John_Osborn

I Puritani: mini discography

puritani

It is said of I Puritani that it is a true soprano opera, but that is not really quite the case. Elvira may be the pivot around which everything revolves, she is also one of the most passive opera heroines I know. Everything that happens around her and to her, happens in spite of her; because apart from loving and going mad, she doesn’t seem to be able to do much of anything at all.

It is the bass (her uncle Giorgio) who devises all sorts of plans to steer the action in the desired direction, and for this he is rewarded by Bellini with a most beautiful aria (‘Cinta di fiori’).

Nicolai Ghiaurov:

In order to save the mad soprano from certain death, he asks the baritone to spare the tenor’s life, which ends in a gorgeous duet (‘Suoni la tromba’), a real show-stopper.

Samuel Ramey and Sherrill Milnes:

The tenor also, who in a fit of patriotinic frenzy seems to send the whole thing into disarray, gets to sing a lot of beautiful (and high!) notes.

John Osborn with Mariola Cantarero from Amsterdam 2009:



All these roles require an excellent bel canto technique, with good coloratura, leggiero and legato. And don’t forget a sense of pure drama, because Bellini (and his librettist!) have created a lot of havoc for the poor soprano: first she becomes delirious with joy, then she loses her mind. She then regains it, only to lose it again immediately. Are you still there? Because it’s not over yet: her mind comes back once more and immediately she’s delirious with joy again. Ouch… Fortunately, the opera stops here, because poor Elvira apparently has to repeat such tricks a few times a day


CD’S

JOAN SUTHERLAND

puritani-suth


Elvira, like Lucia, was a showpiece for Maria Callas and Joan Sutherland, both of whom recorded it several times. In 1974, Richard Bonynge (Decca 4175882) made a peerless recording of the opera, besides Sutherland, there was the sublime male trio: Luciano Pavarotti, Nicolai Ghiaurov and Piero Cappuccilli. Sutherland sounds like a little heap of misery, and her virtuosity knows no limits. Pavarotti still possessed all his glorious long high notes in those days and he pops them out with no effort at all.




MARIA CALLAS

puritani-calls

The recording with Callas from 1953 (Naxos 8110259-60) is weighed down by the fact that Giuseppe di Stefano is totally unfit to sing Arturo. But Nicola Rossi-Lemeni (Giorgio) and Rolando Panerai (Riccardo) are excellent, and Tulio Serafin conducts with verve and theatricality. Unfortunately, the score is not complete.


BEVERLY SILLS

puritani-sills

A good (and complete!) alternative is the 1973 recording under Julius Rudel (Westminster 4712072), with a very virtuoso Beverly Sills. Arturo is sung in an extraordinarily beautiful and elegant way by Nicolai Gedda. His approach to the high notes is delightful, and personally I find it very pleasant to listen to him.



Conclusion;  you are best off with the Decca and Westminster recordings. You get all the music, all the high notes and the best male voices. But since Naxos’ recording with Callas is in the budget class, why not buy it! Because of the conductor, because of the bass, but mainly because of La Divina. Because let’s be honest – nobody else can go so deliciously mad.


DVD’S

ANNA NETREBKO

puritani-nebs



It gets more difficult if you want to buy the work on DVD, because I cannot recommend either of the performances I watched without any reservations.

The Metropolitan Opera production, filmed in January 2007 (DG 0734421), is over 30 years old and was originally made for the Sutherland/Pavarotti duo. Perhaps this explains its total lack of personal direction?

There are these monumental tableaux-vivants , in which nobody seems to be allowed to move. The sets are ‘larger than life’ and all the costumes ‘historically accurate’. Anna Netrebko is a very imaginative Elvira. And although she lacks trills, her top notes are there and her presentation (charisma?) is more than convincing.

Both the bass (John Relyea) and the baritone (Franco Vassallo) are reasonable, but no more than that. Eric Cutler (Arturo) has a pleasant timbre and he reaches (albeit with difficulty) the high notes, but it is not really spectacular.

Netrebko sings ‘Deh Vieni al Tempio’ from the first act:

EDITA GRUBEROVA

puritani-grub



But Cutler is much better than the totally miscast José Bros in the fifteen-year-old production from Barcelona (ArthouseMusik 107267). His voice is at least a size too small for Arturo. Edita Gruberova is a matter of taste. I do not like her ‘pussy-mouthed ways’ and I do not really want to watch her, but with my eyes closed there is little to complain about, because yes, she can sing bel canto.

Carlos Álvarez is a first-class Riccardo, but the rest of the cast …. Ah, let’s not talk about it. Andrei Serban’s direction, on the other hand, is truly sublime and exciting, I enjoyed it a lot. A friend I was watching with summed it up like this: Netrebko is for straight men and Gruberova (because of Álvarez) for gays and women, but of course it is not that simple. If only we could cut and paste!



BELLINI-BOX

puritani-box


A 25-cd Bellini box set is an absolute must. For 90 euros only, you get all of Bellini’s operas, two of which (La Sonnambula, Norma) are also available in two different versions. Many well known names too: Callas, Caballé, Scotto, Ciofi, Bernstein…

Most recordings are live and the sound and performance quality vary, but who cares? Among them, of course, is I Puritani, recorded in Catania in 1989, with Mariella Devia as Elvira. In the beginning, she is a bit of a disappointment, but gradually she gets better. Not only does she have all the top notes at the ready, she also brings in a lot of (her own) embellishments, and if that is not part of the art of bel canto, then I don’t know what is.

