendlich vielen Live-Aufnahmen von Rossini, Bellini, Donizetti sind in so gut wie jedem Regal von Sammlern zu finden, die sich für diese Spielart der Oper interessieren. Ihre Einspielungen seltener Donizetti-Opern bei Opera Rara vor allem haben ihren Ruhm verewigt, zu dem auch der jüngst verstorbene Walter Knoeff mit seinen Dokumenten auf Gala oder opera-club.net beigetragen hat. Die eigenwillige, höchst individuelle Sopranstimme der Miricioiu war in der Lage, sich problemlos für die Norma ebenso wie für die Anna Bolena oder Semiramide zu eignen. Aber – und das macht ihre große Bandbreite aus – auch das veristische Repertoire von La Fiamma bis zur Francesca da Rimini, von Cilea bis Puccini und Alfano war ihre Domäne. Ich selber habe sie an vielen, vielen Abenden in Italien, London (wo sie wohnt) oder anderswo gehört und bewundert. Ihre Tosca neben Robert Hale und Neil Shicoff gehört zu den spannendsten Verkörperungen meiner Opernerfahrung. Was für eine furchtlose, engagierte und sich in ihre Partien bis zur Selbstaufgabe stürzende Sängerin! Eine wirklich Künstlerin, nicht nur eine Besitzerin einer hochindividuellen Stimme, die man nicht vergisst. Namentlich in London und vor allem in Amsterdam war sie eine Göttin, eine wahre Kaiserin der Samstags-Matineen, jener unglaublichen und schon legendären Opernkonzerte im Amsterdamer Concertgebouw vor einer ebenso treuen wie jubelnden Fangemeinde. Unsere Kollegin Basia Jaworski traf La Miricioiu kürzlich auf einen Schwatz. G. H.

 

Nelly Miricioiu und Jihae Shin: Meisterklasse in Amsterdam/ Foto  Jeanne Doomen

Miricioiu in Amsterdam.Foto: Jeanne Domen


Jaworski:
Ich kann mir das Opernleben ohne Nelly Miricioiu nicht vorstellen. Mit ihrem markanten  Sopran, ihrem sehr charakteristischen Timbre und ihrem bis zur Perfektion beherrschten Vibrato, gehört sie seit Beginn der 80er Jahre zu der aussterbenden Rasse der wirklichen  Diven vom Typ einer Callas, Scotto oder Olivero. Meine frühesten Opernerinnerungen führen mich zurück zu Thaïs mit Nelly Miricioiu. Danach konnte ich sie 25 Jahre lang im Grote Zaal des Concertgebouws bewundern, während der unvergesslichen Samstagsmatinéen, bei denen sie im Ganzen 17 verschiedene Rollen gesungen hat – Ihre Palette hier reichte von Rossini, Bellini, Donizetti und Verdi bis hin zu  Puccini, Zandonai und Mascagni. Ich bewunderte sie auf der Bühne in Brüssel als Anna Bolena und in Antwerpen als Magda (La Rondine) und Anna (Le Villi). Zwischen ihr und der Amsterdamer Oper wollte es jedoch nicht klappen. Luisa Miller scheiterte an einer idiotischen Regie, und bei Norma wurde sie krank und bekam Stimmprobleme. Was für ein Verlust, denn die Miricioiu ist nicht nur eine wunderbare Sängerin, sondern auch eine phänomenale Schauspielerin.

 

 

Miricioiu Opera Rara recitalIm März war Nelly Miricioiu ein paar Tage in Amsterdam für eine  Meisterklasse von jungen, vielversprechenden Sängern. Ich durfte einer „Lehrstunde“ beiwohnen und schaute gebannt  zu, wie sie versuchte, der jungen Südkoreanerin Jihae Shin die Grundlagen der Belcantogesangstechnik nahezubringen. Miricioiu ist eine sehr physisch präsente Lehrerin. Sie singt das eine oder andere vor und lässt ihre Schüler fühlen, wie die Muskeln auf bestimmte Klänge reagieren. Wie man diese besser, eindrucksvoller oder einfach präziser erzielen kann. Sie legt ihre Hand auf Shins Bauch und schüttelt mit ihrem Kopf: Nein, so geht das nicht. „Fühle mal“, sagt sie und legt Shins Hand auf ihren eigenen Bauch. Das ganze Gesicht wird bei der Unterrichtsstunde einbezogen: von den Schläfen, Augen, Wangenknochen bis zum Kinn. Die Lippen müssen weiter auseinander gezogen werden, der Mund muss breiter, viel breiter sein! Hört sie nun, was für einen Unterschied dies macht? Jihae Shin ist eine aufmerksame Studentin, sie behält alles gut und macht alles brav nach, was ihr aufgetragen wurde. „Brava“, ruft die Lehrerin, aber die Koloratur (es wird „Caro nome“ aus Rigoletto einstudiert), die muss doch wirklich anders werden! „Das „Haha haha haha“ musst Du nicht akzentuieren, das macht Reinild (die Pianistin Reinild Mees, die nicht nur alle Unterrichtsstunden begleitet, sondern auch physisch mitmacht, BJ) schon am Klavier. Du musst flüssig darüber weggleiten, Du darfst Deine Technik nicht hören lassen. Und vergiss das Lächeln nicht, Deine Lippen, Deine Lippen …“ Miricioiu macht es kurz vor und alles passt wieder. Genau wie etwas später bei “Ah! Non credea mirarti” aus La Sonnambula. Die Studentin macht es fantastisch, und den Beiden ist die Rührung anzusehen.

 

Die Diva und ihr Mentor: Nelly Miricioiu und Patric Schmidt, der Firmenchef und spiritus rector von Opera Rara/ Opera Rara mit Dank

Nun also ein paar Fragen: Was lieben Sie am Unterrichten? Und: Ist es nicht schrecklich ermüdend? Ach ich liebe das sehr. Nicht jeder gute Sänger ist ja auch ein guter Lehrer, aber ich denke, dass ich das nicht schlecht mache mache. Es ist eine Tatsache, dass viele von meinen Lehrlingen es wirklich weit bringen und darauf bin ich stolz. Eine Meisterklasse kann man natürlich nicht mit dem wirklichen Unterricht vergleichen, aber selbst dann hoffe ich, dass ich etwas Wesentliches rüberbringen kann. Etwas das bleibt und vor allem weiter hilft. Ich schaue auch oft bei den Meisterklassen vorbei, die meine Kollegen geben, so lerne ich selbst auch noch etwas. Ich bin noch immer sehr lernbegierig.

Sehen Sie: Es geht nicht allein um die Stimme oder das Talent, harte Arbeit und/oder Ausstrahlung. Es geht um das komplette Bild. Wenn man gut aussiehst, ist das natürlich von Vorteil, aber für mich gilt, dass man mit seiner Stimme überzeugen muss und nicht mit seinem Aussehen. Auf der anderen Seite … Gestern habe ich Il Matrimonio Segreto von Cimarosa hier in Amsterdam gesehen, mit wirklich fantastischen jungen Sängern, die auch noch optisch zu ihren Partien passten. Das war einfach ideal.

Nelly Miricioiu: recording "Rosmonda d´Inghilterra" für Opera rara/ Dank an Opera rara/ Duncan Russell

Es gibt wenig wirklich gute Lehrer! Und Sänger, vor allem junge Sänger,  sind Wegwerfartikel geworden. Das Einzige, was zählt, ist der Wettbewerb, und da herrscht auch viel Angst. Denn wenn man sich nicht bedingungslos den Ansprüchen fügt, dann sind da Dutzende, wenn nicht Hunderte andere, die schon in der Reihe stehen, um es von dir zu übernehmen. Ich habe Vorsingen mitgemacht, wo den Sängern gesagt wurde: Du bist wirklich großartig, aber es sind noch viel mehr, die genauso großartig sind wie Du. Also der Nächste!“

Was denken Sie über die vielen Gesangs-Wettbewerbe, die es gibt? Ich finde sie sehr wichtig. Ohne weiteres. Man kann wirklich nicht ohne sie. Wenn man sich als junger Sänger profilieren will, wenn man sich sehen lassen will, dann muss man da mitmachen. Mitunter „springt man“ von einem zum anderen Wettbewerb, in der Hoffnung zu gewinnen und entdeckt zu werden. Was nicht hilft: Viele dieser Wettbewerbe können sich nicht entscheiden, wofür sie eigentlich bestimmt sind. Wollen sie ein Karrieresprungbrett sein für junge und beginnende Sänger oder muss der Gewinn des Wettbewerbs den bereits arrivierten Sängern mehr Bekanntheit und bessere Rollen bringen? Darin unterscheidet sich der IVC (International Vocal Competition) in sehr positiver Weise. Man erhält alle Aufmerksamkeit und es wird dafür gesorgt, dass man „reicher“ zurückkommt, auch wenn man nicht gewinnt. Man bekommt dort Meisterklassen und gute Ratschläge. Und die Atmosphäre ist sehr freundlich und gemütlich.

 

Nelly Miricioiu: Silvana in "La Fiamma" an der römischen Oper/ Foto Opera di Roma

Was halten Sie von superrealistischen Szenen auf der Bühne, von Szenen mit Gewalt und explizitem Sex, wie das immer mehr zuzunehmen scheint? Es ist nichts einzuwenden gegen realistische Bilder, aber muss es in allen Details zu sehen sein? Schockieren, um zu schockieren? Alles sehen lassen, was man es auch im TV oder im Netz sehen kann? Ich weiß, dass es Vergewaltigungen im realen Leben gibt, aber muss das auf der Bühne dargestellt werden? Vulgarität auf der Bühne, das habe ich niemals verstanden. Ist auch nirgends nötig. Ich erinnere mich an die Produktion von La Fiamma von Respighi mit dem fantastischen, rumänischen Tenor und meinem sehr lieben Kollegen Gabriel Sadé. Der Regisseur wollte die Liebesnacht so realistisch wie möglich ins Bild bringen: nackt also. Das fühlte sich für uns Sänger nicht gut an. Auf diese Art würde ich mich niemals auf die Rolle konzentrieren können und sicher nicht auf das Singen. Das wollte ich nicht. Es wurde damals beschlossen, uns eine Art „zweite Haut“ zu geben. Es sah sehr realistisch aus, aber für mein Gefühl hatte ich nichts an und war nackt. Unangenehm.

