cd/dvd recensies

Armide. Christoph Willibald Gluck vond het zelf zijn beste werk. U ook?
Armida Agostino_Carracci,_Frontespizio_della_prima_edizione_illustrata_della_Gerusalemme_Liberata,_1590


Agostino Carracci (su disegno di Bernardo Castello), Frontespizio della prima edizione illustrata della Gerusalemme Liberata, Genova, 1590

Men kan zich afvragen waar het aan ligt dat juist Gerusalemme liberata van Torquato Tasso zo veel verschillende componisten uit zo veel eeuwen heeft geïnspireerd. En dan niet het hele epos, maar specifiek de Armida-episode. Ligt het aan het magisch-realistische verhaal vol onverholen haat, wraak, woede en passie? Met personages (mens of heks) die verscheurd worden door hun tegenstrijdige gevoelens, hun innerlijke strijd tussen liefde en plicht? Ik zou het niet durven zeggen. U?

Armida 7dd1839cd61799f99af3d9a583eaa105

Francesco Hayez, “Rinaldo en Armida”

De eerste bij het grote publiek bekend gebleven Armida werd gecomponeerd door Jean-Baptiste Lully, op het libretto van Philippe Quinault. Hetzelfde libretto heeft Gluck een kleine honderd jaar later gebruikt voor zijn vijfde ‘Franse opera’ Hijzelf beschouwde Armide als zijn allerbeste werk, maar het publiek (en de geschiedenis) dachten er iets anders over.

Zelf ben ik er ook nooit zo van gecharmeerd geweest. Maar hoe langer ik mij met de opera heb beziggehouden, hoe meer ik hem heb leren te waarderen.  De opera kent een paar schitterende aria’s en ensembles, met als een absoluut hoogtepunt het hartverscheurende ‘Enfin, il est en ma puissance’, een hysterische hartenkreet van de verliefd geworden furieuze tovenares Armide.

Armide-EMI

Ik ken maar twee complete opnamen van Glucks werk: onder Richard Hickox op EMI (6407282) en onder Marc Minkowski op Archiv (4596162). Merkwaardig eigenlijk als je bedenkt dat de opera tegenwoordig best vaker wordt uitgevoerd.

De opname van Hicox (3 cd’s) duurt ruim 26 minuten langer dan Minkowski. Ik ken de opera niet zo goed om te kunnen constateren of er bij Minkowski coupures zijn aangebracht, maar dat denk ik eerlijk gezegd niet. Zijn tempi zijn simpelweg behoorlijk aan de snelle kant – behalve de ouverture dan, daar is hij behoedzaam in.

Armide-Minkowski

Dat slepende van Hickox is op den duur behoorlijk irritant en ik ben een paar keer gewoon ingedut. De dertig jaar oude opname klinkt wel nog steeds mooi, al haalt de klank het heldere en transparante van Minkowski niet.

Ook wat de zangers betreft wint de Fransman het ruimschoots van zijn Engelse collega. Nou ben niet zo’n fan van Mireille Delunsch en ik vind haar ‘Enfin il est en ma puissance’ op Minkowski’s opname behoorlijk achterblijven bij de interpretaties van bijvoorbeeld Véronique Gens of Anna Catarina Antonacci (waarom is de voorstelling met Antonacci nooit officieel opgenomen?) Niettemin is Felicity Palmer (Hickox’ opname) ondanks haar perfecte dictie en onberispelijk tekstbegrip geen match voor haar.

Charles Workman (Renaut) weet een perfecte balans tussen de heldhaftige en de meer lyrische vinden – daar kan zelfs mijn geliefde Anthony Rolfe Johnson niet tegen op.

Laurent Naouri is een zeer macho Hidraot, maar wat de opname van Minkowski dat ‘superplus’ geeft, is het optreden van Ewa Podles in de kleine rol van La Haine (de Haat). Van haar stem en voordracht gaat het u duizelen. Vind maar eens een alt met een diepere klank, één die ook nog eens alle hoge noten paraat heeft en je met haar interpretatie sprakeloos achterlaat!