Mariella Devia:

Unfortunately, the men are not of the same level, although Paulo Washington is a moving and very imaginative Giorgio. A special CD-ROM contains all the libretti. A MUST! (Dynamic CDS 52/1-25)

Mystery and eroticism after paradise: Rudi Stephan’s ‘Die ersten Menschen’

Text: Neil van der Linden

Rudi Stephan’s opera or ‘Erotic Mystery’ Die ersten Menschen was to be premiered early 1915, but WWI intervened. In September that same year the composer died at Germany’s Eastern front, by a bullet through his head

In a way it was a surprise that the opera was to be performed at all. The libretto was based on an “Erotic Mystery” play that had been performed only once in 1912 in München, before it was banned for its explicit content. It was a hyper-eroticised and quite anti-religious view on the first family on earth, Adahm and Chawa, and their sons, Kajin and Chabel (resp. Adam, Eve, Cain and Abel), by Otto Börngraber, now mostly forgotten, but then a well-known radical playwright and philosopher.

In it, Adahm and Chawa are growing older, after having been expelled from paradise. Adahm has become contemplative, focusing on acquiring knowledge through science. Chawa longs back for the days of their youth. Meanwhile Kajin, the older son, is expressing a desire to explore the world, and to look for a ‘wild woman’, but he never gets far. Chabel, the youngest, is into mysticism and prophesies about a redeemer who will come, to be sacrificed as a lamb. In fact, Chabel brings a lamb along, and cuts its throat. Adahm goes out, Kajin tries to seduce Chawa, Chawa tries to seduce Chabel, Kajin kills Chabel and drops on a funeral pyre, Chawa wants to follow Chabel, but Adahm returns and draws her away, Adah and Chawa walk into the sunrise of a new day and Kajin will be the father of humankind.

This mystic and simultaneously sensual and blasphemous family drama is clickbait for director Calixto Bieto, of whom you could somewhat profanely say that he turns everything into mystic and simultaneously sensual and blasphemous family drama. Although first the plan -shelved due to COVID19 – was to have him stage Berlioz’s Damnation de Faust, on which Bieito for sure would have been able to apply his signature key-elements in staging as well: trivialising the sacred and sanctifying the trivial.

On stage we see a geometrical tent-like structure covered with gauze, the see-through home of this vulnerable first family on earth. There is a table covered with plates, filled with piles of fruit. They of course remind us of Eve and Adam having eaten the forbidden fruit from the Biblical Tree of Knowledge of Good and Evil. During the whole performance Chawa will be eating more fruits, trampling on them, or serving their contents to the other characters.  The backdrop is a gauze with video-images of more fruits, alternating with lips, eyes and body parts, and later on the protagonists in close-up. Incidentally we get to see the orchestra behind it, onstage, with conductor François-Xavier Roth, sometimes just the lights of the orchestra’s music-stands, shining through like the stars Chabel sees in his visions.

In the opening scenes Adahm is sitting behind a white laptop, focusing on the screen instead of Chawa. Later on Adahm recounts a white, shiny miracle that he saw during the moment when the Knowledge of Good and Evil was revealed to him, so yes in a way the laptop is in the text.  And yes, this is the Bieito method, reducing mythological allusions to seemingly trivial objects, that meanwhile retell the story in their own way.

It reminded me of Ruth Berghaus’ staging of Berg’s Lulu in Brussels; I remember countess Geschwitz, last one in love with Lulu, unreciprocated, vacuuming the run-down attic where she and Lulu, after living a luxurious life, are prostituting themselves –the whole staging was worlds apart from the previous staging in Paris, with the same magnificent Teresa Stratas in the title role, where Patrice Chéreau had given the characters a luscious beau-monde surrounding till the end.

The lamb that Chabel introduces in the family circle here is presented in the shape of a stuffed animal toy that he keeps caressing, behaving like a big baby. Yet, without any hesitation he decapitates his pet toy when the moment of the sacrifice arrives. The toy turns out to be filled with blood, which gushes out.

The role was performed by John Osborn, thus the role was cast as lyrical rather than as Wagnerian. Osborn often almost pushes his voice into falsetto, bringing the character closer to for instance the fool in Boris Godounov than a Wagnerian ‘Held’, and John Osborn really is the perfect performer for this, and Bieito makes full use of him. After having ‘killed’ the toy lamb, all the while showing the smile of a lunatic, he returns in pyjamas, which reveal the singer’s somewhat voluminous belly, making him so the more appear like an oversized toddler.

Meanwhile, his brother Kajin (superbly performed by baritone Leigh Melrose) gets to show his somewhat voluminous belly as well, but in his turn a more mannish one, as befits his character, covered abundantly with chest hair. All this leads to a scene where mother Chawa (a commanding Annette Dasch with some very demanding notes over full orchestra) strips as well, down to a negligée. And yes, still quite in line with the libretto, consecutively Kajin tries to rape Chawa, Chawa tries to rape Chabel, all join in a threesome, Kajin tries to rape Chabel, and Kajin kills Chabel.

Enter Adahm (bass-baritone Kyle Ketelsen). Apparently untouched by all the hormones flying around, Adahm stays dressed, in the end even wearing a plain raincoat on top of everything. There is no sunrise outside to walk into, but Adahm and Chawa embrace, in closeup in the backdrop video, in loving caressing.

Stephan’s musical idiom oscillates between the budding atonality of Schönberg’s Erwartung (finished 1909) and the stretched tonal idiom of Schreker;  Schreker’s Die Gezeichneten was written during the same years as Die Erste Menschen. The topic is not that distant from the incest of Strauss’ Salomé, the sexual craving in Erwartung, the promiscuity of Die Gezeichneten, all topics that were already present in Wagner’s Ring meanwhile.