 

Nelly Miricioiu: recording "Marina, Regina d´Inghilterra" für Opera Rara/ Foto Duncan Russell/ Dank an Opera Rara

Lassen Sie uns über Verismo reden. Eine Strömung, die gegenwärtig so sehr  vernachlässigt wird. Es sind auch wenige Sänger, die in dem veristischen Stil singen können. Woran liegt das? Wird das Repertoire zu wenig gespielt, da es keine Sänger mehr dafür gibt? Oder gibt es keine veristischen Sänger, da es nicht gespielt wird? Beides natürlich. Verismo wird als nicht „intellektuell“ genug angesehen, darauf schaut man gegenwärtig herab. Wir leben in einer Zeit, die arm ist an echten Emotionen, an echten Gefühlen: Liebe, Empathie, Glaube. Emotionen zeigen gilt als altmodisch, da kann man nichts mit anfangen, wenn man konzeptionell arbeitet. Es gibt keine Nuancen mehr, die haben ausgedient. Aber es sind auch wenige Sänger, die es singen können, das ist wahr. Während der Ausbildung wird viel zu viel Nachdruck auf die technische Perfektion gelegt und zu wenig auf Individualität. Mode und Hype spielen auch eine nicht zu vernachlässigende Rolle. Früher konnte man keine Rossini-Oper ordentlich besetzen, gegenwärtig wimmelt es von den Rossini- und Belcantospezialisten. Heute scheint es so, als ob nur zwei Alternativen bestehen: Alte Musik und frühen Belcanto und Wagner. Irgendwo dazwischen haben wir nicht nur den Verismo, sondern auch Verdi verloren. Man kann leichter einen Tristan besetzen als Macbeth. Das gibt zu doch denken. Aber – und dies ist nicht zu unterschätzen – die einseitige Auswahl liegt auch an den Dirigenten und ihren Prioritäten. Die Orchester sind groß und laut und glitzernd, und mit Wagner oder Strauss kann der Dirigent besser glänzen.

Nelly Miricioiu: "Library talk" bei Opera Rara, London/ Foto Duncan Russell/ Dank an Opera Rara

Ich selber habe eine veristische Natur, die sitzt in mir, mein Körper schreit nach Emotionen. Alles, was ich erreicht habe, habe ich Jan Zekveld (der ehemalige Chef der Zaterdag Matinee) und Patric Schmid (Mitbegründer und Direktor der Opera Rara) zu verdanken. Sie begriffen meinen Charakter und entdeckten meine Möglichkeiten.  Beide sahen mein Potenzial und haben mich zu dem gemacht, was ich bin. Sie waren meine Taufpaten. Basia Jaworski

Übersetzung Beate Rothen-Heithausen
mit Dank: das Foto oben zeigt Nelly Miricioiu bei einer der berühmten “Library talks” der Opera Rara in London/ Foto Duncan Russell/ Opera Rara – mit Dank an Kim Panter).

Und zum Schluss ein Paar akustische Eindrücke von Nelly Miricioiu. Apropos Emotion: “Io son l’umile ancella” aus AdrianaLecouvreur von Cilea:

 Miricioiu in einer ihrer vielen Belcantorollen: Antonina aus Belisario von Donizetti Egli è spento, e del perdono”:

Nelly Miricioiu Fanklub:
https://www.facebook.com/groups/NellyMiricioiuFanclub/?fref=ts

http://operalounge.de/features/portraits-interviews/nelly-miricioiu

Dutch original: Nelly Miricioiu – Keizerin van de ZaterdagMatinee

 

In gesprek met Jennifer Larmore

Jenny

Het wilde maar niet opschieten met de zomer in Amsterdam, maar op de middag dat we elkaar in de kantine van De Nationale Opera troffen was het heel erg benauwd. Daar had Jennifer Larmore weinig last van: hoe warmer hoe liever!

Jennifer

Zij was naar onze hoofdstad gekomen om Gräfin Geschwitz te zingen in Lulu van Alban Berg, een rol die zij al eerder vertolkte in Londen en Madrid, in een – door mij zeer bewonderde – productie van Christof Loy. De opera is heftig en haar rol zwaar, maar veel tijd om te rusten had zij niet: tussen de voorstellingen door was zij aan het repeteren voor haar rol van Mère Marie in Les Dialogues des Carmélites van Poulenc.
De zeer complexe rol van de weinig sympathieke, radicale non was nieuw voor haar en zij ging er helemaal voor. Ondanks dat de opera maar één keer werd opgevoerd.

Belcanto

“Jammer is dat wel, want ik vind de muziek ontzettend mooi en de opera ontroert mij oprecht. Maar ik heb er verder geen moeite mee om een nieuwe rol te leren voor slechts één opvoering. Dat heb ik vaker gedaan toen ik opnamen maakte voor Opera Rara. Ik heb toen veel onbekende opera’s ingestudeerd, wetend dat ze waarschijnlijk nooit meer uitgevoerd zouden worden. Maar ik was jong en nieuwsgierig. En zeer ambitieus.
De repetitieperioden waren lang en de opnamesessies werden met een éénmalige concertante uitvoering bekroond. Maar wat een plezier ik er aan heb gehad!

“En bovendien: zonder die opnames had ik waarschijnlijk nooit de kans gehad om opera’s als Elisabetta, regina d’Inghilterra van Rossini of Carlo di Borgogna van Pacini te leren kennen. Laat staan zingen! En de muziek is prachtig!”

Bij het verschenen van

Jenny

Het wilde maar niet opschieten met de zomer in Amsterdam, maar op de middag dat we elkaar in de kantine van De Nationale Opera troffen was het heel erg benauwd. Daar had Jennifer Larmore weinig last van: hoe warmer hoe liever!

Jennifer

Zij was naar onze hoofdstad gekomen om Gräfin Geschwitz te zingen in Lulu van Alban Berg, een rol die zij al eerder vertolkte in Londen en Madrid, in een – door mij zeer bewonderde – productie van Christof Loy. De opera is heftig en haar rol zwaar, maar veel tijd om te rusten had zij niet: tussen de voorstellingen door was zij aan het repeteren voor haar rol van Mère Marie in Les Dialogues des Carmélites van Poulenc.
De zeer complexe rol van de weinig sympathieke, radicale non was nieuw voor haar en zij ging er helemaal voor. Ondanks dat de opera maar één keer werd opgevoerd.

Belcanto

“Jammer is dat wel, want ik vind de muziek ontzettend mooi en de opera ontroert mij oprecht. Maar ik heb er verder geen moeite mee om een nieuwe rol te leren voor slechts één opvoering. Dat heb ik vaker gedaan toen ik opnamen maakte voor Opera Rara. Ik heb toen veel onbekende opera’s ingestudeerd, wetend dat ze waarschijnlijk nooit meer uitgevoerd zouden worden. Maar ik was jong en nieuwsgierig. En zeer ambitieus.
De repetitieperioden waren lang en de opnamesessies werden met een éénmalige concertante uitvoering bekroond. Maar wat een plezier ik er aan heb gehad!

“En bovendien: zonder die opnames had ik waarschijnlijk nooit de kans gehad om opera’s als Elisabetta, regina d’Inghilterra van Rossini of Carlo di Borgogna van Pacini te leren kennen. Laat staan zingen! En de muziek is prachtig!”

Bij het verschenen van Carlo di Borgogna bij Opera Rara werd er in de connaisseurkringen over een “belcanto opname van het millennium” gesproken:

“Di Gioia Sorse Il Di” uit Carlo di Borgogna

“Quant’e grato all’alma mia uit” ‘Elisabetta, regina d’Inghilterra’:

De periode van de (onbekende) belcantorollen heeft Larmore inmiddels achter zich gelaten. “Het werd tijd om dat hoofdstuk af te sluiten. Als je over de veertig bent, ben je geen jong meisje meer. Klaar. En al klinkt je stem nog steeds zo jeugdig en al zing je nog steeds zo goed: nee, het moet geloofwaardig zijn. En blijven.”

Larmore als Rosina in Barbiere del Sevilla in Amsterdam:

(meer…)

MICHAEL FABIANO

Fabiano

Foto: Arielle Doneson

Dat Michael Fabiano het ging maken stond voor mij onomstotelijk vast. Al vanaf de allereerste keer dat ik hem zag en hoorde – in de aan te bevelen documentaire The Audition, over de laatste ronden van de National Council Auditions van de Metropolitan Opera – wist ik het: daar staat de winnaar.

De concurrentie was dat jaar (2007) buitengewoon sterk, met onder de finalisten (o.a.) Jamie Burton, Angela Meade en Alek Shrader. En de zeer betreurde Ryan Smith, maar dat is een ander verhaal.

Om daar tussen op te vallen moest je echt bijzonder zijn en dat was Michael Fabiano zeer zeker. De, met een hemelse stem begenadigde jonge tenor (toen nog maar 22!) uit Montclair, New Jersey die zo verbeten de strijd met al zijn concurrenten aanging, toonde zich niet alleen buitengewoon getalenteerd, maar in zijn zelfverzekerde houding en verbeten drang om te winnen ook een strijder, een doorzetter.

trailer van The Audition

 

Fabiano was zich ervan bewust dat hij een stem had en was ervan overtuigd dat hij daarmee een carrière als ‘stertenor’ tegemoet ging. Bij veel mensen kwam hij als arrogant over, maar ik mocht het wel: hij was volkomen zichzelf. En eerlijk:
“There is always politics in every competition. Although the camaraderie among the finalists has been very nice, I don’t quite believe it. People are self-interested and want to win”.

