Rolando Villazon

Rolando Villazon: herinneringen aan een grote belofte

Villazon-DW-Kultur-Erfurt-jpg

© dpa/DPA/Martin Schutt

Niemand was zo gek op hem zoals ik, toen ik hem voor het eerst hoorde. Zijn Don Carlo bij De Nationale Opera in Amsterdam in 2004 was van een ‘WOW!’ gehalte. Niet minder. Ik heb hem twee keer geïnterviewd en beide keren was ik onder de indruk van zijn intelligentie en gezond verstand. Helaas. Lang heeft het niet geduurd. De oorzaak? Te veel, te zwaar, te snel? ER werd gefluisterd over problemen in de ‘privésfeer’. Hij moest onder het mes, had een bobbel op zijn stembanden. Een paar keer had hij keer carrièrestop. Hij zingt nog steeds, hoor, maar ik kan het maar niet (meer) mooi vinden.

Deze interview is gemaakt tijdens de Don Carlo- repetities in juni 2004

Villazon carlo

©foto Hans van den Bogaard

Dat Rolando Villazon een echte ontdekking was wist ik al uit de juichende persberichten. In de operatijdschriften was zelfs sprake van een ‘tweede Domingo’ wat een zeer kritische vriend uit Londen die hem in Les Contes d’Hoffmann had gehoord bevestigde. Ikzelf was zeer enthousiast over zijn eerste cd met Italiaanse opera-aria’s (Erato 5456262), vandaar dat ik het een eer vond om hem te kunnen ontmoeten, nog voor zijn Amsterdams debuut als Don Carlo.

Villazon Erato


Ik mocht de tenor spreken als eerste van een ware stoet aan interviewers, een weelde. Ook, omdat ik nog een staartje van de repetitie mocht meemaken. Nu moet u weten dat ik al heel wat gewend ben en het een en ander op operagebied heb meegemaakt, maar dit was een ware sensatie. Ik werd er sprakeloos van, gelukkig bleek Villazon een begenadigd verteller.

Rolando Villazón (Don Carlo) Dwayne Croft (Rodrigo) in Amsterdam:

Het is heet die avond, maar daar heeft hij geen last van en nog voordat het bestelde water is gearriveerd, vertelt hij dat hij in Parijs woont, met zijn vrouw Lucia die psychoanalytica is (“nee, ze oefent niet op mij, ha, ha, ha”), en zijn twee zoontjes: Dario en Matteo.

Hoe voelt het om een ster te zijn? Verwachtte hij het succes dat hem ten deel viel?
“Verwachten..  nou nee, je verwacht het niet, al hoop je dat het gaat gebeuren. Mijn vrouw vroeg me onlangs nog hoe ik me voel met al die aandacht die ik opeens krijg. En ik zei: het voelt als vliegen. Het is van ‘o wow’ maar tegelijk ook duizelingwekkend. En ik ben bang om tijdens de vlucht te vallen en mijn missie als een operazanger, een kunstenaar niet te kunnen volmaken. En toen zei ze: wees niet bang, ik ben hier en als je valt, ga ik je vangen”.

Zijn stem werd ontdekt toen hij 18 jaar oud was, maar hij twijfelde, hij wou nog zoveel doen in zijn leven. Psychologie studeren, bijvoorbeeld. Of een priester worden. Hij was nog jong en het leven was zo verwarrend. Hij voelde zich net als Stephen Dedalus uit ‘Een portret van een kunstenaar als jongeman’, die dacht dat hij een jezuïet wilde worden, terwijl hij alleen maar wilde schrijven. En Villazon wilde zingen, daar hield hij het meeste van.

Op zijn twaalfde al sloot hij zich in zijn kamer op en zong: Mexicaanse liedjes, musicals. En toen hij Perhaps love kocht, een LP met duetten die Domingo met John Denver had ingezongen, was het raak. Hij kocht alle platen van Domingo, met cross-overs, dat wel, want toen wist hij nog niets van de opera af. Domingo was zijn idool en leermeester. Inmiddels zijn ze goede vrienden geworden en het is voor hem een grote eer dat Domingo zijn carrière nauwlettend volgt.

“Toen ik in Berlijn was voor L’elisir d’amore stond Domingo in Pique Dame. Ik ging naar elke repetitie van hem, een betere leerschool bestaat niet. Zijn intensiteit en zijn betrokkenheid, zijn alles eigenlijk: daar leer ik van. Ik ben ook speciaal naar Washington gevlogen om zijn repetities van Le Cid bij te wonen”.