It took Stephan a while to finish the opera, partly it seems as librettist Börngraber had been thinking Richard Strauss might instead be interested in the text. But Strauss had already abandoned his taste for topics like Salomé and Elektra, replacing it with the saccharine world of Der Rosenkavalier, which premiered in 1911. 

Finally, Die Erste Menschen was staged in 1920 in Frankfurt, to critical acclaim, but without winning the hearts of audiences. After a second failure in 1924 in an abridged, chastened version, it disappeared. This Amsterdam production is only the second post WWII production of the full score. And without Corona we would not even have had this ravishing gem. Berlioz’ Damnation will wait.



Adahm: Kyle Ketelsen 
Kajin: Leigh Melrose 
Chawa: Annette Dasch 
Chabel: John Osborn
Musical direction:  François-Xavier Roth
Direction:  Calixto Bieito
Set design: Rebecca Ringst
Costumes  Ingo Krügler
Lighting:  Michael Bauer
Video: Sarah Derendinger  
Orchestra: Royal Concertgebouw Orchestra

This production is part of the Holland Festival 2021

Photography Ruth Walz

The production can be seen on ARTE and on the websites of the Holland Festival and the Dutch National Opera & Ballet from June 25th on, for free:

https://www.arte.tv/en/videos/084458-006-A/the-first-humans-trailer/

Love is in the air – an interview with John Osborn

Osborn Tapia

So you don’t believe in true love? Have you become a bit cynical because your heart has been broken too often, or have you seen too many marriages end in divorce? So fairy-tales are not real and your tears are flowing for La Bohème only??

I know a remedy: meet John Osborn and the love of his life, Lynette Tapia.
Their love blossoms and glows as if they have only just met and yet they have been together for many years! They also have a daughter, the now eighteen-year-old multi-talented Anna.

Osborn-en-Lynette-Tapia-2


I met them both on a horribly cold February day in 2013 with ice, snow and wind outside, but in the café Puccini where we met, my heart and so13ul were soon to be warmed.

Capriccio, DNO 2006
foto

The lovely Lynette Tapia with her beautiful green eyes and shiny black hair is a celebrated singer as well and sometimes she manages to sing with her husband. In September 2006, they had their Amsterdam debut together in Capricio by Richard Strauss, as the Italia13n singers.



OPERA CLASSICA

In October 2012, they both sang  in Verdi’s Rigoletto at Schloss Braunfels, a production of Opera Classica Europa, an organisation that presents operas at the most beautiful historical locations in Europe.



Osborn:
I love what Opera Classica Europa does and the way they do it. The location was enchanting, we were wearing real, historical costumes. Old-fashioned? Yes, definitely: old-fashioned beautiful. We didn’t have that much rehearsal time, but there was no need. There was nothing you really had to learn, everything being already in the music.

The role of the Duca is particularly suited to a high tenor. I have been a singer for 22 years. I am not a baritonal tenor but I can sing ever heavier roles. It depends on the location, of course, and it also matters who your conductor is, and whether he knows how to keep the orchestra in check. The music has been shifted to a higher pitch, the orchestras are playing louder, but you still have to rise above the orchestra and you have to be audible everywhere, even in the back rows. Add to that the fact that we tenors don’t sing in falsetto any more; today’s audience would not be appreciative.

I am from the generation that grew up with the three tenors, but a lot has changed since then. You can’t afford not to look good. Or not to be fit. When I was younger, I didn’t participate in sports and fitness, I thought it was a waste of time. But in a way, I think it is fair and good that we take care to look the part a bit more, for the public’s sake. Although it is still mainly (I hope?!) about the singing!

DIRECTORS

Directors? Are they really important?
Who ever heard of a director, say 50, 60 years ago? We knew who the singers were and that was all that mattered. The conductor, the orchestra, yes, but a director? We still speak of Tosca by Callas or Don Carlo by Corelli, but nowadays the name of the director is written in big, bold letters at the top of the poster, even before the composer! Many of the directors have also developed a somewhat perverse way of manipulating human feelings, which bothers me. Sometimes I think: do you really want to create something new? Then create something new! Write your own opera!

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)


I admire Pierre Audi very much and I really enjoy working with him. OK, after a few times you know the concept and you know it’s going to be very aesthetic, static too. But he has respect for the singers, we are more to him than just pawns in a game of chess.

Afbeeldingsresultaat voor Clari osborn"


I also have a great affinity with the work of Moshe Leiser and Patrice Caurier. I did Clari by Halèvy and Otello by Rossini with them, both in Zurich, and we had a lot of fun together. They work in a logical way and their productions are very well put together. Clari may have been updated, but everything is just right. The directors have a kind of sixth sense for what goes with the music, so their productions are very diverse.



CONDUCTORS

Who are the really good conductors? The generation that has almost died out: Nello Santi, Claudio Abbado. But that doesn’t mean they are over, those good old days! I like Yannick Nézet-Séguin immensely, he understands the French style like no other. Unfortunately I have only worked with him once, in 2008 in Salzburg. We did Romeo et Juliette together and the performance was unforgettable! He liked my ‘French way’ of singing so much that he even invited his parents to the performance. For me that was one of the greatest compliments ever!

Pierre Audi (director), Paolo Carignani (conductor), George Tsypin (sets), Andrea Schmidt-Futterer (costumes), Jean Kalman (lighting), Kim Brandstrup (choreography), Klaus Bertisch (dramaturgy)


At the time of our conversation, Osborn is singing Arnold in the DNO production of Guillaume Tell. He first performed this role in the 2007 – 2008 season with the Accademia di Santa Cecilia Orchestra in Rome. After that we could admire him in this role in the ZaterdagMatinee (December 2012) and the general press called the performance a ‘historical event’. And now finally on stage. The difference?