Ik ontmoette de inmiddels wereldberoemde bijna dertiger in mei 2014 in Amsterdam, waar hij aan repeteren was voor Faust van Gounod.

Fabiano Amsterdam

Fabiano in Amsterdam. Foto: Lieneke Effern

Vóór wij aan een lang en boeiend gesprek beginnen wil ik van hem weten of hij nog steeds achter zijn uitspraak staat

“Ja. Je doet aan concoursen mee om te winnen en als je iets anders zegt dan ben je hypocriet, vind ik. De concoursen en de competities zijn belangrijk, soms hangt je hele carrière daar van af, hoe kan je er dan onverschillig over doen?

De wereld is niet perfect, maar dat betekent niet dat je je er ook bij neer moet leggen. Je moet vechten voor wat belangrijk voor je is, voor je idealen, waar je voor staat. Dus ook voor je ontwikkeling en voor je carrière, ja.”

“Als kind al hield ik niet van popmuziek en sport, op baseball na, was ook niet aan mij besteed. Ik hield van Tsjaikovski en Dvořak. Toen ik zijn negende symfonie voor het eerst hoorde ging voor mij een – inderdaad – nieuwe wereld open.
Vanaf mijn vijfde had ik pianolessen. Ik was er niet zo goed in, maar mijn moeder stond er op dat ik ermee doorging. Toen ik er toch mee stopte begon er iets te knagen, ik miste muziek in mijn leven. Vanaf het moment dat mijn stem werd ontdekt ben ik er helemaal voor gegaan. Ik ben zeer ambitieus, ik geloofde in mijn stem en in mijn talent en daar ging ik voor knokken. Ik wist dat ik het kon, maar ook dat veel van mijzelf afhing, ik studeerde dan ook veel en lang”.

 

CHURCHILL

“Ik ben extreem geïnteresseerd in politiek en geschiedenis, voornamelijk in Tweede Wereldoorlog. Het is voor mij van wezenlijk belang om daar zo veel mogelijk over te weten te komen en daar iets mee te doen, met de kennis die ik heb opgedaan.
Churchill is mijn held. Ken je zijn uitspraak over de korten op de kunst? “Korten op de Kunst? Then what we were fighting for?” Ik vind dat wij er diep over moeten nadenken.
Het is ook mijn grootste nachtmerrie, dat het opeens minder wordt, dat de kunst gaat verdwijnen, dat er geen geld meer voor is. En dat er steeds minder mensen in geïnteresseerd zullen zijn.
Je mag weten dat ik best bang ben voor de toekomst. Steeds meer jonge mensen brengen hun tijd door met domme films en spelletjes, alles gepaard met veel lawaai, want hoe harder hoe beter. Zelfs een show van Lady Gaga mag niet al te lang duren want ze zijn gauw verveeld.”

“Ik bereid mij altijd grondig voor, ik lees veel, ook de achtergronden, de uitvoeringspraktijk. Ik ga altijd uit van de muziek. Bij Italiaanse opera’s is dat geen probleem; die taal ken ik goed. Met andere talen, zoals het Frans, werkt het anders. Dan begin ik met mijn taalcoach, ik moet de tekst echt goed onder de knie hebben. En, voor zover mogelijk, accentloos. En dan komt de regie en het acteren”

Ondanks Fabiano’s voorkeur voor een gedegen voorbereiding, vindt hij de repetitieperiode in Amsterdam wel erg lang. “Ik ben hier al zeven weken en dat vind ik eigenlijk te lang. Een nieuwe productie is goed te doen in vijf weken repetitietijd en voor een herneming vind ik drie weken voldoende. Meer is gewoon tijdverspilling. Zeker nu, met de crisis en al de bezuinigingen.”

 

FAUST

Irina Lungu (Marguerite), Michael Fabiano (Le docteur Faust)

Irina Lungu (Marguerite), Michael Fabiano (Le docteur Faust)

De rol van Faust in de gelijknamige opera van Gounod is voor hem nieuw. Het is een uitdaging. Vanwege de taal, maar ook de rol zelf is niet de makkelijkste die er bestaat, zeker niet voor iemand die nog zo jong is. Toch durfde Fabiano het aan om tijdens de repetities in discussie te gaan met regisseur Àlex Ollé van La Fura Dels Bauls.

 trailer uit Amsterdam:

 

“Zijn visie was de mijne niet. Naar mijn mening strookte het niet met de opera, zeker wat het einde betreft. Gounod was een diep gelovige man en hij wilde dat Marguerite gered zou worden, zij hoort te zijn vergeven en in de hemel te worden opgenomen. De regisseur had een andere visie en daar moest ik mij naar schikken, ik ben tenslotte maar een doorgeefluik. Ik ben een artiest en het is mijn beroep om te doen wat van mij wordt verlangd. Maar het is beslist niet zo, dat ik de productie niet goed vind, ik had het alleen graag anders gezien.”

Fabiano Faust

Slot applaus. Foto: Lienneke Effern

 “Ik denk dat de regisseurs moeten leren accepteren dat wij, zangers, geen domme wezens zijn, dat ook wij boeken lezen en onze eigen ideeën hebben. Wij zijn creatieve wezens en ik voel het als mijn plicht om het uit te leggen. Gelukkig is het nog nooit zo ver gekomen dat ik met iemand weigerde te werken, hopelijk komt het ook nooit zo ver.

Ooit hebben wij een gouden tijdperk voor zangers gehad, nu is het aan de regisseurs. Het houdt ooit op, want het is volstrekt idioot om van mensen te verwachten dat ze eerst een dik boek van 100 pagina’s moeten gaan lezen om überhaupt iets te kunnen begrijpen. Mensen moeten gewoon ergens naar toe kunnen gaan om zich te laven aan mooie muziek en beelden. Ze werken hard, ze zijn moe, ze hebben hun avondje uit hard nodig.”

Michael Fabiano zingt “Tutto parea sorridere…Si, de’corsari il fulmine” uit Il Corsaro van Verdi:

 

 Op Fabiano’s repertoire staan ook minder voor de hand liggende werken, zoals Vanessa van Barber, La Fiamma van Respighi, Cyrano de Bergerac van Alf
ano en The Dream of Gerontius. En ook An die ferne Geliebte van Beethoven.

 

 Fabiano als Poliuto in Glyndenbourne 2015

 

 “Ik ben zeer geïnteresseerd in rollen die buiten het standaardrepertoire vallen. Ik wil altijd meer, ik houd van ontdekken.

Ik studeer veel, het is voor mij een intellectueel proces. Een nieuwe rol instuderen voelt voor mij als bidden in de kerk. Ik ben een praktiserend katholiek en ik geloof dat alles zin heeft, dat niets zo maar gebeurt, dat het allemaal Gods wil is. Ik sta voor alles open, maar ik wil niet mijn energie overal in steken, mijn energie is voor mij te belangrijk.

Ik heb van God een gift ontvangen en het is mijn plicht om het door te geven. Mensen komen naar het theater om iets te beleven en ik kan ze daarmee helpen. Het is dus mijn plicht om het zo goed mogelijk te doen`.

 

 

English translation of the interview:
MICHAEL FABIANO: interview (English)

Meer Fabiano:
POLIUTO
LUCREZIA BORGIA Fleming

Michael Fabiao overrmpelt met zijn eerste cd-recital

BLOEMEN VAN CAROLYN SAMPSON

carolyn-sampson-marco-borggreve

©Marco Borggreve

Op dinsdag 14 april 2015 maakte de, bij voornamelijk oude muziekliefhebbers, zeer geliefde Britse sopraan Carolyn Sampson haar opwachting in de Kleine Zaal van het Concertgebouw met een niet alledaags programma. Dit keer ging het niet zo zeer om de componisten, maar om …. bloemen. Dus geen Bach, Händel of Purcell of… maar, wacht even! De laatste dan weer wel, want ook hij heeft een ode aan de roos gebracht.

De website van het Concertgebouw vatte Sampsons recital mooi samen: “Normaal krijgt operadiva Sampson bloemen toegeworpen, maar vanavond offreert ze de zaal een boeket.”

Carolyn-Sampson-Concertgebouw

Sampson in het Concertgebouw

Met haar bloemenrecital reisde Sampson door heel Europa, waar ook een goede commerciële reden voor was: bij de Zweedse firma BIS werd haar langverwachte nieuwe solo album, Fleurs verschenen. Rozen, heel erg veel rozen passeren de revue, maar ook sneeuwklokjes, jasmijn en lelietjes van dalen worden niet vergeten.

De middag vóór haar recital ontmoette ik haar in het de Concertgebouwcafé. Het was alsof de weergoden haar en haar bloemen nog dat klein beetje extra gunden: de dag was warm en zonnig, met een perfect blauwe hemel. Haar dochtertje van vier speelde buiten, haar zoontje van zes moest zij thuislaten: hij gaat al naar school en dan kan je hem niet zo maar meenemen naar Amsterdam.

De kinderen zijn dan ook de voornaamste reden dat zij zo weinig opera doet, want dan moet zij vaak en veel van huis zijn en dat heeft zij er niet voor over. Thuis is Freiburg, waar zij al negen jaar samen woont met haar man die een baan heeft bij Het Freiburger Barockorchester.

“Ik doe mijn best om niet meer dan twee projecten per maand te doen, maar soms loopt het uit. In de maanden april en zeker mei ben ik altijd drukker dan mij lief is. En vraag mij niet hoe het komt, ik weet het gewoon niet
Er komen dan natuurlijk allerlei passies en paasoratoria voorbij, maar ik denk niet dat het alleen daaraan ligt. Ook mijn recitals worden vaker in die twee maanden geprogrammeerd.”

Komt Bach haar in die maanden weleens de neus uit?
“Kan iemand te veel aan Bach hebben? O nee, o nee! Bach verveelt echt nooit, zeker de beide passies niet. Ik kan er altijd iets nieuws in ontdekken”.

