kamermuziek/solorecitals

Chamber works by Paul Ben-Haim

ben-haim

Slowly, much too slowly and actually much too late, but the music world is waking up.
One gap after another is finally being filled and the (consciously or unconsciously) ‘forgotten’ composers are at long last coming to our CD players.

Paul Ben-Haim's Evocation: what a discovery | Basia con fuoco
Paul Ben-Haim

Who among you has ever heard of Paul Ben-Haim? If not, why not?
The composer was born as Paul Frankenburger in Munich in 1897 and died in Tel Aviv almost 90 years later. And he left behind a really spectacular oeuvre.

Many vocal works, orchestral pieces, chamber music…. What not, actually?
Most of his works are influenced and inspired by Jewish, Israeli and Arab melodies, so you may call his music “nationalistic”. Nothing wrong with that word.

Just take the opening of his 1941 clarinet quintet! The dancing clarinet part reminds one of swinging klezmer, but in a Brahmsian way.

The ARC Ensemble perform the opening movement of Paul Ben-Haim’s Clarinet Quintet at the Enav Center, Tel Aviv:

This is even more pronounced in his “Two Landscapes” for viola and piano, in which he sings the praises of his new homeland’s beauty.

Steven Dann and Dianne Werner prepare to record The Landscapes for viola and piano:



The “Improvisation and Dance”, dedicated to Zino Francescati, betrays influences from Yemeni folklore and only his oldest work on the CD, the Piano Quartet from 1920, does not yet have its own “face”.

The (very infectious playing!) members of the Canadian ARC Ensemble all work at the Glenn Gould Conservatory in daily life. A CD to cherish.

Paul Ben-Haim
Clarinet Quintet, Two Lanscapes, Canzonetta, Improvisation and Dance,
Piano Quartet
ARC Ensemble
Chandos CHAN 10769

Basia con fuoco’s top tien 2021

En alweer is een jaar voorbij. Alweer een jaar met amper concerten en live voorstellingen. Gelukkig hadden we livestreams en er werd best veel opgenomen. Veel mooie dingen ook. Het was dan ook een echt karwei om 10 mooiste opnamen, althans voor mij, van het jaar te kiezen. Zeker ook omdat ik dan wel veel heb beluisterd maar niet alles gerecenseerd. Zodoende hebben jullie de strijkkwartetten van Korngold door het Alma Quartet nog te goed. Ook de prachtige cd met kamermuziek van vrouwelijke componisten door het The Hague String Trio is nog niet besproken en dat, terwijl het eigenlijk een must is! Die (en nog meer) hebben jullie van mij nog te goed.

Maar er moest keuze gemaakt worden en na veel wikken en wegen…. hier zijn ze dan, in de alfabetische orde, naar de componist, titel of uitvoerende

1. Decades deel 4

Het programma is zeer gevarieerd en kent grenzen noch genres, en de emoties wisselen elkaar in rap tempo af. Zweden, Rusland, Frankrijk, Duitsland en Italië staan broederlijk naast elkaar, een soort EU avant la lettre waarin elk land zijn individuele karaktereigenschappen behoudt.

in English:

https://basiaconfuoco.com/2021/12/08/a-century-of-songwriting-like-an-eu-avant-la-lettre/

2, Feinberg

Geen makkelijke muziek, je moet er echt moeite voor doen, maar de moeite, die loont zich

In English:

https://basiaconfuoco.com/2021/12/28/feinberg-to-appreciate-this-music-a-little-effort-is-needed/

3. Kozena

Wat de cd zeer interessant maakt zijn de liederen van Béla Bartók, want die hoor je niet vaak.

4. Liszt

Grosvenors lezing van de sonate is volkomen eigen. Virtuoos, voornamelijk. Zo virtuoos dat ik in ademnood kwam door het luisteren alleen. Zijn techniek is fabelachtig. Wat ik nog meer bewonder is zijn, hoe moet ik het zeggen, acteervermogen? Acteren op de piano en spanning opbouwen met toetsen alleen tot je beschikking

https://basiaconfuoco.com/2021/03/16/liszt-door-grosvenor-fabelachtig-en-virtuoos/

5. Onslow

In een tijd van steeds meer hetzelfde is het fijn om iets nieuws te ontdekken en dat verdient

6.  Polish violin deel 1

deze cd is eigenlijk een must voor alle viool-, kamermuziek of gewoon muziekliefhebbers. Alles is er mooi aan. Echt alles

In English:
https://basiaconfuoco.com/2021/12/19/polish-or-not-polish-this-cd-is-a-must/

7.  Polish violin deel 2

Alleen al vanwege Poldowski’s heerlijke Tango, die ooit door niemand minder dan  Jascha Heifetz werd opgenomen. Én de zeer virtuoze uitvoering van Bacewicz’ Kaprys polski voor viool solo. Vergeet trouwens niet de schitterende pianobegeleiding door Peter Limonov!