“I have indeed performed the opera concertante a few times, with more or less cuts, so each time it was quite exciting to think which version we would be doing next. At the Matinee, the score was almost complete. As a singer, I have learned to act with my voice, but if I can actually show my feelings on stage as well, not only through my singing but also by the way I move, then that adds an extra dimension.

Is there anything you would like to say to your Dutch audience?
“This is the sixth time I work in Amsterdam. I always love coming back to visit this beautiful city. The people are so kind and welcoming. All of the friends I’ve made from The Dutch National Opera, the members of the chorus, the musical staff, and the production staff have all been so supportive of me and the talents I’ve been given. I am so grateful for the opportunities to perform here, and I truly feel like Amsterdam has become a second home for me. I very much look forward to returning to this unique and wonderful place again in the near future. Sincerely, John Osborn’.

Lynette Tapia and John Osborn in “Parigi o cara” from La Traviata Live at Schloss Braunfels, august 12 2018 :

<iframe width=”560″ height=”315″ src=”https://www.youtu



Photo’s: Hans Hijmering and Ruth Waltz

More John Osborn:

https://basiaconfuoco.com/2017/05/21/le-prophete-from-essen-english-translation/



Memories of La Juive in Amsterdam

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

The 2009-2010 season of De Nationale Opera (then the Netherlands Opera) in Amsterdam started very strongly with Jacques Fromental Halévy’s La Juive. This production had already been staged in Paris, where it was highly praised despite its unsuccessful premiere (the opera staff were once again on strike and there was no lighting).

Pierre Audi’s direction was particularly beautiful and effective. As is (almost) always the case with him, the images were stylised, aesthetic and beautiful to look at. The understated aesthetics worked perfectly with the highly emotional music, not to mention the subject matter.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)
© Ruth Walz

Jean Kalman’s grandiose lighting was an important part of the stage concept, making the final scene, in which Eléazar and Rachel calmly walk towards their deaths, one of the most moving moments in opera history. I just had to cry and I was not alone. George Tsypin’s setting: a steel cathedral that also served as a prison, was also very impressive.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)
john Osborn (Léopold) en Angeles Blancas Gulin (Rachel) © Ruth Walz

Musically, it was a dream performance. Dennis O’Neill really wás Eléazar. Not so young anymore, tormented, full of revenge, but also doubting – a truly perfect performance. He sang his great aria full of glow and passion, and with the necessary sob. And although it was not entirely perfect here and there, it was just so very moving.

The voice of Angeles Blancas Gulin (Rachel), with its very recognisable timbre, is not exactly ordinary. At times metallic and sharp, yet warm and round. Her portrayal of a young girl torn between duty and love was very credible and her fear physically palpable.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)
Angeles Blancas Gulin (Rachel) en Annick Massis (Eudocxie) © Ruth Walz

John Osborn (Léopold) and Annick Massis (Eudoxie) were also present in Paris. Both singers possess a truly phenomenal bel canto technique and dazzling, supple high notes.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)
Alastair Miles (Brogni), Dennils O’Neill (Eléazar) en Angeles Blancas Gulin (Rachel) © Ruth Walz

Alaistair Miles (Brogni) may not have had the best low notes, but his charisma was very impressive.

Carlo Rizzi conducted the excellently playing Netherlands Philharmonic Orchestra with the necessary momentum and the Netherlands Opera Chorus (rehearsal: Martin Wright) was, as always, compelling and unmatched.
A big BRAVO to all.

Trailer of the production:

Ever heard of Clari by Halévy?

clari_dvd


Whatever you may think of divas and divos, we need them. In one way or another, we all need ‘something’ in our lives. An idol or a hero that makes us forget our daily worries and enriches us with that touch of… glamour? Dreams that come true? Dreams that may come true? Dreams?

Much more important than that, especially for the less dreamy among us, is the fact that, thanks to the divos and the divas, we are given the opportunity to admire a great many new, unknown and forgotten works. Thanks to their status, they are the ones calling the shots in the (in this case) opera industry. So, especially at their request, operas that you would otherwise never be able to hear live, are not only programmed for the stage, but also released on DVD.

Italian mezzo-soprano Cecilia Bartoli performs during a rehearsal of the opera “Clari” by late French composer Jacques Fromental Halevy (1799-1862) at the opera house in Zurich May 20, 2008. Picture taken on May 20, 2008. REUTERS/Arnd Wiegmann (SWITZERLAND)

Thus, Clari, a totally forgotten opera by Jacques Fromental Halévy, we really owe to Cecilia Bartoli. She rediscovered the opera and it is thanks to her that it was produced.
This is not very surprising. The opera was composed for Maria Malibran and since La Bartoli has been very much into Malibran lately, it was to be expected that she would have another ‘Malibran delicacy’ in store for us.

Jacques Fromental Halévy, a few years back virtually unknown, is no longer a rarity. His La Juive now tours all the major opera houses and has even, in a brilliant production by Pierre Audi, visited Amsterdam (It’s not coming back. Why? Why so many dreadful productions and not this one? Who makes such idiotic decisions?).

But anyway: Clari? Has anyone ever heard of Clari? Forget about grand-opéra, because they are miles apart. Clari was premiered in the Théatre-Italien in Paris in 1828 and then disappeared from the stage. It is very light weight. But it’s such a delightful little gem!

Clari is a real opera semi-seria, so (a little) dramatic and (a lot) comic at the same time. The choice of this division is due to the excellent directors (Moshe Leiser and Patrice Caurier). And we get a happy ending.

If someone had told me that this was a recently rediscovered unknown Rossini, I would have believed it. But Cherubini, also, is never far away.