(meer…)

In gesprek met Chen Reiss

Chen Reiss

Chen Reiss (foto: Paul Marc Mitchell).

In maart 2015 was Chen Reiss in Amsterdam te bewonderen op het toneel van De Nationale Opera. Ondanks haar drukke repetitieschema heeft zij tijd kunnen vinden om mij te woord te staan.

De avond dat wij elkaar in de kantine van DNO ontmoeten is Chen Reiss moe, heel erg moe. Het was een lange repetitiedag: van 10.30 tot 18!!! Wel met pauze, maar toch…
Zes weken daarvoor kwam zij naar Amsterdam voor Pamina in Die Zauberflöte en de enscenering van Simon McBurney eist behoorlijk veel fysieke inspanning van iedereen.
Valt niet mee, zeker als je ook nog eens moeder bent en je dochtertje van bijna 2 jaar bij je hebt. Wat dan weer inhoudt dat zij geen tijd heeft om naar het nieuws te luisteren. Gelukkig, want dat stemt haar niet vrolijk..

 “Ik ben zeer pessimistisch en bang. Als Joodse en Israëlische voel ik mij steeds minder op mijn gemak in Europa. Ik houd mijn hart vast, maar ik vrees dat het allemaal de verkeerde kant op gaat lopen. Geen leuk perspectief, zeker niet als je een kind hebt. Gelukkig heb ik geen tijd om naar het nieuws te luisteren. Ik ontbijt om acht uur met mijn dochter, dan komen de repetities. En ’s avonds, als ik thuiskom is het gewoon laat, ik ben moe en vaak moet ik nog leren.. “

“Ik houd zielsveel van Mozart: misschien nog meer van zijn geestelijke werken dan van zijn opera’s. Die zing ik echt het liefst, de muziek is zo mooi! Het is vol passie, maar dan wel stijlvol en elegant.
Van welke van de Mozart rollen ik het meeste houd? Ilia (Idomeneo), denk ik, maar ik vind ze eigenlijk allemaal prachtig!”

“Pamina passief? O nee, integendeel! Zij is juist zeer dapper en ondernemend! Het is niet niets wat haar allemaal overkomt. Ze wordt ontvoerd en daarna bijna verkracht. Dan komt haar moeder en eist van haar dat ze haar vader vermoordt. Als ze weigert, wordt ze uitgescholden en vervloekt. En dan wordt ze voor de tweede keer bijna verkracht… En als je denkt dat ze dan alles wel heeft gehad: nee, dan wil haar geliefde niet meer met haar spreken! Zij gaat door een hel en is zo desperaat dat zij alleen maar aan zelfmoord kan denken. De beslissing om ook aan de beproevingen deel te nemen en daarin haar geliefde tot het uiterste te volgen komt geheel van haar zelf. Doe het haar maar na!”

Íride Martínez (Königin der Nacht), Chen Reiss (Pamina)

Íride Martínez (Königin der Nacht), Chen Reiss (Pamina) foto: Hans van den Boogaard

Eternal Love? Vraag ik.
Daar moet zij hard om lachen, want welke liefde is niet eeuwig in de opera?

(meer…)

In gesprek met Michelle Breedt

Breedt portret

Ik heb een enorme zwak voor de  Zuid-Afrikaanse mezzosopraan Michelle Breedt.
Ik bewonder haar uitstraling, haar inlevingsvermogen en, uiteraard, haar stem: zacht, rond en warm. Met de hoogte van een sopraan, maar dan wel donkerder gekleurd en een rustige, niet afgedwongen laagte. Onmiskenbaar mezzo.

In 2004 (herneming van de productie in 2011) heeft Nederland haar voor het eerst live mogen meemaken: bij de Nationale Opera zong zij de rol van Octavian in Der Rosenkavalier van Strauss. Eén van de beroemdste ‘hosenrollen’, waar de meeste mezzo’s aan schijnen te zijn overgeleverd.

Michelle Breedt (Octavian, 13, 18, 20, 23 en 26 mei), Sally Matthews (Sophie)

Michelle Breedt (Octavian)) en Sally Matthews (Sophie) in Amsterdamer © Monika Rittershaus

Breedt heeft, behalve Octavian ook meerdere (jonge) mannen en jongens op haar repertoire staan. Cherubino natuurlijk, maar ook Cherubin van Massenet, Stefano (Romeo et  Juliette), Niklausse (Contes d’Hoffmann), Idamante, Annio.

Natuurlijk zingt zij ook Carmen, Charlotte, Brangäne en Melisande, maar wat haar het meeste van haar mezzo-collega’s onderscheidt, is de hoeveelheid nieuwe rollen op haar repertoire. Rollen in moderne en vergeten opera’s die zij met de haar zo typische overgave instudeert en die ze een onvergetelijke gestalte geeft. Rollen ook die meer dan een gemiddelde acteerprestaties eisen want vaak balanceren haar personages net op het randje op de grens tussen goed en kwaad.

Zoals bijvoorbeeld Mère Marie in Poulenc’s Les Dialogues des Carmelités, (rol die ze in november 2015 bij De Nationale Opera zong), een vrouw die voor veel mensen symbool staat voor religieus fundamentalisme

Maar: is zij dat in werkelijkheid ook? Hoe denkt ze er zelf over? Over Marie, maar ook over de twee andere onalledaagse personages, die tot nu toe alléén zij heeft gezongen: Lisa in Die Passagierin  van Weinberg en Cayetana, de hertogin van Alba uit ‘Goya’ van Menotti?

Michelle-Breedt-Cayetana

Breedt in Goya van Menotti

Op de dag dat wij elkaar spraken was Breedt in Spanje, waar zij Fricka zong tijdens het Oviedo Summer Festival.
“Ik ben niet zo dol op Fricka. Het is een mooie rol, zeker, zeer dramatisch ook in haar confrontatie met Wotan. Maar ik vind Fricka te ééndimensionaal, zij is zo zeker van haarzelf en haar waarheid. Alleen zij weet wat goed is. Nee, als het Wagner moet zijn dan geef mij maar Brangäne. Brangäne twijfelt, waardoor zij spontaan en emotioneel reageert. Daar kan ik veel meer mee.”

Breedt Brangane

Breedt zingt al jaren aan de grootste operahuizen ter wereld, maar een speciale erkenning kreeg zij voor de rol van Lisa, een voormalige SS-opzichter in Auschwitz in Die Passagierin van Mieczysław Weinberg. Breedt heeft de rol gecreëerd tijdens de wereldpremière in 2010 in Bregenz en herhaalde de partij in 2011 (in het Engels) bij de English National Opera en in 2014 bij de Houston Grand Opera.

Breedt Lisa

Als Lisa in ‘Die Passagierin’

“In Bregenz heb ik Zofia Przesmysz ontmoet, de auteur van het boek waarop de opera is gebaseerd, maar ik heb de rol met haar niet besproken. Ik heb het boek ook niet gelezen. Dat wilde ik per se niet. Ik wilde zo open mogelijk te staan voor de rol, want ik moest de realiteit van de opera zien te overbrengen. Ook mensen die het boek niet hebben gelezen noch de film hebben gezien moesten de opera kunnen begrijpen.”

“Mijn uitgangspunt was de muziek van Weinberg, daar heb ik mij ook goed in verdiept. Ik wilde zo veel mogelijk trouw zijn aan zijn muziek, die vind ik werkelijk grandioos. Ik moest mij aan de rol houden die hij wilde. Zijn muziek spreekt de natuurlijke taal. Bovendien had ik nog het libretto. Maar ik deed ook veel research. Daarbij was een Amerikaans boek over de Duitse vrouwelijke opzichters in kampen van grote hulp. Ik moest er ook voor oppassen om van Lisa geen karikatuur te maken: het libretto is tenslotte vanuit haar standpunt gezien geschreven.”

De productie is op YouTube te vinden:


“Ik kom uit Zuid Afrika en ik heb De Apartheid nog meegemaakt. Ik weet uit ervaring dat je niet alles weet, alles kan weten, zelfs als je er middenin leeft. Ik kan dan ook enigszins begrijpen dat mensen zeggen er niets van te hebben geweten”.
Even is het stil en dan zingt zij zacht: “Ik wilde ze helpen en ze mochten mij echt”…
“Het schip is een metafoor voor werkelijk alles. Je zit opgesloten en je kan niet ontsnappen, maar je deint ook mee, net als de zee”.

 Breedt zong de rol ook in het Engels. Maakte dat verschil?
“O ja! Ik haatte het werkelijk om de opera in het Engels te zingen. De opera is zeer taalgevoelig en in het Engels klinkt Lisa te aardig. Het ligt echt aan de taal, Duits is gewoon harder.”

Een andere wereldpremière op het repertoire van Michelle Breedt is Goya van Menotti, waarin ze Doña Cayetana, de hertogin van Alba, zong.
“Ik ben een nieuwsgierig en leergierig iemand en lees altijd veel over de achtergronden vóór ik aan een rol begin. Ik probeer mijn inspiratie uit de historische context te putten. Ik heb mij dus in het hele huis van Alba, en natuurlijk in de periode verdiept. Cayetana was een vrije geest, zeer dapper ook, maar zij was tevens een manipulator. Zeer complexe persoonlijkheid waardoor psychologisch meer dan interessant”

 

Op mijn vraag of zij Mère Marie ook als een manipulator ziet, antwoordt zij volmondig met ja. Maar het ligt gecompliceerd.
“Het libretto doet haar geen recht aan. Zij is controversieel, zeker, maar zij gaat voor waar zij in gelooft, haar religie. Hoeveel mensen zijn nu bereid om te sterven voor hun idealen? Voor hun geloof? En nee, natuurlijk kan je haar niet met de zelfmoordterroristen van nu vergelijken, want die willen zo veel mogelijk onschuldige mensen meenemen. Dat is de bedoeling niet van het echte martelaarschap.”