Hickox:


Minkowski:


En hieronder een curiositeit: een complete Armide uit Madrid, 1985, met Montserrat Caballé:

Daniil Trifonov heeft zijn ‘bestemming Rachmaninoff’ bereikt

Rachmaninov-Trifonov-Arrival-1200-850-710x503

Met ‘Arrival’, het tweede deel van wat Destination Rachmaninov heet wordt het ‘project’ van de pianist Daniil Trifonov, The Philadelphia Orchestra en zijn dirigent Yannick Nézet-Séguin afgesloten. Op de cd staan er, behalve de pianoconcerten 1 en 3 Trifonovs eigen transcripties van Rachmaninoffs Vocalise en ‘The Silver Sleigh Bells’, het eerste deel uit de diens koorsymfonie The Bells.

Over het eerste deel was ik meer dan enthousiast en dat ben ik over het tweede deel ook, maar dan wel met een paar kanttekeningen. Nee, het gaat niet om de tempi: die vele versnellingen en vertragingen voelen soms een beetje raar aan, maar van mij mag het wel. Zeker als het op zo’n hoog niveau gebeurt. Het is romantiek pur sang en daar kan ik enorm van genieten. Ik kan mij alleen niet aan de indruk te onttrekken dat het orkest hier iets minder geïnspireerd klinkt, maar misschien verbeeld ik het mij alleen maar omdat ik de lat zo hoog heb gezet?

Wat ik werkelijk bijzonder vind is de keuze om het derde pianoconcert door de ‘Vocalise’ vóór te laten gaan. Niet iedereen weet het maar toen Rachmaninoff aan zijn nummer drie werkte vocht hij tegen een zware depressie. Petje af voor Daniil Trifonov. Hij heeft zijn bestemming bereikt.

SERGEI RACHMANINOV
Destination Rachmaninov. Arrival.
Pianoconcerto’s 1 & 3
Vocalise; The silver sleigh bells (arrangement voor piano: Trifonov)
Daniil Trifonov (piano)
The Philadelphia Orchestra olv Yannick Nézet-Séguin
DG 00289 483 6617

Daniil Trifonovs weergaloze Rachmaninoff: cd van het jaar?

Basia con fuoco’s  Top Tien (+) 2019

Top tien 2019

2019 loopt ten einde en daar ben ik maar al te blij om. Het was geen goed jaar, althans niet voor mij: door omstandigheden heb ik veel moeten missen en kwam ik niet aan alle cd’s en dvd’s toe die ik wilde beluisteren/bekijken/er over schrijven. Over een paar dagen begint een nieuw decennium, en, wie weet? Vol goede moed zit ik op alles wat komen gaat te wachten en met veel plezier kijk ik terug op al die prachtige opnamen die mij gelukkig hebben gemaakt.

Mijn lijstje is -uiteraard – zeer subjectief maar zeer zeker gemeend. Ik heb het opgesteld in de alfabetische volgorde naar de componist, uitvoerende of de titel.

1. AFTER THE DARKNESS (HAAGS STRIJKTRIO)

Haags strijktrio cover

De titel van deze cd is ontleend aan het gelijknamige boek van Auschwitz- overlevende Elie Wiesel, ‘After the Darkness: Reflections on the Holocaust’. […] In het tekstboekje vertellen de uitvoerenden dat After The Darkness een project is dat ze na aan het hart ligt en dat is toren.

https://basiaconfuoco.com/2019/04/26/after-the-darkness/

in English:

https://basiaconfuoco.com/2019/05/02/after-the-darkness-the-hague-string-trio-brings-suppressed-composers-back-to-life/

2.  LUDWIG VAN BEETHOVEN: ALLE PIANOSONATAS DOOR IGOR LEVIT

Levit

Levits interpretaties van Beethoven zijn zeer eigenzinnig, dat wel, maar o zo spannend! Levit is dan ook zeer uitgesproken over wat de rol van de vertolker is: “ik voel me niet als een dienaar, maar ook niet als een meester van wie dan ook”.

https://basiaconfuoco.com/2019/09/13/igor-levit-neemt-alle-pianosonates-van-beethoven-op-ik-voel-me-niet-als-een-dienaar-maar-ook-niet-als-een-meester-van-wie-dan-ook/

in English:

https://basiaconfuoco.com/2019/11/13/igor-levit-and-his-beethoven-project-i-do-not-feel-like-a-servant-but-i-do-not-feel-like-anybodys-master-either/