The staging reminds me most of pop art. And of Tom Wesselmann’s paintings: pink fridge, blue walls, pastel shades everywhere … The directors talk about ‘Foto-novella, of course there is something in that, but it is also strongly rooted in the Internet era.

What is it about? A poor but oh-so-beautiful country girl is cheated by a prince. He promises to marry her, but once at his court, he introduces her as his niece. In honour of her name day, a play is performed that confronts her with her past. She faints and she decides to return to her parental home. Her father shows her the door, but the prince travels after her with a marriage contract. All’s well that ends well. ‘
John Osborn is a really delightful Duca. His voice is supple and agile. His topnotes unparalleled. And he can act.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is clari-b-en-o.jpg


Bartoli looks (the close-up era!) a bit old to portray a naive teenager. She seems more like a woman of the world than a village girl, but who cares? She sings the 3 octaves needed for the role in a more than adequate way and her acting is pleasant. What more do we want?

Is the opera original? No. Innovating? No. Masterpiece? No. But it is such great fun! Especially the Zurich productio


Jacques Fromental Halévy
Clari
Cecilia Bartoli, John Osborn, Eva Liebau, Oliver Wittmer, Giuseppe Scorsin, Carlos Chausson, Stefania Kaluza
Orchestra La Scintilla en het koor van van de Opernhaus Zürich olv Adam Fischer
Regie: Moshe Leiser en Patrice Caurier
Decca 0743382

Wilhelm Tell van Rossini: herinneringen aan één van de beste Zateerda/Matinees ooit

Het Nederlandse operajaar 2009 sloot op 12 december met een ongeëvenaard concert waar, volgens mij niets aan kon tippen. Tijdens de ZaterdagMatinee werd Guillaume Tell van Rossini uitgevoerd. Concertante, uiteraard, maar dan wel zonder coupures. Een zit van bijna vijf uur, maar wát een onvergetelijke én spannende uren! Het publiek werd gewoon uitzinnig en brak zowat het Concertgebouw af. De kracht van de uitvoering zat hem voornamelijk in de voortreffelijke bezetting van alle rollen. Allemaal. Ook de kleinste.

                                          Marina Poplavskaya © Wiki

Marina Poplavskaya was een onweerstaanbare Mathilde. Vanaf haar eerste aria wist zij het publiek te betoveren en die betovering verbrak zij geen moment. Overtuigend tot en met en dat werd zij voor beloond met een daverend applaus. Die middag groeide zij uit tot een publiekslieveling.

Hieronder: Marina Poplavskaya zingt ‘Ils s’éloignent enfin… Sombre forêt, désert triste et sauvage’. De opname is uit 2012

                AP Photo/Keystone, Walter Bieri

De titelrol werd voortreffelijk gezongen door Michele Pertusi, een zowat uitstervend ras van echte bas-chantanten die het niet moeilijk hebben met hoge noten. In zij interpretatie klonk hij als een echte vrijheidsstrijder. Een die weet wat echte strijd inhoudt en daarbij zijn menselijkheid behoudt. Ik werd er stil van.

Pertusi als Tell tijdens de Rossini Opera Festival 1993:

John Osborn was een Arnold uit duizenden. Hij liet het verbijsterd publiek versteld staan vanwege de spetterende hoge noten en het ontroerende legato.

Hieronder: John Osborn zingt ‘Asile héréditaire’ (A Tribute to Gilbert Duprez, Delos)

 

Ilse Eerens ontroerde met haar lichte, heldere en toch krachtige vertolking van Jemmy en Manuela Custer (Hedwige) zowat een lesje in ‘hoe zingt een echte mezzo’ gaf.   Onvoorstelbaar en indrukwekkend hoeveel kleuren haar lage register heeft!

Het Groot Omroepkoor was, zoals altijd eigenlijk ongeëvenaard. Eigenlijk zongen zij de hoofdrol in de opera. Van ingetogen zacht tot triomfantelijk hard, van smartelijk klagend tot vrolijk juichend, dat alles hadden ze paraat.

De uitvoering stond onder de zowat ‘fanatieke’ leiding van Paolo Olmi die het Radio Filharmonisch Orkest soms tot bloedstollende hoogte opzweepte.

Guillaume Tell van Rossini in twee cd-opnamen en één gemiste kans

Tell schiller

Voor de meeste mensen is Zwitserland een prachtig, maar een saai land. Alles is er perfect geregeld en zelfs uit de uiers van de koeien komt meteen een echte mekchocolade. De banken en juweliers kunnen er gedijen en er gebeurt nooit wat, tenminste als ze niet over de hoogte van een minaret redetwisten.

Maar zelfs de Zwitsers hebben iets van een opstand meegemaakt en ook zij hebben hun nationale held en trots, al is het niet helemaal zeker of hij ooit heeft bestaan (neem van mij aan: niet).

Willem Tell, de Zwitserse nationale trots en vrijheidsstrijder, dankt zijn bekendheid voornamelijk aan het toneelstuk van Friedrich Schiller, die, zoals wij het niet anders van een romantische dichter verwachten, het niet zo nauw met de waarheid nam.

Tell Rossini

Nog bekender werd hij door een opera van Rossini. Alhoewel…. Echt bekend was de opera tot voor kort niet echt maar: wie kent de ouverture niet? Zelfs mijn kat kan het nafluiten.

CD’s

Tell Pappano

De opname die Antonio Pappano in 2011 maakte met het Orchestra e Coro dell’ Accademia Nazionale di Santa Cecilia Roma is verre van compleet. Jammer en gemiste kans, zeker ook omdat de uitvoering echt goed is.