Michelle-Breedt-Marie

Michelle Breedt (Mère Marie), Sally Matthews (Blanche) Nederland, Amsterdam 2015. Foto: Hans van den Boogaard

“Marie heeft een zeer sterk karakter, zij gaat liever dood als een non dan haar geloof af te zweren. Het libretto is niet eerlijk voor haar, want er wordt niet verteld hoe het verder met haar gaat. Het is haar grootste tragedie dat zij niet samen met de anderen mag sterven, dat zij er niet bij is, dat zij verder moet leven. Dat is haar martelaarschap. In feite is zij een zeer trieste figuur, zij moet doorleven terwijl zij juist de dood wilde opzoeken.”

Breedt zelf groeide op in een religieus gezin, kan zij zich met Marie identificeren?
“Ik kan mij met het religieuze aspect min of meer identificeren, maar het idee van een klooster is mij vreemd. Het gaat voor mij te ver. Je voor de wereld afsluiten, daar heb ik niets mee. Daardoor mis je essentie in je leven. Het is mijn levensfilosofie niet, ik houd van de uitdaging. Ik houd van het leven.”

In tegenstelling tot veel mezzo’s zingt Breedt weinig Händel. Weinig Verdi ook. Wel zingt ze veel modern repertoire.
“Ik ben geen coloratuurmezzo. Mijn stem is anders dan die van Cecilia Bartoli. Ik ben meer iemand van lange lijnen. Er zijn ook weinig Verdi rollen die mij passen. Op Eboli na dan, en die heb ik ook gezongen. Ik heb veel moderne en Entertete muziek opgenomen, dat was toen ik veel met Gerd Albrecht samen werkte. We hadden er niet veel tijd voor, maar het was te belangrijk om het niet te doen, om het te laten. Daar ben ik waanzinnig blij om want nu zijn de opera’s gedocumenteerd.”

“Mijn droomrol? Ongeacht of ik het zou kunnen zingen?”
“Oooo…. Niet lachen!” zegt zij proestend. “Al die prachtige Italiaans tenorkrakers! Nessun Dorma, Donna non vidi mai…”

Serieus: “Misschien Kundry. Of Sieglinde. Of Marie in Wozzeck. Ik wil meer rollen uit het ‘zwischenfach’ uitproberen. Ik ben een echte mezzosopraan in de strikte betekenis van het word: tussen sopraan en alt in.”

English translation: Interview with Michelle Breedt

DIE PASSAGERIN (Пассажирка)

TRISTAN UND ISOLDE in Amsterdam, januari 2018

Festival Classique: van stad naar kust


Negen jaar lang huisde het Festival Classique in de Haagse binnenstad en de Hofvijver. Zijn tiende jubileum gaat het festival vieren in Scheveningen. Met meer dan honderd voorstellingen en concerten wordt het tien dagen lang feest op de Pier, aan de boulevard en in de haven. Én in het Kurhaus, waar op 17 en 18 juni de voorstelling Opera by the Sea” plaats gaat vinden.

Het is een meer dan heugelijk nieuws dat het Kurhaus weer wordt gebruikt voor muziek. Ooit was het Kurhaus dé plek voor concerten, waar veel beroemde kunstenaars en artiesten aan deel namen.

Wat dacht u van Vladimir Horowitz, Yehudi Menuhin, Maria Callas of Marlene Dietrich? Of het eerste optreden van de Rolling Stones in Nederland? Het was een concertzaal, waar de zomerconcerten van het Residentie Orkest plaatsvonden.

Nu komt het Residentie Orkest er terug, waar ze onder leiding van Antony Hermus de solisten Annemarie Kremer, Eric Laponte en Bastiaan Everink in operafragmenten Wagner, Bizet, Puccini, Britten en Bridge gaan begeleiden.

Een paar vragen aan de dirigent en de sopraan over hun collega’s, het festival en hun toekomstplannen

ANTONY HERMUS

 

“Bastiaan Everink ken ik goed. Met hem heb ik nu drie keer gewerkt: bij het concert van het Nederlands Concertkoor en het NedPho vorig jaar mei, waar we de Anne Frank Cantate van Hans Cox uitvoerden. Ook bij het Veerhavenconcert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest. En laatst in februari in Enschede, waar we Wagner hebben gespeeld.

Met Eric Laporte heb ik een aantal keer gewerkt, o.a. in een productie van de Parelvissers in Dessau.

Met Annemarie heb ik nog nooit gewerkt, maar we willen al zo lang iets samen doen, dat dit natuurlijk een perfecte gelegenheid was!”

Hoe zit het met het programma? Wagner en Puccini hebben voor jou geen geheimen meer, denk ik, maar hoe is het met Britten en Bridge?

“Het programma is samengesteld door Annemarie Goedvolk, natuurlijk in nauw overleg met mij en de solisten. Britten heb ik al eerder gedirigeerd, Bridge nog niet. Beiden hebben geraffineerde instrumentaties die zeer precies tot klinken moeten worden gebracht! Het wordt een uitdaging waar ik mij enorm op verheug!”

“En tja, mijn plannen… Ik ben momenteel in Göteborg bezig met Macbeth, heb net aan de Komische Oper De Vampyr van Marschner gedaan, volgend jaar doe ik het Sluwe Vosje in Strasbourg. Verder ben ik volgend seizoen natuurlijk veel in Groningen bij het Noord Nederlands Orkest – o.a. Mahler 5, Mahler 1, Petrouchka, La mer. Ik doe volgend jaar ook Mahler 6 met het NJO, ga naar de BBC Philharmonic in Manchester, Orchestre de la Suisse Romande (2e x), Philharmonia London (3e x). Genoeg te doen dus!”

http://antonyhermus.com/

ANNEMARIE KREMER

 “Eric Laporte heb ik niet eerder ontmoet. Bastiaan Everink trouwens ook niet, maar we hebben al levendige telefoongesprekken gevoerd, over het vak gepraat en elkaar via FB veel aangemoedigd en bewonderd. Ik kijk er echt naar uit om met hem te zingen! Antony ken ik al heel lang, maar we hebben niet eerder samengewerkt. Wel waren we al een tijd bezig om – in plaats om het af te wachten – zelf iets te organiseren en van dat voornemen zijn deze concerten het resultaat. “

Butterfly heb je al veel en vaak gezongen, hoe zit het met Senta? Hoe zie je haar?

“Ik heb de rol ooit gestudeerd, maar haar nog niet op de Bühne gespeeld. Ik zie haar als een jonge meid die het ingeslapen dorp waar ze woont en de tradities die van haar enkel een traditionele vrouwenrol verwachten zat is. Haar vriendje is een vrij zwak en saai persoon en haar vader wil haar gewoon verkopen. Daar wil ze uit weg vluchten en het visioen en de legende van de zeeman in nood komen haar als geroepen. Zij wordt er door  geobsedeerd. Haar bestemming vindt zij in opofferingsgezindheid en mededogen Met niets anders achter zich dan dat vervelende dorp, de vader en het suffe vriendje, kiest ze voor de dood om de Holländer en daarmee zichzelf te verlossen.”

“Ik ben nu in Dresden voor ‘Mathis der Maler’ van Hindemith. Mijn rol, Ursula is die van een lyrisch- dramatische sopraan, alla Strauss/Wagner. Deze opera heeft niet de meest toegankelijke muziek, maar er zitten prachtige lijnen en grote contrasten in tussen lieflijk tot zeer dramatisch en zelfs bombastisch. De bekende Australische dirigente Simone Young pakt het groots aan, emotioneel. Ik geniet ervan om met haar te musiceren, ze fraseert heel goed, maar je moet haar wel voortdurend in het oog houden, ze doet het altijd weer een beetje anders. Zij heeft mij persoonlijk uitgekozen voor Ursula omdat ze iets in mijn stem herkende als het typische Strauss-sopraan- geluid, ze is ook heel enthousiast over mijn vertolking van de rol. Young kun je een “Mathis-specialist” noemen, zij heeft deze opera al een aantal keren eerder gedirigeerd.

We zijn hier in Dresden neergestreken voor een paar maanden met ons gezin, man Gerard en hond Lou, in het hippe deel van de stad, “Neustadt’ en wandelen tussen de repetities door langs de Elbe met aan de overkant de imposante skyline van de (na de bombardementen overgebleven) historische kern van Dresden. Het werken aan de Semperoper is heel speciaal, je voelt de historie in dit theater. Ik werd hier als een echte ster onthaald, heel erg leuk. Het klikt ook met de andere solisten, ik heb het hier erg naar mijn zin.

Nu nog de verwachtingen waarmaken in de komende première op zondag 1 mei, maar daar heb ik alle vertrouwen en veel zin in!”

Kremer als Ursula in ‘Mathis der Maler in Dresden:

Wat zijn je plannen en wanneer kunnen je weer in Nederland bewonderen?

“Over komende projecten in Nederland kan ik kort zijn. Er werden mij de 4 Letzte Lieder van Strauss het Nationaal Ballet in Amsterdam bij aangeboden, iets wat ik heel graag wilde doen, maar ik was al bezet want dan zing ik Marie/ Marietta (Die Tote Stadt van Korngold) in Teatro Colon in Buenos Aires. Ik zal bij het Gelders Orkest de Nieuwjaars concerten zingen met een heel mooi programma, daar heb ik veel zin in. Meer is er niet, ook niet bij de Nationale Opera. Pierre Audi was ontzettend enthousiast over mijn Butterfly die hij in Carre heeft gezien en zei dat hij heel graag met mij wilde werken, maar tot nu toe heb ik nog niets gehoord.”