3. GAETANO DONIZETTI: ENRICO DE BORGOGNA (dvd)

Donizetti Enrico

Wat de opname werkelijk onweerstaanbaar maakt is de enscenering. Die is werkelijk briljant […]  maar het is niet alleen de enscenering, ook de zangers zijn zonder meer goed.

https://basiaconfuoco.com/2019/09/10/donizettis-enrico-di-borgogna-na-200-jaar-herontdekt-en-hoe/

4. REYNALDO HAHN: ALLE LIEDEREN DOOR TASSIS CHRISTOYANNIS

https://avatars.yandex.net/get-music-content/2390047/84cb4b62.a.9023076-1/m1000x1000

 

Aanvankelijk was ik bang dat het eentonig kon worden, vier cd’s en maar één stem, maar ik werd prettig verrast. De Griekse bariton Tassis Christoyannis heeft precies het timbre om de liederen recht te doen: licht, elegant en sensueel […] Mijn God wat is het mooi!

https://basiaconfuoco.com/2019/10/27/weergaloze-leideren-van-reynaldo-hahn-weergaloos-uitgevoerd-door-tassis-christoyannis-en-jeff-cohen/

in English:

https://basiaconfuoco.com/2019/11/11/the-songs-of-reynaldo-hahn-on-palazzetto-bru-zane/

5. ERICH WOLFGANG KORNGOLD: DAS WUNDER DER HELIANE (dvd)

Heliane dvd

Naar deze voorstelling heb ik met ingehouden adem gekeken. En geluisterd, want de zangers zijn allemaal gewoon onvoorstelbaar goed.

https://basiaconfuoco.com/2019/09/27/wonderlijke-productie-van-das-wunder-der-heliane-uit-berlijn/

6. FRANZ LISZT DOOR BORIS GILTBURG

Liszt Giltburg

Het spettert de boxen uit, maar wat nog belangrijker is: Giltburg neemt ruimschoots de tijd om de poëtische, salon-achtige zo je wilt, kant van Liszt naar boven te brengen.

https://basiaconfuoco.com/2019/03/14/weergaloze-liszt-recital-door-boris-giltburg/

7. KAROL RATHAUS DOOR DANIEL WNUKOWSKI

Rathaus cd

Voor zo ver ik weet is deze cd de allereerste opname van pianowerken van Rathaus. […] Het zijn fascinerende werken met zeer geprononceerde ritmes. Harmonisch, maar wel met nodige dissonanten. Oneerbiedig gezegd: Bartók meets Szymanowski.

https://basiaconfuoco.com/2019/05/23/karol-rathaus-herontdekt/

in English:

https://basiaconfuoco.com/2019/04/30/discovering-karol-rathaus/

8. CLARA SCHUMANN DOOR ISATA KANNEH-MASON

Schumann Isata

Op haar eerste cd-opname speelt Isata Kanneh-Mason werken die zowat het hele leven van Clara beheersen […] Kanneh-Mason speelt het zeer virtuoos en haalt er alles van wat er uit te halen is: niet veel eigenlijk. Wat niet erg is, want zo gespeeld wordt het concerto naar hogere regionen opgetild en dat mag.

https://basiaconfuoco.com/2019/07/28/isata-kanneh-mason-eert-clara-schumann/

9. SYMBIOSIS. MEREL VERCAMMEN EN DINA IVANOVA

Symbiosis cover

Merel Vercammens stokvoering is zacht en liefdevol en haar toon zoet. Toverachtig, eigenlijk. […]  Daarin wordt ze fenomenaal bijgestaan door Dina Ivanova, één van de prijswinnaars op het laatste Liszt-Concours. Over symbiose gesproken!

https://basiaconfuoco.com/2019/03/12/merel-vercammen-en-dina-ivanova-sprookjesachtig-cd-debuut/

10. MIECZYSŁAW WEINBERG : SYMFONIE NR.2 EN 21

Weinberg Grazynite

Over de uitvoering kan ik kort zijn. Briljant. Mirga Gražinytė-Tyla bevestigt haar naam als één van de beste jonge dirigenten van tegenwoordig. Onder haar leiding klinkt het City of Birmingham Symphony Orchestra zoals ik ze al jaren niet meer heb gehoord

https://basiaconfuoco.com/2019/06/11/mirga-grazinyte-tyla-tilt-weinbergs-autobiografie-tot-de-ongekende-hoogten/

in English:

https://basiaconfuoco.com/2019/06/14/mirga-grazinyte-tyla-lifts-weinbergs-autobiography-to-unprecedented-heights/