Gerald Finley is een zeer goede Tell (is er iets wat hij niet kan zingen?), maar toch mist hij iets in de rol. Voor mij althans. Ik kan het niet beschrijven, het is meer spitzengevoel, maar dat ‘iets’ krijg ik wel als ik naar Gabriel Baquier luister, op de oude EMI-opname uit 1973.

Tell Gardelli

De cast van die opname, onder leiding van de zeer bezielde Lamberto Gardelli, heeft nog meer ‘plussen’. De grootste is de Mathilde van Montserrat Caballé. Ik neem aan dat ik u niet hoef te vertellen hoe mooi en vloeiend haar noten zijn, hoe zij als het ware door de noten ‘golft’ en hoe fluisterzacht haar pianissimo is. Nee, daar kan de op zich goede Malin Byström (Pappano) echt niet tegen op! Haar coloraturen zijn dan wel zuiver, maar daar is ook alles mee gezegd.


Een ander groot pluspunt is de Jemmy van Mady Masplé, de echte ‘oudgediende’ in het ‘kanarievak’. Zo ontzettend mooi! En Nicolai Gedda natuurlijk, een zanger die ooit door één van mijn collega’s ‘een kameleon onder de zangers’ werd genoemd (kent u een andere tenor die zo veel verschillende rollen met zo veel talent wist te zingen?). En bij dat alles kunt u nog de speelduur van bijna 238 minuten tegenover de gammele 208 minuten van Pappano optellen

Maar als u denkt dat ik Pappano afwijs, dan heeft u het mis! Orkestraal is hij beslist superieur aan Gardelli. Zijn koor klinkt mooier en subtieler en daar komt nog eens de klankkwaliteit bij. Het allergrootste pluspunt van de Pappano-opname is echter John Osborn, een tenor die de allerhoogste noten eruit gooit alsof het kinderspel is. Hij was het die de ZaterdagMatinee-uitvoering mede onvergetelijk maakte. De (concertante) opname is live gemaakt en dat verhoogt de sfeer, zeker met al die ‘bravo’s’.


ZaterdagMatinee 2009

Teel Johnny

John Osborn © Zemsky/Green Artists Management

Wat nooit op cd is uitgekomen (schande!) is de absoluut complete uitvoering in de onvolprezen NTR ZaterdagMatinee. Zonder coupures. Een zit van bijna vijf uur, maar wát voor onvergetelijke uren. Het publiek was uitzinnig en brak zowat het Concertgebouw af.

De kracht van de uitvoering zat hem erin dat werkelijk iedere rol briljant bezet was, tot aan de kleinste toe. Paolo Olmi dirigeerde een cast van meer dan fantastische zangers: Michele Pertusi, Marina Poplavskaya, Ilse Eerens en John Osborn. Het Groot Omroepkoor vervulde met verve zijn hoofdrol in de opera. Geen cd dus (even zachtjes vloeken), maar wel dierbare herinneringen.

Love is in the air: een hartverwarmende ontmoeting met John Osborn en Lynette Tapia

Osborn Tapia

Gelooft u niet meer in de echte liefde? Bent u cynisch geworden doordat uw hart te vaak was gebroken of u gewoon te veel huwelijken hebt zien eindigen in een scheiding? Sprookjesjaren zijn voor u al lang verleden tijd en snikken doet u alleen bij La Bohème?

Ik ken een remedie: ontmoet John Osborn en zijn grootste liefde, Lynette Tapia. Hun liefde bloeit en gloeit alsof ze elkaar pas hebben ontmoet en toch zijn ze al heel wat jaren bij elkaar! Ze hebben ook een dochter, een inmiddels achttienjarige multitalent Anna.

Osborn-en-Lynette-Tapia-2

Ik ontmoette beiden op een gruwelijk koude februari dag in 2013 met buiten ijs, sneeuw en wind, maar in het café Puccini waar wij hebben afgesproken werden mijn hart en ziel gauw opgewarmd.

Capriccio, DNO 2006

Lynette Tapia (Eine italienischer Sängerin), John Osborn (Ein italienischer Tenor)  © Foto: Hans Hijmerin

De mooie Lynette Tapia met haar prachtige groene ogen en glanzend zwart haar is ook een gevierde zangeres en soms lukt het haar om ook met haar man samen te zingen. In september 2006 hebben ze samen hun Amsterdamse debuut gehad in Capricio van Richard Strauss, als de Italiaanse zanger/Italiaanse zangeres.

OPERA CLASSICA

In oktober 2012 zongen zij samen in Rigoletto van Verdi  in Schloss Braunfels, een productie van Opera Classica Europa, een organisatie die opera’s op de mooiste historische locaties in Europa presenteert.

Osborn:
‘Ik houd er van wat Opera Classica Europa doet en van de manier waarop zij het doen. De locatie was betoverend mooi, we hadden echte, historische kostuums aan. Ouderwets? Ja, zeker. Ouderwets mooi. Wij hadden niet zo veel repetitietijd, maar dat hoefde ook niet. Er was niets wat je zo nodig bij moest leren, alles staat toch al in de muziek.’

‘De rol van Duca is bijzonder geschikt voor een hoge tenor. Ik ben al 22 jaar zanger. Ik ben geen baritonale tenor maar ik kan steeds zwaardere rollen zingen. Het hangt natuurlijk van de locatie af en het scheelt ook wie je dirigent is, en of hij het orkest in toom weet te houden. De stemming is omhooggegaan, de orkesten spelen luider, maar je moet wel boven het orkest uit zien te komen en je moet overal, ook in de achterste rijen goed hoorbaar zijn. Tel daarbij dat wij, tenoren, niet meer in falsetto zingen, dat zal het publiek van nu niet meer accepteren.”