“Verder staan onder andere Butterfly aan de opera van Tel Aviv; Salome in Hannover, Essen en Leipzig; Marschallin (Der Rosenkavalier) in Beijing in de komende jaren op het programma. Kortgeleden heb ik gehoord dat de opera die ik aan de MET zou doen in 2018 –La Clemenza di Tito– ik zou Vitellia doen, in de ijskast is gezet vanwege de gezondheid en positie van James Levine, hij zou het dirigeren. Daarnaast ben ik door de MET gevraagd om hun Salome in december dit jaar te coveren, maar daar heb ik vanaf gezien omdat ze me geen voorstelling konden garanderen omdat t contract met Catherine Naglestadt al lang vast stond. Ioan Holender had me bij hen aanbevolen als Salome. Mijn debuut bij de MET laat dus nog even op zich wachten!”

Kremer als Salome in Napels:

“Overigens: ik vind het superleuk om in het Kurhaus te komen zingen, daar heeft mijn man me in 1998 ten huwelijk gevraagd! Dat geeft deze concerten een romantisch randje, we zijn namelijk nog altijd heel gelukkig getrouwd!”

http://www.annemariekremer.nl/welcome.html

Khatia Buniatishvili: ’s werelds meest glamoureuze pianiste?

khatia-buniatishvili-sony-music

Foto: Esther Haase/Sony

 

Zij wordt ’s werelds meest glamoureuze pianiste genoemd en dat zou best kunnen kloppen. In de muziekwereld van vandaag telt niet alleen je talent en je kunnen. Zelfs het winnen van een prestigieuze competitie leidt niet vanzelfsprekend tot een contract met een platenmaatschappij: wil je het echt maken dan moet je je ook op de cover goed kunnen presenteren.

Vandaar dat de ene pianist of violist (m/v) het ook – of soms zelfs voornamelijk – het van zijn looks moet hebben. Nu wil ik niet beweren dat het ook het geval is met Buniatishvili, want de zeer aantrekkelijke brunette heeft behoorlijk veel in haar mars! Haar optredens doen mij een beetje aan de jonge Martha Argerich denken: energiek, een tikje wild en altijd eigenzinnig. Technisch volmaakt, maar compromisloos. Met een duidelijke eigen stempel dat zij op alles drukt wat zij aanraakt.

foto: Esther Haase/Sony

Khatia Buniatishvili heeft het druk. Optredens, opnamen, signeersessies, interviews, festivals en zelfs TV-optredens, waarbij zij over mode en haar kledingkeuze wordt geïnterviewd: zoals alles aan haar, zijn ook haar jurken bijzonder.

Een interview afspreken is makkelijker gezegd dan gedaan, maar na veel geschuif met tijden lukt het uiteindelijk wel en word ik door haar opgebeld. Zij verontschuldigt zich voor het verzetten van de afspraak en ik vergeef het haar meteen: Buniatishvili is buitengewoon aardig.

Als haar geboorteplaats wordt Batoemi genoemd. Een exotische naam die ik ken uit een liedje uit mijn kindertijd in Polen. Een liedje, gezongen door een in die tijd zeer populaire meidengroep en die na al die jaren nog steeds als een oorwurm door mijn hoofd spookt.

Zou Buniatishvili het kennen? Ik zing het haar even voor en zij lacht. Nee, het zegt haar niets. Ook de naam van de componist, Ajwazian is voor haar volkomen onbekend. Bovendien: zij is dan in Batoemi geboren, maar eigenlijk komt zij er niet vandaan.

“Ik werd er geboren, maar het was niet meer dan toeval. Wij komen oorspronkelijk uit Tbilisi en mijn vader was in Batoemi voor zijn werk. Toen ik twee maanden oud was zijn we terug naar Tbilisi verhuisd. Dus eigenlijk kom ik uit Tbilisi”

p01br3xp

Foto: BBC Music


Het is meer dan opvallend hoeveel jonge muzikale talenten nu uit Georgië komen. Pianisten, violisten, zangers… De ene na de andere Georgische naam verschijnt in grote neonletters boven de grootste concertpodia en zalen in de hele wereld. Buniathisvili komt dan wel uit een muzikale familie, maar de anderen? Hoe verklaart zij het enorme succes van Georgische musici en zangers? Heeft het iets met de opleiding te maken? Of gewoon met de opvoeding? Krijgen de kinderen daar iets in hun eten wat ze zo ontvankelijk voor de muziek maakt? Bestaat er een speciaal dieet die de kinderen uit Georgië begaafder maakt dan de kinderen uit bij voorbeeld Nederland?

“Hahahahaha! Nee, natuurlijk niet. Het ligt aan de volksmuziek. Voornamelijk, dan. We hebben een enorme en rijke traditie wat muziek maken betreft, het zit in ons, in onze genen. Georgië is een klein land bewoond door verschillende volkeren, waardoor we een enorme diversiteit in de volksmuziek kennen. Voor alles bestaat een lied: voor de liefde, de oorlog, strijd en overwinning. En voor de dood. Echt voor alles.”

“Muziek is voor ons vanzelfsprekend, we zijn nu eenmaal mensen van het spelen en zingen. Daar komt nog bij dat ons land een buitengewoon goede muziekeducatie kent, het wordt ons met de spreekwoordelijke paplepel gegeven”.

Ik vertel haar dat ik bijzonder onder de indruk ben van haar voorlaatste album, Motherland. De stukken die zij daar op speelt zij minder virtuoos dan doorgaans haar repertoire. Zij speelt ze ook heel erg zacht. En liefdevol. Mij ontroert de cd zeer.

Maar waarom heet de album zo? Je zou er muziek van Georgische componisten op verwachten, maar op When Almonds Blossomed van Giya Kanchelli en een door Buniatishvili zelf bewerkt volksliedje Vaguiorko ma na, valt er niets Georgisch in te ontdekken?

44f8c-khatia

“De cd heb ik aan mijn moeder opgedragen. Ik wilde er alle stijlen combineren, van barok tot modern(er), tot volk. Zo wilde ik haar mijn liefde verklaren, haar laten weten hoeveel ik van haar houd. De titel slaat dus op mijn moeder, niet op mijn land. Ik ben oprecht blij dat je de cd zo mooi vindt, het betekent dat ik geslaagd ben in het overbrengen van mijn emoties..”

“Op de cd speel ik ook een stukje, Dumka van Dvorak samen met mijn zusje Gvantsa. Zij is een geweldige pianiste en ik betreur het dat we niet vaker samen kunnen spelen. Maar wij maken veel plannen. En binnenkort gaan we iets samen opnemen. Daar verheug ik mij op.”


“Waarom ik piano heb gekozen en geen ander instrument? Dat heb ik niet gedaan.
Mensen zeggen dat ik violist had moeten worden vanwege mijn perfecte “pitch”, maar het was eenmaal de piano die voor mij bestemd was. Ik heb de keus niet gemaakt. Althans: niet bewust. Ik heb piano niet gekozen: piano koos mij.”

Bestaat er nog zoiets als de vermaarde ‘Russische pianoschool’?

Even is het stil en in de stilte hoor ik een vraagteken, dus ik herhaal mijn vraag.

“Nee. Dat denk ik niet. Alles is internationaal geworden. Grenzen bestaan niet meer of zijn vervaagd. Waardoor je meer kans krijgt om je eigen stijl te ontwikkelen, niet gebonden aan ’s lands grenzen. Wat voor mij belangrijk is, is dat ik trouw aan mezelf blijf.”

“Ik ben geen perfectionist, daar streef ik ook niet naar. Perfectie haalt de ziel uit de muziek weg. Ik ben en blijf een mens van vlees en bloed, niet een of ander bouwmateriaal.”

“Ik denk ook dat het belangrijk is om een soort relatie met de componist aan te gaan. De gedachte dat hij een bepaald stuk echt speciaal voor mij heeft gemaakt vind ik heel belangrijk en opwindend, het helpt mij ook. Als ik een nieuwe stuk bestudeer – en daarmee bedoel ik nieuw voor mij – probeer ik alle andere interpretaties uit de weg te gaan. Ik luister dan nooit naar de opnamen, want ik wil mij de score helemaal eigen maken, helemaal van mij. Ik wil het gevoel hebben dat ik de eerste ben.”

“Mijn stijl kan je omschrijven als een combinatie van het extroverte en het introverte. Van beiden houd ik evenveel en beiden maken deel van mij uit. Van mij als mens en van mijn manier van muziek maken. Maar het is, denk ik, ook een vrouwelijke eigenschap. Piano als symbool van de eenzaamheid die je met andere mensen kan delen.”

Haar interpretaties zijn nogal wild. Of, mooier gezegd: energievol. Buitengewoon virtuoos ook. Zoekt zij haar repertoire daar ook op? Hoe denkt zij over de meer ingetogen componisten? Wat speelt zij het liefst: solorecitals? Concerten? Kamermuziek?

“Ik speel graag kamermuziek. Net als concerten en recitals, trouwens.
Welke van de drie doe ik het liefst? Ik zou niet kunnen kiezen, maar recitals zijn toch het meest van mij. Met concerten moet je veel compromissen sluiten, het kan ook niet anders. Ook met de kamermuziek, want je hebt ook met je partner(s) te maken. Maar als het klikt dan is het resultaat zeer bevredigend”

Maar wat als je het niet eens met de dirigent bent? Ik noem als voorbeeld de beroemde ruzie tussen Glenn Gould en Bernstein wat de interpretatie van het pianoconcert van Brahms betreft.

“Ik geloof er heilig in dat je compromissen kunt sluiten. Daar zijn ook de repetities voor, opdat je met elkaar van gedachten kunt wisselen en elkaar desnoods ergens halverwege tegemoet komt. Maar mijn gedachten, mijn ideeën over een compositie zijn voor mij heilig.”

Artiesten zijn tegenwoordig echte globetrotters met veel verblijfsplekken over de hele wereld. Waar voelt zij zich thuis?

“Overal eigenlijk. Georgië is mij zeer dierbaar want daar woont mijn familie, maar Parijs voelt net zo, hier woon ik.”

003c11d6

Onlangs heeft Sony een nieuwe soloalbum van haar uitgebracht, met werken van Moessorgski, Ravel en Stravinsky. En in mei treedt Buniatishvili op in het Muziekgebouw aan ’t IJ.