In English:
https://basiaconfuoco.com/2021/12/20/in-support-of-poldowski-polish-violin-2/

8. Rözycki

De uitvoering door Janusz Wawrowski en het Royal Philharmonic Orchestra olv Grzegorz Nowak is net als de concerten zelf: goddelijk mooi

In English:
https://basiaconfuoco.com/2021/05/17/rising-like-a-phoenix-from-the-ashes-rozyckis-violin-concerto/

9. Solo Nuala McKenna

zelden zat ik zo aan mijn stoel gekluisterd als nu, bij het beluisteren van deze cd. Ongelooflijk spannend vanaf het eerste moment. En de spanning vervaagde niet en was tot de laatste noot ijzingwekkend, bijna thrillerachtig voelbaar.

https://basiaconfuoco.com/2021/03/01/knock-out-geslagen-door-het-eerste-solo-album-van-nuala-mckenna/

10. Weinberg pianokwintet

Het is niet de eerste keer dat Elisaveta Blumina zich over het kwintet ontfermt […}Dat zij haar Weinberg ‘under the skin” heeft is nogal wiedes

10 + . Weinberg strijkkwartetten

Ik kan gewoon niet wachten op het vervolg. Bravo Arcadiërs! En Chapeau alweer Chandos!

In English

https://basiaconfuoco.com/2021/03/12/string-quartets-by-weinberg-played-by-the-arcadia-quartet-perfection-at-hand/

Feinberg: to appreciate this music, a little  effort is needed


Samuïl  Feinberg. Who still knows him? Once a world-famous piano virtuoso, he was the first in the USSR to perform Bach’s complete ‘Well-Tempered Clavier’. As a composer he was also quite famous in his time and that despite the travel ban.



In total, Feinberg wrote twelve piano sonatas, all composed between 1915 and 1923. And all of them were performed and published at that time. With one exception: the third. The composer himself prevented its publication. Why? According to Nicolo-Alexander Figowy (himself a pianist and a Feinberg expert, who provided us with all the important insider information in the accompanying textbook) Feinberg thought his composition went a bit too far. He thought the world was not yet ready for it.


Personally, I do not find his third sonata less approachable than the other five. None of them are easy pieces that you can just absorb;  they all require the listener to pay some very concentrated attention.

And you need a really good performer to make that happen. I can think of no better ‘guide’ than the Canadian master pianist Marc-André Hamelin, who is one of the greatest advocates of unknown repertoire, forgotten works and their creators. His playing is unequalled in its grandeur. It is not easy music, you really have to make an effort, but the effort pays off.


In support of Poldowski: Polish violin 2

While I was more than enthusiastic about part one, part two is, believe it or not, even better. Or, to be more precise: more surprising. More exciting. This is partly due to the pieces played by Jennifer Pike, because as well as Szymanowski, she has also immersed herself in works by Poldowski and Grazyna Bacewicz.

Now Bacewicz is not really that unknown, at least I hope so. At least not among the _real_ classical music lovers, but I suspect that the average concert and recital programmers, especially in the Netherlands, have never heard of her. Will we ever hear her compositions in the concert halls? Recordings of her works are also scarce. Why would that be? Is the ‘Einaudi-sation’ of the classical music sector a fait accompli?

Symbiosis Irena-Wieniawska-P
Poldowski

Poldowski is still very much unknown, although here and there people are finally waking up. Not long ago Philip Jarousski recorded a song by her, but the most beautiful plea comes from Merel Vercammen and Dina Ivanova who recorded Poldowski’s violin sonata in D two years ago, and how! (Gutman Records CD 191)

Who is Poldowski? Her real name is Irene Régine Wieniawski, yes the daughter of! Irene Régine (1879-1932) was born in Brussels but soon after the death of her father (he died when she was 10 months old) she and her British mother moved to London. She studied in Brussels, lived in Paris and was married to Sir Aubrey Dean Paul, 5th Baronet. She did not want to use her husband’s or her father’s name, she wanted to be judged purely for her music. That is why she adopted the pseudonym Poldowski.