“Ik ben van de generatie die groot is gebracht met de drie tenoren, maar er is sindsdien veel veranderd. Je kan het je niet permitteren om er niet goed uit te zien. Of niet fit te zijn. Toen ik nog jonger was deed ik er niet aan mee, aan het sporten en fitnessen, ik vond het tijdverspilling. Maar enigszins vind ik het rechtvaardig en goed dat wij er voor zorgen om een beetje aannemelijk uit te zien voor het publiek. Al gaat het nog steeds voornamelijk (hoop ik?!) over zingen!”

REGISSEURS

‘Regisseurs? Zijn ze echt belangrijk? Wie heeft er ooit van een regisseur gehoord, pakweg 50, 60 jaar geleden? We wisten wie de zangers waren en daar ging het om. De dirigent, het orkest, ja, maar een regisseur? Wij spreken nog steeds van Tosca van Callas of Don Carlo van Corelli, maar tegenwoordig staat de naam van de regisseur met de grote en vette letters boven aan het affiche, nog vóór de componist! Veel van de regisseurs hebben ook een zowat perverse manier van manipulatie van menselijke gevoelens ontwikkeld, dat stuit mij tegen de borst. Soms denk ik: wil je iets nieuws maken? Maak dan iets nieuws! Schrijf je eigen opera!’

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

Een bijschrift invoeren

‘Ik bewonder Pierre Audi zeer en ik werk heel erg graag met hem samen. Goed, na een paar keer ken je het concept al en weet je dat het zeer esthetisch gaat worden, statisch ook. Maar hij heeft respect voor de zangers, wij zijn voor hem meer dan alleen maar pionnen in een schaakspel.

Afbeeldingsresultaat voor Clari osborn"

Ik heb ook bijzonder veel affiniteit met het werk van Moshe Leiser and Patrice Caurier. Ik heb met hen Clari van Halévy en Otello van Rossini gedaan, beide in Zürich en we hebben veel plezier samen gehad. Ze gaan heel erg logisch te werk en hun producties zitten bijzonder goed in elkaar. Clari is dan wel ge-updated, maar alles klopt als een bus. Die regisseurs hebben een soort zesde zintuig voor wat er bij de muziek past: hun producties zijn dan ook nooit hetzelfde.’

DIRIGENTEN

‘Wie zijn de echt goede dirigenten? De generatie, die al bijna uitgestorven is: Nello Santi, Claudio Abbado. Maar dat betekent niet dat het voorbij is, de goede oude tijd! Ik houd immens veel van Yannick Nézet-Séguin, hij begrijpt de Franse stijl als geen ander. Jammer genoeg heb ik maar één keer met hem gewerkt, in 2008 in Salzburg. Wij hebben er Romeo et Juliette samen gedaan en de voorstelling was onvergetelijk! Hij vond mijn ‘Franse manier’ van zingen zo ontzettend goed, dat hij zelfs zijn ouders voor de voorstelling heeft uitgenodigd. Het was voor mij één van de grootst mogelijke complimenten ooit!’

Pierre Audi (director), Paolo Carignani (conductor), George Tsypin (sets), Andrea Schmidt-Futterer (costumes), Jean Kalman (lighting), Kim Brandstrup (choreography), Klaus Bertisch (dramaturgy)

© Ruth Waltz

Ten tijde van ons gesprek staat Osborn als Arnold in de DNO-productie van Guillaume Tell. Deze rol vertolkte hij voor het eerst in het seizoen 2007 – 2008 bij de Accademia di Santa Cecilia Orchestra in Rome. Daarna konden we hem in deze rol bewonderen in de ZaterdagMatinee (december 2012) en de algehele pers bestempelde de uitvoering als een ‘historische gebeurtenis’.

En nu dan eindelijk op de planken. Het verschil?

“Ik heb de opera inderdaad al een paar keer concertante uitgevoerd, met meer of minder coupures, het was dus iedere keer best spannend welke versie wij nu gaan doen. Bij de Matinee was de score vrijwel compleet. Als zanger heb ik geleerd om met mijn stem te acteren, maar als ik daadwerkelijk mijn gevoelens ook op de bühne kan laten zien, door niet alleen te zingen maar ook te bewegen, dan voegt dat er nog een extra dimensie aan toe.

Is er iets wat je aan je Nederlandse publiek nog wilt zeggen?

‘This is my sixth time to work in Amsterdam. I always love coming back to visit this beautiful city. The people are so kind and welcoming. All of the friends I’ve made from De Nederlandse Opera, the members of the chorus, the musical staff, and the production staff have all been so supportive of me and the talents I’ve been given. I am so grateful for the opportunities to perform here, and I truly feel like Amsterdam has become a second home for me. I very much look forward to returning to this unique and wonderful place again in the near future. Sincerely, John Osborn’.

Lynette Tapia en John Osborn in ‘Parigi o cara’ (La Traviata Live at Schloss Braunfels August 12, 2018)

Herinneringen aan La Juive in Amsterdam

LES CONTES D’HOFFMANN in Amsterdam

MEYERBEER: LE PROPHÈTE. Essen 2017

Overtuigende Les Huguenots in Brussel

Herinneringen aan La Juive in Amsterdam

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

Het seizoen 2009-2010 van De Nationale Opera (toen nog de Nederlandse Opera) in Amsterdam begon zeer sterk met La Juive van Jacques Fromental Halévy. Deze productie was al eerder te zien geweest in Parijs, waar het, ondanks de mislukte première (het operapersoneel ging weer eens staken en er was geen belichting) hoge ogen gooide.