Buniatishvili speelt Mussorgsky in het Bimhuis in Amsterdam:

“Ik houd van Amsterdam. Nee, ik fiets niet. Dat mocht nooit van mijn ouders. Ik moest altijd op mijn handen letten, mocht ze niet bezeren, dus ik heb het niet geleerd. Maar ik kan urenlang door de straten van de stad wandelen… zij is zo mooi!”

Nelly Miricioiu – Keizerin van de ZaterdagMatinee

Nelly Baia Mare 2015

Nelly Miricioiu in Baia Mare (Roemenië) in 2015

Ik kan mij het operaleven zonder Nelly Miricioiu niet voorstellen. Met haar kruidige sopraan, haar zeer karakteristiek timbre en haar tot de perfectie beheerste vibrato behoort ze vanaf de jaren tachtig tot de uitstervende rasse van de echte diva’s, type Callas, Scotto of Olivero.

Mijn vroegste operaherinneringen brengen mij terug naar Thaïs van Massenet. Mét Nelly Miricioiu. Daarna heb ik haar 25 jaar in de Grote Zaal van het Concertgebouw mogen bewonderen, tijdens de onvergetelijke ZaterdagMatinees waar zij 17 verschillende rollen heeft gezongen. Van Rossini, Bellini, Donizetti en Verdi. Maar ook van Puccini, Zandonai en Mascagni.

Hieronder: Nelly Miricioiu en John Bröcheler in de laatste scène uit Thaïs (live opname uit het Concertgebouw 1985):

 

Ik bewonderde haar op de bühne in Brussel als Anna Bolena en in Antwerpen als Magda (La Rondine) en Anna (Le Villi). Tussen haar en het DNO wilde het echter niet echt lukken. Luisa Miller ging ten onder aan een stupide regie en bij Norma werd zij ziek en kreeg zij stemproblemen. Doodzonde, want Miricioiu is niet alleen een zeer begenadigde zangeres maar ook een fenomenale actrice.

Hieronder: Nelly Miricioiu als Anna Bolena in Amsterdam 1989

MASTERCLASS

Nelly-Miricioiu-Jeanne-Doomen-2

Nelly Miricioiu en Jihae Shin  © Jeanne Doomen

In maart 2016 was Miricioiu een paar dagen in Amsterdam voor de masterclasses aan jonge, veel belovende zangers.

Ik mocht één van haar “lesjes” bijwonen en keek ademloos toe hoe zij de jonge Zuid Koreaanse Jihae Shin klaar probeerde te stampen voor het belcanto-vak.

 

Nelly-Miricioiu-Jeanne-Doomen-1

Nelly Miricioiu en Jihae Shin © Jeanne Doomen

Miricioiu is een zeer fysiek aanwezige lerares. Zij zingt het een en ander voor en laat haar leerlinge voelen hoe de spieren op bepaalde klanken reageren. Hoe zij ze beter,  indrukwekkender of gewoon juister kan maken. Zij legt haar hand op Shin’s buik en schud met haar hoofd: nee, zo gaat het mis.

“Voel maar”, zegt ze en legt Shin’s hand op haar eigen buik. Ook het hele gezicht wordt bij de les betrokken: vanaf de slapen, ogen en jukbeenderen tot de kin. De lippen moeten verder uit elkaar getrokken worden, de mond moet breder, veel breder! Hoort ze nu wel wat voor een verschil het maakt?

 

Nelly- Jihae Shin

Nelly Miricioiu en Jihae Shin © Jeanne Doomen

Jihae Shin is een goede en volgzame leerling, zij onthoudt alles goed en doet braaf na wat haar wordt opgedragen.

“Brava”, roept de lerares, maar die coloratuur (er wordt ‘Caro nome’ uit Rigoletto ingestudeerd), die moet toch echt anders! Die “haha haha haha” moet je niet accentueren, dat doet Reinild (de pianiste Reinild Mees, die alle lessen niet alleen begeleidt maar er ook fysiek aan meedoet) al. Dat moet van de piano komen, je moet er soepel eroverheen glijden, je moet je techniek niet laten horen. En vergeet je glimlach niet, je lippen, je lippen…”

Zij doet het even voor en alles valt weer op zijn plaats. Net als even later bij ‘Ah! non credea mirarti’ uit La Sonnambula. De leerlinge doet het fantastisch, maar pas bij de lerares slaat de ontroering toe.

Hoe vindt u het, lesgeven? En: is het niet verschrikkelijk vermoeiend?
“Ik houd er ontzettend van. Niet iedere goede zanger is ook een goede leraar, maar ik denk dat ik het goed doe. Het is een feit dat veel van mijn leerlingen het echt ver brengen en daar ben ik trots op.

“Een masterclass kan je natuurlijk niet met het echte lesgeven vergelijken, maar zelfs dan hoop je dat je wat wezenlijks over kan brengen. Iets wat blijft. En, voornamelijk, helpt. Ik kijk ook vaak bij masterclasses die mijn collega’s geven, zo leer ik zelf ook nog wat. Ik ben nog steeds leergierig.”

Kijk: het gaat niet alleen om de stem. Of het talent, hard werken en/of uitstraling. Het gaat om het hele plaatje. Dat je er goed uitziet is natuurlijk meegenomen, maar voor mij geldt dat je mij met je stem moet overtuigen en niet met je uiterlijk. Aan de andere kant… Gisteren heb Il Matrimonio Secreto van Cimarosa gezien, met werkelijk fantastische jonge zangers die ook nog eens “looked their roles“ . Een ideale situatie.

Er zijn weinig echt goede leraren en zangers zijn een wegwerpartikel geworden. De enige dat telt is de competitie, maar er is ook veel angst. Want doe iets niet of niet naar de wens dan zijn er tientallen zo niet honderden anderen die al in de rij staan om het van je over te nemen. Ik heb audities meegemaakt, waarbij tegen de zanger werd gezegd: je bent werkelijk geweldig, maar er zijn er veel meer die net zo geweldig zijn als jij, de volgende!”

Hoe denkt u over de vele concoursen die er zijn?
“Ik vind ze zeer belangrijk. Zonder meer. Je kan echt niet zonder. Als je je als jonge zanger wilt profileren, als je je wilt laten zien, dan moet je. En soms hop je van het ene naar  het andere concours in de hoop te winnen en ontdekt te worden.

Wat niet helpt: veel van de concoursen kunnen niet kiezen voor wie ze eigenlijk bedoeld zijn. Willen ze een carrièreopstap zijn voor jonge en beginnende zangers of moet het winnen de al gearriveerde zangers wat meer bekendheid en betere rollen bezorgen.

Daarin onderscheidt de IVC zich in de zeer positieve zin. Je krijgt er alle aandacht en er wordt voor gezorgd dat je er “rijker” vandaan komt, ook al win je niets. Je krijgt er masterclasses en goede raden. En de sfeer is zeer vriendelijk, gemoedelijk.”

Wat vindt u van superrealistische scènes op het toneel, steeds gebruikelijker tegenwoordig? Scènes met geweld en expliciete seks?
“Er is niets tegen realistische beelden, maar moet het in alle details? Choqueren om het choqueren, alles laten zien, omdat het ook op de tv te zien is? Ik weet dat verkrachting bestaat, maar moet ik het op het toneel zien gebeuren?”

Nel La Fiamma

“Vulgariteit op de bühne, dat heb ik nooit begrepen. Is ook nergens voor nodig. Ik herinner mij de productie van La Fiamma van Respighi met de fantastische Roemeense tenor en mijn zeer dierbare collega Gabriel Sadé. De regisseur wilde de liefdesnacht zo realistisch mogelijk in beeld brengen: naakt dus. Dat voelde niet lekker, op die manier zou ik mij nooit op de rol en al zeker niet op het zingen kunnen concentreren. Dat wilde ik niet. Er werd toen besloten om ons een soort “tweede huid” te geven. Het zag er heel realistisch uit, maar voor mijn gevoel had ik iets aan, ik was niet naakt.”

Hieronder de derde akte uit La Fiamma, het begint met het liefdesduet:

Laten we het over verismo hebben. Een stroming die tegenwoordig zo verschrikkelijk veronachtzaamd wordt. Er zijn ook weinig zangers die in de veristische stijl kunnen zingen. Waar zou het aan liggen? Wordt het weinig gespeeld omdat er geen zangers voor zijn? Of zijn er geen veristische zangers omdat het niet gespeeld wordt?
“Beide natuurlijk. Verismo wordt als niet ‘intellectueel’ genoeg beschouwd, daar wordt tegenwoordig op neergekeken. We leven in een tijd die arm is aan echte emoties, aan echte gevoelens: liefde, empathie, geloof. Emoties tonen geldt als ouderwets, daar kan je niets mee als je conceptueel te werk gaat. Er zijn ook geen nuancen meer, die hebben we afgedankt.

Maar er zijn ook weinig zangers die het kunnen zingen, dat is waar. Tijdens de opleiding wordt er te veel nadruk op de technische perfectie gelegd en te weinig op individualiteit.

Mode en hype spelen ook een niet te verwaarlozen rol. Vroeger kon je geen Rossini opera behoorlijk bezetten, tegenwoordig wemelt het van de Rossini en belcanto specialisten.