En, omdat ik het niet kan nalaten:

10+ THE YIDDISCH CABARET

Jiddish Cabaret

Het Jerusalem Strijkkwartet stelt nooit teleur. […] Maar met deze album zijn ze ver boven zichzelf en hun eigen norm gestegen. […] Met hun keuze hebben ze ook een statement gemaakt. Iets wat we eigenlijk allemaal weten maar nog steeds niet hardop willen toegeven want daar voelen we ons ongemakkelijk over? Over de invloed van Joden en hun aandeel in onze Westerse cultuur?

https://basiaconfuoco.com/2019/08/20/the-yiddish-cabaret-jerusalem-quartets-hommage-aan-hun-grootouders/

in English:

https://basiaconfuoco.com/2019/08/23/the-yiddish-cabaret-jerusalem-quartets-tribute-to-their-grandparents/

About Victoria de los Angeles, a Madonna among opera singers.

de los Angeles

Victoria de los Angeles was without a doubt one of the most beautiful lyrical sopranos of her generation. She made her debut in 1945 at the Liceu in Barcelona as the Gräfin in Le Nozze di Figaro. Her international breakthrough came when she sang Salud in La vida breve by Manuel de Falla in 1948 for the BBC, a role she first performed in a staged performance at the Holland Festival in 1953.

de los angeles Salud

One year later she sang Marguerite in Gounod’s Faust in Paris and after that all the major stages in the world followed.

Her real name was Victoria Lopez Garcia. Why did she choose ‘de los Angeles’ as her stage name? It is not that important, but it fitted her like a glove. Not only did she look like a Spanish Madonna, but her voice was angelic too: gorgeous and of an innocent beauty. Something that made her less suitable for certain roles, such as Violetta. Not that she was bad, but she sounded very chaste.

And yet she was one of the best Manons (Massenet), also not exactly an example of a ‘decent’ woman:

Her interpretation of Carmen is also incredibly good. Not slutty and not too confident, but oh so attractive!

Her voice was not just lyrical, warm and delicate but also very aristocratic, so her Mimi and Cio Cio San were not only fragile and helpless but also got something royal and even Santuzza was enriched with a bit of nobility.

But de los Angeles was more than just an opera diva. In addition to performing in operas, she frequently performed as a concert singer and was a very gifted song singer. It is said that at the beginning of her career, before performing in an opera, she insisted on giving a song recital first. In this way she could first introduce herself to the public as the real Victoria and not as an opera character.

For Spanish songs she has meant as much as Fischer-Dieskau for German songs or Peter Pears for English. She sang everything which was composed in her native country: starting with the medieval songs and the Sephardic romanceros and ending with zarzuelas and contemporary compositions.

Her repertoire was incredibly large. She sang Italian, Spanish, French and German songs and knew better than anyone how to make her own mark on everything she sang. Her Brahms and Mendelssohn are irresistible, and one cannot help falling in love with her ‘Ich Liebe Dich’ by Grieg.

Her loving, somewhat sweet timbre, her suppleness and her ability to colour words made her particularly suitable for the French repertoire. Her Debussy, her Ravel, her Delibes (just listen to ‘Les filles de Cadiz’!) are truly unrivalled.

Hopefully this album is still for sale.

Victoria de los Angeles
The very best of
Warner Classics 5758882 (2 CDs)

Translated with http://www.DeepL.com/Translator (free version)

What’s the difference between a terrorist and a diva? ‘Caballé, beyond music’

Caballe docu

“We all owe a great deal to music (…) It is a form of expression that originates not so much from thinking as from feeling”. These words come from one of the greatest singers of the twentieth century, Montserrat Caballé.

In his film Caballé Beyond Music, Antonio Farré portrays the diva*, her life and her career, talking to her, her family and her colleagues. The documentary also contains a lot of wonderful (archival) footage, starting with Caballé’s debut in Il Pirata in 1966 in Paris.