The performance by Jennifer Pike is just as good as Vercammen’s and in fact everyone should get both CDs. Vercammen because of Mathilde Wantenaar and Pike because of Poldowski’s wonderful Tango, which was once recorded by no one less than Jascha Heifetz. And the highly virtuoso performance of Bacewicz’ Kaprys polski for solo violin. And don’t forget the wonderful piano accompaniment by Peter Limonov!

Szymanowski, Poldowski, Bacewicz
Jennifer Pike (viool), Peter Limonov (piano)
CHAN 20189

Polish or not Polish: this CD is a must

No, there is no such thing as a ‘Polish violin’. British violinist Jennifer Pike plays a Guarneri del Gesù from 1733 and there is nothing Polish about it. But the four composers on her album are Polish. At least as far as nationality is concerned, because their works, apart from Wieniawski’s Polonaise de concert (who was Jewish, nota bene) are not ‘Polish’.

Not that it matters. A CD has to sell and a catchy title is always a bonus. But if not only the repertoire but also the performance is truly phenomenal, I will not complain.

For anyone who loves violin concerts, Henryk Wieniawski is a well-known name, although these days he is not being performed very often. Szymanowski, after years of silence and ridicule, has become one of the most played composers today. His Myths, for me one of his most beautiful compositions, is also appearing more and more often in recitals. And even the arrangement of Roxane’s song from Król Roger has been recorded before.

Moritz Moszkowski is probably still known here and there for his piano concerto, but you just never hear Mieczyslaw Karlowicz. Why? Who knows? This composer, who was born in December 1876 and died in February 1909 (he was caught in an avalanche during a skiing trip in the high Tatra mountains), left behind a large oeuvre of brilliant works: symphonies, concertos, chamber music and irresistible songs. So it is a pity that the duo Jennifer Pike and Petr Limonov have only recorded one piece by Karlowicz. Especially since they have an audible affinity with it. Something for the future?

But anyway: this CD is a must for all violin, chamber music or just music lovers. Everything about it is beautiful. Really everything. Pike’s phrasing is sensual, even almost erotic , which  fits the music like a glove. Petr Limonov is her best ‘partner in crime’ and together they provide a ‘once in a lifetime’ experience. Don’t miss this CD!


Szymanowski, Moszkowski, Karlowicz, Wieniawski
Jennifer Pike (violin), Petr Limonov (piano)
Chandos CHAN  20082

Op de bres voor Poldowski: Polish violin 2

Was ik over deel één al meer dan enthousiast, deel twee is, geloof het of niet, nog beter. Of, beter gezegd: verrassender. Spannender. Het ligt onder andere aan het door Jennifer Pike gespeelde stukken, want naast Szymanowski heeft zij zich ook over werken van Poldowski en Grazyna Bacewicz ontermt.

Nu is Bacewicz niet echt zo onbekend, dat hoop ik althans. Misschien niet onder de _echte_ klassieke muziekliefhebbers maar ik vermoed dat de doorsnee concert- en recitalprogrammeurs, zeker in Nederland nog nooit van haar hebben gehoord. Wanneer hoor je haar composities in de concertzalen? Maar ook de opnamen van haar werken zijn schaars. Hoe zou dat komen? Is de ‘Einaudisering’ van de klassieke muziek sector een voldongen feit?

Symbiosis Irena-Wieniawska-P
Poldowski

Poldowski is nog steeds terra incognita, al wordt men her en der eens eindelijk wakker. Niet zo lang geleden heeft Philip Jarousski een lied van haar opgenomen maar het mooiste pleidooi komt van Merel Vercammen en Dina Ivanova die Poldowski’s vioolsonate in D al twee jaar geleden hadden opgenomen, en hoe! (Gutman Records CD 191)

Wie is nou Poldowski? Haar echte naam is Irene Régine Wieniawski, ja de dochter van. Irene Régine (1879-1932) werd geboren in Brussel maar al gauw na de dood van haar vader (hij stierf toen zij tien maanden oud was) verhuisde zij met haar Britse moeder naar Londen. Zij studeerde in Brussel, woonde in Parijs en was getrouwd met Sir Aubrey Dean Paul, 5th Baronet. Zij wilde noch de naam van haar echtgenoot noch van haar vader willen gebruiken, zij wilde louter op haar muziek worden beoordeeld. Vandaar dat ze het pseudoniem Poldowski heeft aangenomen.