De regie van Pierre Audi was bijzonder mooi en doeltreffend. Zoals het (bijna) altijd bij hem het geval is waren de beelden gestileerd, esthetisch en prachtig om te zien. De onderkoelde esthetiek werkte perfect bij de zeer emotionele muziek, om van het onderwerp niet te spreken.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

© Ruth Walz

De grandioze belichting van Jean Kalman vormde een belangrijk onderdeel van het regieconcept, waardoor de eindscène waarin Eléazar en Rachel hun dood rustig tegenmoet lopen tot de meest ontroerende momenten in de operageschiedenis maakte. Ik kon het niet droog houden en ik was niet alleen. Ook het decor van George Tsypin: een stalen kathedraal die ook dienst deed as de gevangenis was zeer indrukwekkend.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

John Osborn (Léopold) en Angeles Blancas Gulin (Rachel) © Ruth Walz

Muzikaal was het gewoon een droomvoorstelling. Dennis O’Neill was gewoon Eléazar. Niet zo jong meer, getormenteerd, vol wraakgevoelens, maar ook twijfelend – een waarlijk perfecte bezetting. Zijn grote aria zong hij vol gloed en passie, en met de nodige snik. En al was het her en der niet helemaal perfect, ontroerend was het wel.

De stem van Angeles Blancas Gulin (Rachel), met haar zeer herkenbaar timbre is niet echt alledaags. Bij vlagen metaalachtig en scherp en toch warm en rond. Haar portrettering van een jong meisje verscheurd tussen plicht en liefde was zeer geloofwaardig en haar angst fysiek voelbaar.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

Angeles Blancas Gulin (Rachel) en Annick Massis (Eudocxie) © Ruth Walz

John Osborn (Léopold) en Annick Massis (Eudoxie) waren ook in Parijs van de partij. Beide zangers beschikken over een werkelijk fenomenale belcanto techniek en duizelingwekkende, soepele hoge noten.

Carlo Rizzi (conductor), Pierre Audi (director), George Tsypin (sets), Dagmar Niefind (costumes), Jean Kalman (lighting design), Amir Hosseinpour (choreography), Willem Bruls (dramaturge)

Alastair Miles (Brogni), Dennils O’Neill (Eléazar) en Angeles Blancas Gulin (Rachel) © Ruth Walz

Alastair Miles (Brogni) had misschien niet de beste lage noten, maar zijn uitstraling was zeer imposant.

Carlo Rizzi dirigeerde het voortreffelijk spelende Nederlands Filharmonisch Orkest met de nodige vaart en het Nederlands Operakoor (instudering: Martin Wright) was zoals altijd onweerstaanbaar goed. Een grote BRAVO voor allemaal.

trailer van de productie:

LA JUIVE: discografie

LA JUIVE Tel Aviv 2010

LA REINE DE CHYPRE

CLARI

Spetterende ‘Benvenuto Cellini’ uit Amsterdam is ook op dvd niet te versmaden

Cellini dvd

De beeldhouwer Benvenuto Cellini was geen lieverdje. Hij had ettelijke affaires, zowel met vrouwen als mannen en voor een beetje moord draaide hij zijn hand niet om. En toch heeft Berlioz voor zijn eerste opera Cellini als zijn titelheld gekozen. Het is mijn opera niet maar van de  Amsterdamse productie van Terry Gilliams in 2015 heb ik zo ontzettend genoten dat ik de voorstelling een paar keer heb bezocht.

De uitbundige, rijke productie kan ik in één woord samenvatten: wervelstorm.  Cellini is een hel van een rol, maar laat het aan John Osborn over! Luister maar naar zijn ‘La gloire était ma seule idole’, wow!

Mariangela Sicilia is een fantastische Teresa. Haar lichte sopraan lijkt geschapen voor de rol maar het is voornamelijk dankzij de fantastische personenregie en de onvoorstelbaar goede orkestbegeleiding door Sir Mark Elder dat zij de rol zich eigen maakt.

Laurent Naouri (Fieramosca) is een kostelijke intrigant. Wat een stem en wat een acteur! Michèle Losier is een prachtige Ascanio, Maurizio Muraro een voortreffelijke Balducci en Orlin Anastasov een prima paus.

In de herbergierscéne is het Marcel Beekman, die met zijn onweerstaanbaar optreden als Le Cabaretier de show steelt, maar ook de kleine rollen van Bernardino (Scott Conner), Francesco (Nicky Spence) en Pompeo (Andrè Morsch) zijn meer dan voortreffelijk bezet.

Beeldregie van François Roussillon is schitterend. Hij licht alle belangrijke details uit zonder het geheel uit het oog te verliezen. Daardoor kun je ook perfect zien wat een echt goede personenregie met een opera doet. Let ook op het meer dan voortreffelijke koor: elk koorlid is een individuele personage.

Hieronder trailer van de productie:

Wie er niet bij waren kunnen nu hun gemiste kans halen. Voor wie er bij waren: deze dvd is een blijvende herinnering aan één van de mooiste DNO-producties ooit.

Hieronder publieksreacties na de première:

HECTOR BERLIOZ
Benvenuto Cellini
John Osborn, Mariangela Sicilia, Michèle Losier, Maurizio Muraro, Laurent Naouri, Orlin Anastassov, Nicky Spence, Marcel Beekman, André Morsch e.a.
Chorus of Dutch National Opera (Ching-Lien Wu), Rotterdam Philharmonic Orchestra olv Sir Mark Elder
Regie: Terry Gilliam
Naxos 110575-76

BENVENUTO CELLINI van BERLIOZ in Amsterdam

BERLIOZ: Benvenuto Cellini. Discografie