The film is interspersed with fun anecdotes such as how she smashed a door because she was not allowed to take time off (Caballé wanted to attend a performance of Norma with Maria Callas). How she had stopped a dress rehearsal in La Scala because she noticed that the orchestra was not tuned well. About her debut at the Metropolitan Opera in New York, the discovery of José Carreras (how beautiful he was!), her friendship with Freddy Mercury ….

About her Tosca in the ROH in London in the production that was made for Callas. She wasn’t happy with that, it didn’t feel good, but no one wanted to change it. Caballé called Callas, it was exactly eight days before her death, and complained about her fate. “But of course it doesn’t feel right”, said Callas. “I am tall and you are not, I am slim and you are not, I have long arms and you have not. Tell them to call me, I will convince them that you are not me”.

And so the production was adapted for Caballé. “Copies are never good,” Caballé says, and I agree with her. This is a fascinating portrait of a fascinating singer. Very, very worthwhile.

* London taxi driver: “What is the difference between a terrorist and a diva? You can negotiate with a terrorist”.

Caballé beyond music
With José Carreras, Plácido Domingo, Joan Sutherland, Cheryl Studer, Giuseppe di Stefano, Freddie Mercury, Claudio Abbado and others.
Directed by Antonio A. Farré
EuroArts 2053198

Translated with http://www.DeepL.com/Translator (free version)

Deidamia: een terecht vergeten opera van Händel?
Deisamia Èlisabeth_Duparc,_detta_La_Francesina

Élisabeth Duparc, who created the role of Deidamia

Deidamia… Heeft iemand ooit van de opera gehoord? Buiten Händel-liefhebbers en -verzamelaars? De echte ‘diehards’ kennen uiteraard elke noot ooit door het Engels-Duitse barokgenie op papier gezet, maar een doorsnee operaliefhebber? Blijkbaar toch wel, want anders was de opera niet op het repertoire van De Nationale Opera gezet. Denk ik.

De opera beleefde haar première op 10 januari 1741 en haalde maar drie voorstellingen. Het publiek vond het niet leuk. Händel zelf vond het een mislukking.

Het verhaal: Achilles verkleedt zich als een meisje om aan de Trojaanse oorlog te ontkomen. Het werd hem immers voorspeld dat hij er niet levend uit zou komen. Hij heet nu Pyrrha en heeft een verhouding met Deidamia (hmm… was de lesbische liefde toen al toegestaan?).

Ulisses weet hem uit zijn tent te lokken en zo komt zijn ware identiteit aan het licht. Niet echt een verhaal waar je warm voor loopt, maar wij, operaliefhebbers, wij kijken niet op een absurditeit meer of minder neer. Zelfs Il Trovatore en La Forza del Destino slikken wij zonder morren, nietwaar? Zolang de muziek maar mooi is. En daar is de hond begraven. Zelf vind ik er niets aan (SORRY!).

Deidamia-box

Een lange zoektocht heeft zegge en schrijve één opname opgeleverd. Hij is al tien jaar oud en werd ooit op Virgin Classics uitgebracht. Lang heeft het niet geduurd voor de opname van de markt verdween. Maar hij kwam terug, in een 15cd-box met allemaal onbekende en minder bekende Händels: Rodrigo, Radamisto, Admeto, Fernando en Arminio (Virgin Classics 6958622).

Voor een Händel-verzamelaar is zo’n box natuurlijk een must. De opnamen zijn gemaakt tussen 1977 (Admeto) en 2005 en onder de uitvoerenden treffen we veel grote namen aan: Sandrine Piau, Patricia Ciofi, Joyce diDonato, René Jacobs, Lawrence Zazzo… Om er maar een paar te noemen.

Jammer genoeg zijn er geen libretto’s bijgeleverd, althans niet in een gedrukte vorm. Het is een ‘budget-uitgave’, dus dat kan ik nog begrijpen. Maar zonder synopsis kan je geen kant op, zeker met al dat onbekende. En daar helpt een apart geleverde cd met de teksten niet echt bij, want: hoe moet je het doen?

Deidamia singel

Maar net op de valreep voor de Amsterdamse première in 2012, heeft Virgin Classics de opera alweer los uitgebracht, en nu wel met een bijgeleverde synopsis. Ik besloot om Deidamia nog een kans te geven en vol moed heb ik de cd’s in mijn speler gestopt.