De uitvoering door Jennifer Pike is niet minder goed dan die van Vercammen en eigenlijk zou iedereen beide cd’s in huis moeten halen. Vercammen vanwege Mathilde Wantenaar en Pike vanwege Poldowski’s heerlijke Tango, die ooit door niemand minder dan  Jascha Heifetz werd opgenomen. Én de zeer virtuoze uitvoering van Bacewicz’ Kaprys polski voor viool solo. Vergeet trouwens niet de schitterende pianobegeleiding door Peter Limonov!

Szymanowski, Poldowski, Bacewicz
Jennifer Pike (viool), Petr Limonv (piano)
CHAN 20189

Pools of niet Pools: deze cd is een must

Iemand bezwaar voor nog meer Korngold?

Het Spectrum Concerts Berlin werd in 1988 opgericht door de cellist Frank Sumner Dodge met als doel om de hedendaagse, Amerikaanse kamermuziek te verbinden met werken uit de Europese traditie. Mooie woorden, dat wel. Maar kloppen ze wel?

Over Korngold kun je alles zeggen, behalve dat het hedendaags is: hij is in 1957 gestorven, nog geen zestig jaar oud en toen was zijn muziek al een beetje ‘ouderwets’. Begrijp mij goed: ik ben een enorme Korngold adept en liefhebber en ik kan eindeloos naar hem luisteren, maar bij ‘modern’ heb ik toch een andere klank in mijn hoofd. Ook dat ‘Amerikaanse’ klopt ook niet. Korngold woonde en werkte (noodgedwongen) in Hollywood, dat wel, maar zijn muziek was zo Weens als de bonbons en de Sachertarte.

Zijn pianokwintet componeerde hij rond 1921, hij was toen een jaar of 22. Het is een briljante compositie, waarin de emoties, de drama en expressie hand in hand samen gaan. De Suite stamt uit 1930 en daar hoor je de Korngold die, inderdaad, een beetje aan het experimenteren is geslagen. Dat komt ook een beetje door de keuze van de instrumenten: twee violen, cello en piano voor de linker hand. Hij componeerde het voor Paul Wittgenstein die  zijn rechterarm in 1914 verloor. De uitvoering van beide werken is zonder meer goed.


ERICH WOLFGAND KORNGOLD
Suite op. 23. Piano Quintet op. 15
Spectrum Concerts Berlin
Naxos 8574019

Trio Wanderer speelt kamermuziek van Schumann

De naam ‘Trio Wanderer’ hebben de Franse musici: Vincent Coq (piano), Jean-Marc Phillips-Varjabédian (viool) en Raphaël Pidoux (cello) niet zo maar gekozen. Op hun site las ik dat ze de wereld wilden benaderen “vol gevoel en introspectie, nieuwsgierigheid naar nieuwe omgevingen, en nostalgische liefde voor wat achter ligt”.

Dat geloof ik graag, want: wie wil dat niet? Ze bestaan al 30 jaar en zijn volkomen op elkaar ingespeeld. Wat ook een minpuntje oplevert omdat het verassingseffect kan worden ondergesneeuwd door de voorspelbaarheid.

En nu hebben ze een box uitgebracht met niet alleen de trio’s. Nee, zowat de hele Schumanns kamermuziek staat er op. Met medewerking van Chaterine Montier (viool) en Christophe Gaugué (altviool) hebben ze ook diens pianokwartet en kwintet opgenomen en al denk ik dat daar behoefte aan was, toch heb ik  mijn bedenkingen. Ze spelen waanzinnig goed, dat wel, maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat het enigszins onderkoeld klinkt.

Wellicht heeft het met de tijdgeest te maken, waarin elk schijn van sentimentaliteit vermeden moet worden? Ik weet het niet. Het klinkt allemaal niet alleen (voor mij té) introvert maar hun spaarzame vibrato doet mij aan de beginjaren van de ‘authentieke uitvoeringen’ denken. Maar wellicht was het de bedoeling?