Soms lijkt het alsof er maar twee mogelijkheden zijn: oude muziek en vroege belcanto én Wagner. Ergens onderweg zijn we niet alleen verismo maar ook Verdi kwijtgeraakt. Je kan makkelijker Tristan bezetten dan Macbeth. Dat geeft te denken. Maar – en dat mag je niet onderschatten – de keuze ligt ook aan dirigenten en hún prioriteiten. De orkesten zijn groot en met een Wagner kan de dirigent kan makkelijker ‘scoren’. “

Nelly met Magda 2000

Nelly Miricioiu met Magda Olivero na de uitvoering van ‘Iris’ van Mascagni. Concertgebouw Amsterdam 2003  ©FB

Zelf heb ik een veristische natuur, het zit in me, mijn lichaam schreeuwt om emoties. Van al mijn rollen het meest houd ik van Iris. Denk ik. Zij is, samen met Silvana in La Fiamma en Francesca da Rimini, een van mijn lievelingsrollen”

Nelly la Fiamma

Over emoties gesproken: hieronder zingt Miricioiu ‘Io son l’umile ancella’ uit Adriana Lecouvreur van Cilea:

Alles wat ik heb bereikt heb ik aan Jan Zekveld, Mauricio Fernandez (de voormalige baas en castingdirector van Zaterdag/Matinee) en Patrick Schmid (medeoprichter en directeur van Opera Rara) te danken. Ze begrepen mijn karakter en ontdekten mijn mogelijkheden. Beiden zagen ze mijn potenties en hebben mij gemaakt zoals ik ben. Ze waren mijn peetvaders.”

Nelly Patric

met Patric Schmid © Opera Lounge


Hieronder Miricioiu in één van haar zeer vele belcanto rollen: Antonina uit Belisario van Donizetti. Ze zingt ‘Egli è spento, e del perdono’:

 

Bent u een fan? Of wilt u er één worden? Op Facebook bestaat een Nelly Miricioiu-fanclub:
https://www.facebook.com/groups/NellyMiricioiuFanclub/

German translation of the interview: Nelly Miricioiu Königin des Belcanto

 

 

In gesprek met Svetlana Aksenova

Svetlana-Ignatovich-T-T-Fotografie-Toni-Suter-Tanja-Dorendorf

foto: Toni Suter/Tanja Dorendorf

Haar volledige naam luidt Svetlana Aksenova-Ignatovich, maar haar impresario vond enkel Ignatovich beter. Het is korter en makkelijker te onthouden.

Drie jaar geleden debuteerde zij bij DNO als het meisje Fevronija in De legende van de onzichtbare stad Kitesj van Rimski-Korsakov. De realisatie van Dmitri Tsjernjakov won in 2013 de International Opera Award voor beste nieuwe productie van het jaar en het optreden van Ignatovich werd als sensationeel bestempeld. De critici roemden haar fluwelen tonen en haar uithoudingsvermogen: in de ruim vier uur durende opera was zij vrijwel onafgebroken op de bühne aanwezig.

Drie jaar geleden was zij nog de “rising star”, maar inmiddels kan je de “rising” voor haar naam rustig weglaten

Marc Albrecht (conductor), Dmitri Tcherniakov (director/sets), Dmitri Tcherniakov/Elena Zaytseva (costumes), Gleb Filshtinsky (lighting design)

Svetlana Aksenova (Fevronja) Foto: Monika Rittershaus

Hoe kijkt zij terug op haar Amsterdamse debuut en op de productie zelf?
En wat vindt zij van Fevronija? Voor mij is zij (maar ook Emma en Liza) een belichaming van de Russische Ziel: melancholisch en vaak gedeprimeerd en treurend.

“Zij is behoorlijk wereldvreemd, dat wel, maar het is een sprookje. Of ik in haar iets van de spreekwoordelijke ‘Russische ziel’ terugvind? Dat weet ik eigenlijk niet. De melancholie, de weemoed, die vind je wel in haar muziek. Maar zij is ook een soort lichtpunt in de treurigheid.

Ik vond de rol zeer uitdagend. Niet alleen wat de noten sec betreft: de productie zelf was het ook. Het was zeer zwaar, voornamelijk fysiek. Ik was toen zwanger van mijn zoon en moest mij dus tot het uiterste spannen.

Of ik het ooit in de ouderwetse setting zou willen zingen? Daar heb ik eigenlijk nooit aan gedacht. Ik vond de Amsterdamse productie buitengewoon boeiend.”

En Emma?

“Emma is zo moeilijk! Eerlijk gezegd ben ik een beetje bang voor Emma: zij is zo expressief!  En haar optreden is maar zo kort, niet langer dan vijftien minuten, maar de vijftien minuten zijn zo verschrikkelijk intensief!”

Wat denk je: houdt Andrej (Chovanski) van Emma? Hij is tenslotte aldoor op zoek naar haar? En: zou Emma wellicht ook iets voor hem voelen? “Ben je mal? Andrej heeft net haar ouders gedood en was bezig haar te verkrachten! Zij verfoeit hem! Andrej is inderdaad door haar gefascineerd, maar hij is obsessief bezig. Dat kan je toch geen liefde noemen? Emma is ook anders, zij is ook niet Russisch, zij is Duits. Én lutherans”

En Marfa? Hoe zie je haar? Wil zij Emma daadwerkelijk beschermen? Zij is immers de minnares van Andrej geweest en is nog steeds op hem verliefd? “Interessante vraag. Daar heb ik niet eens over nagedacht. De repetities zijn nog niet begonnen……”

Maar wat denk je zelf? “Marfa is radicaal. Zij zit in de sekte…”

Maar zit zij er in omdat zij er in gelooft? Aksenova is even stil. “Interessante vraag”, herhaalt zij. “Ik denk dat ik maar afwacht wat de regisseur mee
doet, wat hij er van gaat maken”

“Maar: schrijf het even op: ik ben gek op Moessorgski en ik leef naar de productie toe. Het biedt mij ook de mogelijkheid om een tijd samen met mijn man (de tenor Maksim Aksenov die de rol van Andrej zingt, red.) door te brengen. We hebben elkaar negen jaar geleden ontmoet en zijn inmiddels vijf jaar getrouwd, maar het gebeurt niet vaak dat wij wat langer bij elkaar kunnen zijn”

”En ik kijk uit naar het weerzien met het koor van DNO. Ze zijn werkelijk zo, zo, zo fantastisch!”

Chovansjtsjina: trailer – De Nationale Opera | Dutch National Opera:


De rol van Liza (Pique Dame) heb je al eerder gezongen. Kun je haar met Tatyana
(Onjegin) vergelijken?

“Liza vind ik een beetje raar. Zij heeft een aantrekkelijke en rijke verloofde en toch voelt zij zich tot de wereldvreemde man aangetrokken. Wat moet zij er mee?”

Op mijn vraag of zij haar als een gotiek meisje ziet moet zij even nadenken. “Gotiek? Wat bedoel je hiermee? Nee, dat niet, maar zij is zonder meer vreemd. Ik denk niet dat zij zo puur en onschuldig is. Echt niet. Hoe anders zou zij kunnen zingen: alleen jou kan ik toevertrouwen wat in mijn ziel is gegriefd, wat ik voel……”

“Liza is zo anders dan Tatyana! Tatyana is sterk! Zij leeft dan in haar eigen fantasiewereld, maar zij durft wel! Ik bewonder haar zeer, ook omdat ik het niet weet of ik het had kunnen doen. Zeker toen, in die tijd”

“Ik verheug mij enorm op Pique Dame. Om juist die rol met het Concertgebouworkest en onder Maris Jansons te mogen zingen… Het is meer dan een privilege!”

Aksenova als Liza in 2011:

Svetlana Aksenova werd geboren in St. Petersburg. Zij studeerde er aan het Rimski-Korsakov conservatorium, waarna zij haar studie in Italië vervolgde. Bij Renata Scotto.

“Drie jaar ben ik bij haar in de leer geweest. Ik was één van haar “hofleerlingen” in
haar operastudio. Zij heeft mij veel geleerd. Het allerbelangrijkste was hoe je met de
score moet omgaan. Hoe je moet bewegen. Ze vertelde ook altijd: perfectie bestaat niet”

“Als kind had ik altijd twee verschillende dromen: iets voor nu (ijs!) en iets voor later. Voor als ik groot en beroemd ben. Het was meestal niet reëel, maar ik droomde toch. Ik ben gek op coloratuursopranen, ik droomde dan ook van rollen zoals Lucia. Of Violetta. Soms ben ik nog steeds jaloers op mijn collega’s: het lijkt mij echt leuk om de rollen te zingen, maar ik realiseer mij dat zij niet echt iets voor mij zijn.”

“Ik ben als mezzo begonnen en nu ben ik een echte spinto. Niet echt dramatisch, maar zeker niet echt lyrisch en al helemaal geen coloratuur.”

Aksenova als Butterfly in Oslo:

“De enige echt lyrische rol die ik zong was Micaela in Carmen. Het was een productie van Calixto Bieito. Ik was er een beetje bang voor, maar het is mij honderd procent meegevallen. De samenwerking was goed.

Daarna deden wij het War Requiem van Britten in Bazel samen en dat vond ik fantastisch. Maar daarna kwam Otello en dat was een echte ramp. Ik kon de samenhang tussen de eerste, de tweede en de derde acte niet begrijpen. Het waren drie verschillende personages… Nu werd ik in Oslo voor Tosca in zijn regie gevraagd, maar ik heb het contract nog niet ondertekend. Ik vind het een beetje eng

Aksenova als Desdemona:

“Mijn droomrollen? Iets komisch, graag! Ik wil gek doen op de bühne! Ik heb komisch talent, echt! Maar het is zo moeilijk in mijn stemtype. De enige waar ik nog op kan hopen is Alice in Falstaff en die komt wel. Verder? Ik zou heel erg graag Herodiade van Massenet willen zingen, de aria alleen al is zo ontzettend mooi! Ook Adriana Lecouvreur en Lady Macbeth of Mtsensk staan hoog op mijn verlanglijstje.
Maar mijn allergrootste droomrol is Maria in Mazeppa van Tsjaikovski.”

“Tegenwoordig voorbereid ik mijn rollen met de grote Bulgarse mezzo Alexandrina Milcheva (o.a. Marfa in de Sony opname onder Tchakarov). Zij is inmiddels 80 jaar oud.”

Trailer van Pique Dame in Amsterdam:

Zie ook: RIMSKI-KORSAKOV: De legende van de onzichtbare stad Kitesj en het meisje Fevronja. DVD

Tannhäuser in Amsterdam: Wolfram wint