Het is niet gelukt en daar kan de – zonder meer goede – uitvoering niets aan doen. De dirigent is goed, de zangers zijn goed, maar de muziek vind ik dodelijk saai. Maar laat u niet ontmoedigen, het ligt ongetwijfeld aan mij!


Conversations with Maria Callas

Callas gesprekken

The talk show with (and about) Maria Callas, broadcast on French television in April 1969, is simply fascinating. Callas, clearly inspired by Jackie O., looks very sophisticated and sweet in her elegant dress. She accepts all compliments with confident modesty, and she doesn’t seem to be bothered by the cigarette smoke that is blown in her face.

With Luchino Visconti she muses about acting, and discusses her latest project: Medea in a film by Passolini in which he acts as well. Captivated she watches the filmed conversation with Elvira de Hidalgo, who, chain-smoking, puts her former pupil in the limelight.

We hear her say what we have always secretly known: she loves Norma and Violetta because of their selflessness. She finds Tosca ridiculous and Carmen horrible: she has no interest in promiscuous women, they do not fit in with her ideal world view.

The conversation is interspersed with fragments and scenes from various operas and concerts. Most of the material is well known, but remains fascinating.

 

The Callas Conversations – Volume II: L’invitée du dimanche (1969)
Le Monde de la Musique
EMI Classics DVB 38845799

 

 Holland Festival 1959 or La Divina in Amsterdam

Een Berlioz-opname waar je niet zo blij van wordt

berioz chandos

De Rob-Roy ouverture behoort niet tot de bekendste werken van Berlioz. Niet, dat het mij verbaast. De, door de in de tijd beroemde avonturenroman van Walter Scott geïnspireerde orkestsuite heeft weinig om het lijf en het beklijft niet.

Geef mij dan maar de heerlijke Réverie et Caprice! Nog steeds niet iets om over naar huis te schrijven (sorry, ‘Berliozianen’), maar het werk is zonder meer prettig en het luistert lekker weg.

Jammer genoeg klinkt de viool van James Ehnes een beetje scherp, hij intoneert ook niet altijd zuiver. Het is natuurlijk niet eerlijk om hem met Perlman te vergelijken, maar luister maar eens naar de bij ons weinig bekende Constantin Serban-Ioanid! Onder de zeer geïnspireerde leiding van Marc Soustrot (Forlane) laat hij horen hoe het moet.


Harold en Italie is een ander verhaal. Het verkapte altvioolconcert kent veel goede uitvoeringen en de nieuwe opname onder Andrew Davis behoort tot de fatsoenlijke middelmaat. De door hem gekozen tempi zijn zeer langzaam, waardoor de uitvoering, zeker het eerste deel, het aan evenwicht en spanning moet inboeten.

En ook hier kan James Ehnes zijn collega’s Gerard Caussey bij John Elliot Gardiner en zeker Tabea Zimmermann bij Colin Davis niet evenaren. De opname zelf is aan de zachte kant. Een overbodige uitgave, vermits je voor de Rob Roy opteert.


HECTOR BERLIOZ
Intrata di Rob-Roy, Réverie et Caprice, Harold en Italie
James Ehnes (viool, altviool), Melbourne Symphony Orchestra olv Sir Andrew Davis
Chandos CHSA 5155

Over Victoria de los Angeles, madonna onder operazangeressen.

de los Angeles

Victoria de los Angeles was zonder twijfel één van de mooiste lyrische sopranen van haar generatie. Zij debuteerde in 1945 in het Liceu in Barcelona als de Grafin in Le Nozze di Figaro. Haar internationale doorbraak kwam toen zij in 1948 voor de BBC optrad als Salud in La vida breve van Manuel de Falla, een rol die ze voor het eerst scenisch vertolkte tijdens het Holland Festival in 1953.

de los angeles Salud

Eén jaar later zong zij Marguerite in Faust van Gounod in Parijs en daarna kwamen alle grote podia in de hele wereld

Haar echte naam was Victoria Lopez Garcia. Waarom ze ‘de los Angeles’ als haar toneelnaam had gekozen? Ach, zo belangrijk is het ook weer niet, maar het paste haar als een handschoen. Niet alleen zag ze eruit als een Spaanse Madonna, ook haar stem was engelachtig: bloedmooi en van een onschuldige schoonheid. Iets wat haar minder geschikt maakte voor sommige rollen, zoals bij voorbeeld Violetta. Niet dat het slecht was, maar het klonk wel heel erg kuis.