ROBERT SCHUMANN
Pianokwartet op. 47, Pianokwintet op. 44, Pianotrio nr. 1, 2 en 3, Fantasiestücke op. 88
Trio Wanderer: Vincent Coq (piano), Jean-Marc Phillips-Varjabédian (viool), Raphaël Pidoux (cello), m.m.v. Chaterine Montier (viool), Christophe Gaugué (altviool)
Harmonia Mundi HMM 902344.46 (3 cd’s)

Strijkkwintetten van Georges Onslow: laat je verrassen!

Wat weten we tegenwoordig nog van Georges Onslow? Niet veel, vrees ik. Hij werd geboren in Clemont-Ferrand (Frankrijk) in 1784, zijn vader was een Engelsman, zijn moeder een Française. In zijn tijd was hij voornamelijk bekend (nou ja, bekend, bekend) als componist van kamermuziekwerken, voornamelijk strijkkwartetten en kwintetten. Na zijn dood in 1853 werd hij vrijwel geheel vergeten. Terecht? Nee. Zelf vind ik zijn muziek echt heerlijk. Het ligt lekker in het gehoor en het is buitengewoon fijn om er naar te luisteren, al is het op de achtergrond.

Het Spaanse Elan Quintet, in 2014 opgericht in Valencia is, in samenwerking met Naxos in 2015 begonnen met het opnemen van alle 34 strijkkwintetten van Onslow en inmiddels zijn ze bij deel 4 beland. De uitvoering is om door een ringetje te halen zo mooi, maar er is meer: hoe vaak hoor je een combinatie van een strijkkwartet met een contrabas? Door het ‘bulderende’ geluid van het instrument is de klank rijker dan bij een doorsnee strijkensemble en maakt het luisterplezier des te verrassender.

In een tijd van steeds meer hetzelfde is het fijn om iets nieuws te ontdekken en dat verdient Onslow zeer zeker. Koop de cd en geniet!


GEORGES ONSLOW
Strijkkwintetten deel 4; nr.31 en 23
Elan Quintet
Naxos 8.574187

Erwin Schulhoff: genres and music crossing borders

Schulhoff box

“Music should primarily bring physical pleasure, even ecstasy, to the listener. It is not philosophy, its origin lies in ecstatic situations and its expression in rhythm”  Erwin Schulhoff wrote in 1919.

From his earliest youth, Schulhoff was fascinated by everything new. His music transcended borders and genres – sometimes even those of ‘good decency’. He was a man of extremes, heartily embracing dada and jazz, and he also had a particular liking for the grotesque. No wonder that the synthesis of jazz and classical music, of everything in fact, became for him not only a challenge, but ultimately his artistic credo.

Schulhoff Lockenhaus


My first acquaintance with the composer and his music was thirty years ago, at the Lockenhaus chamber music festival, led by Gidon Kremer. It was mainly his string sextet, with its strong Janaček influences, that made me gasp for air. Since that day I was hooked. It took a long time, but in the meantime Schulhoff has found his way to the concert stages and recording studios. Especially the latter, because he is still too rarely programmed at concerts.

Schulhoff etersen


My very first record encounter with the composer was the recording of his complete string quartets by the Petersen Quartet, in 1992. To my delight, the string quartets are also in the six-CD box set recently released by the Capriccio label. These are recordings of many of his works (dear Capriccio: there is more!) made by Deutschlandfunk Kultur between 1992 and 2007. Most of these recordings have already appeared on Capriccio (but also on other, often no longer existing labels).

The 2007 recording of the Double Concerto for flute and piano, with Dutch flutist Jacques Zoon as soloist, is new to me. And it is so beautiful! Also new to me is the recording of the Second and Fifth Symphonies, in which the Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks is conducted by the greatest advocate of ‘entartete composers’, James Conlon.



ERWIN SCHULHOFF
Symphonies no. 2 & 5, Piano Concerto op. 34, Concerto Doppio, Concert for string quartet and winds, String quartets no. 1 & 2, String sextet, Sonata for violin solo, Duo for violin and cello, Piano sonatas no. 1 & 3, Piano works
Jacques Zoon (flute); Frank-Immo Zichner, Margarete Babinsky (piano); Petersen Quartet; Leipzicher Streichquartett; Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks conducted by James Conlon; Deutscher Symphonie-Orchester Berlin conducted by Roland Kluttig
Capriccio C7297