]

En toch was zij één van de beste Manons (Massenet), ook niet het voorbeeld van een ‘fatsoenlijke’ vrouw:

Ook haar vertolking van Carmen is waanzinnig goed. Niet hoerig en niet zo zelfverzekerd, maar o zo aantrekkelijk!

Haar stem was niet alleen lyrisch, warm en delicaat maar ook zeer aristocratisch, waardoor haar Mimi en Cio Cio San behalve broos en hulpeloos iets koninklijks kregen en zelfs Santuzza verrijkt werd met een beetje nobiliteit.

Maar de los Angeles was meer dan alleen een operadiva. Behalve in opera’s trad zij veelvuldig op als concertzangeres op en was een zeer begenadigd liedzangeres. Er wordt over haar verteld, dat zij aan het begin van haar carrière, vóór ze in een opera ging optreden, erop stond om eerst een liedrecital te geven. Zo kon zij zich eerst aan het publiek voorstellen als de echte Victoria en niet als een operapersonage.

Haar repertoire was onvoorstelbaar groot. Zij zong Italiaanse, Spaanse, Franse en Duitse liederen en wist als geen ander op alles wat zij zong een eigen stempel te drukken. Haar Brahms en Mendelssohn zijn onweerstaanbaar, en bij haar ‘Ich Liebe Dich’ van Grieg wordt men vanzelf verliefd.

Haar liefdevolle, ietwat zoetige timbre, haar souplesse en haar vermogen om woorden te kleuren maakten haar bijzonder geschikt voor het Franse repertoire. Haar Debussy, haar Ravel, haar Delibes (luister maar even naar ‘Les filles de Cadiz’!) zijn werkelijk ongeëvenaard.

Voor het Spaanse lied had ze net zoveel betekend als Fischer-Dieskau voor het Duitse of  Peter Pears voor het Engelse. Zij zong werkelijk alles, wat in haar vaderland werd gecomponeerd: beginnend met de middeleeuwse liederen en sefardische romanceros en eindigend in zarzuelas en hedendaagse composities.

Hopelijk is deze album nog steeds te koop.


Victoria de los Angeles
The very best of
Warner Classics 5758882 (2 cd’s)

Gesprekken met Maria Callas

Callas gesprekken

De talkshow met en rondom Maria Callas, op de Franse televisie in april 1969 uitgezonden is ronduit fascinerend.

Callas, duidelijk geïnspireerd door Jackie O. ziet er zeer sophisticated en lief uit in haar elegante jurk. Alle complimenten neemt ze aan met een zelfverzekerde bescheidenheid, en ze lijkt zich niet te storen aan de sigarettenrook die in haar gezicht wordt uitgeblazen.

Er wordt met geen woord over haar privéleven gerept, haar stem klinkt zacht en straalt een serene kalmte uit.  Af en toe reageert zij uitgelaten, net een klein meisje.  Met Francesco Siciliani haalt ze herinneringen op aan hoe hij haar, geholpen door Tulio Serafin, ontdekt had en haar haar eerste belcanto rollen liet zingen.

Met Luchino Visconti mijmert ze over acteren, en neemt haar nieuwste project: Medea in een film van Passolini met hem door. Vertederd kijkt ze naar het gefilmde gesprek met Elvira de Hidalgo, die, kettingrokend, haar voormalige leerlinge in het zonnetje zet.

Wij horen haar zeggen, wat we heimelijk altijd al wisten: zij houdt van Norma en Violetta vanwege hun opofferingsgezindheid. Tosca vindt ze belachelijk en Carmen verschrikkelijk: zij heeft niets met de promiscue vrouwen, ze passen niet in haar ideale wereldbeeld.

Het programma is gelardeerd met fragmenten en scènes uit verschillende opera’s en concerten. Het meeste materiaal is goed bekend, maar het blijft boeien.

The Callas Conversations – Volume II: L’invitée du dimanche (1969)
Le Monde de la Musique
EMI Classics DVB 38845799