Denkt hij dat zijn carrière zich in dezelfde richting als die van Domingo zal ontwikkelen?
“Vooralsnog niet. Domingo is een legende en ik ben ik. Ik hou ervan om risico’s te nemen, vandaar die Hoffmann, Carlos, en binnenkort mijn eerste Don José. Maar daarna zing ik alleen maar lyrische rollen. Het is voor mij te vroeg om in dramatische rollen te stappen”.

Villazon cd

In 2007 had Villazon zijn eerste solorecital voor DG opgenomen. Hij heeft het zichzelf niet makkelijk gemaakt. Voor zijn cd-debuut koos hij aria’s van opera’s die hij nog nooit had gezongen en die hij vrij zeker ook nooit gaat zingen. Niet alleen omdat ze te zwaar zijn voor hem maar ook omdat ze zelden nog opgevoerd worden, de meeste althans. En daar schuilt ook de grootste waarde van deze cd, want zeg maar zelf: heeft u ooit van Maristella van Pietri gehoord?

Cielo e mar
Aria’s van Ponchielli, Cilea, Mercadante, Boito, Pietri, Gomes, Verdi en Donizetti
Orchestra Sinfonica di Milano Giuseppe Verdi olv Daniele Callegari
DG 4777593


Advertenties

DON CARLO(S). Een poging tot discografie

Carlo_Cornaglia_-_Giuseppe_Verdi's_Don_Carlo_at_La_Scala

Een discografie van Verdi’s Don Carlo is eigenlijk niet te doen. Eén van de mooiste, zo niet de mooiste opera in de geschiedenis kent tientallen verschillende versies en duizenden opnamen op cd, dvd, blu-ray, lp’s en mc’s, you tube, spotify…… Duizenden studio-opnamen, en minstens net zo veel piraten… Moeilijk.

Eén ding weet ik zeker: wat – en hoeveel – ik ook zal kiezen, er zullen altijd mensen zijn die mij de omissie van hun geliefde opname zullen verwijten. Ik neem het ze niet kwalijk. Zou ik ook doen.

PLÁCIDO DOMINGO

Carlo Domingo Freni dvd

Don Carlo(s) is naast Otello wellicht één van de belangrijkste rollen in Plácido Domingo’s carrière. Hij zong hem in het Italiaans en in het Frans, in de versie met vier akten en die met vijf akten, plus alle mogelijke combinaties. Drie van zijn vertolkingen springen eruit, niet in de laatste plaats vanwege zijn partners en/of de regie.

De rijke productie van John Dexter uit de Metropolitan Opera (1983), gedirigeerd door Levine en met Mirella Freni als Elisabetta en Grace Bumbry als Eboli, en verder met (ja, gaat u maar alvast watertanden) Nicolai Ghiaurov, Feruccio Furlanetto en de nu bijna helemaal vergeten Louis Quilico is niet alleen buitengewoon fraai om te zien maar ook onvoorstelbaar goed gedirigeerd en gezongen. Hemels! (DG 000507609).

Domingo en Freni:

 

Carlo Giulini cd

De opname onder Giulini uit 1971 met de onnavolgbare Montserrat Caballé als Elisabetta (Warner Classics 0825646908332) is een absolute MUST en mag in geen enkel verzameling ontbreken.


 

Carlos Domingo Abbado

En dan hebben we nog de allereerste opname van de complete Franse versie, met Katia Ricciarelli als Elisabetta onder een werkelijk schitterende directie van Claudio Abbado (DG 4153162). Hier ontbreekt geen maat, geen noot van de partituur, al is veel in de vorm van appendix bij gedaan.


ROLANDO VILLAZON

Carlo Villazon Amsterdam

Don Carlo was de sensatie van het seizoen 2003/2004 in Amsterdam. De opera ging tijdens het Holland Festival 2004 in première en men had er graag honderden euro’s (zoveel werd er op de zwarte markt voor de tickets betaald) voor over om erbij te zijn. De redenen waren legio: onder andere het laatste optreden in Amsterdam van Riccardo Chailly die het na zestien jaar tijd vond om op te stappen bij het Concertgebouworkest.

De regie was in handen van Willy Decker, lieveling van het Amsterdamse publiek, die al voor heel wat hoogtepunten bij de DNO had gezorgd. Deze keer had hij zichzelf overtroffen door een emotioneel en zeer persoonlijk drama neer te zetten, dat zich voornamelijk rond de vader-zoonrelatie concentreerde. Ook het katholieke geloof was alomtegenwoordig: de bühne werd gedomineerd door een gigantisch kruisbeeld, niet alleen als symbool van het lijden, maar ook, of misschien voornamelijk, als afschrikbeeld.

Met Don Carlo maakte Rolando Villazón zijn Amsterdams debuut. De jonge Mexicaan, met een timbre wat toen aan de jonge Domingo deed denken, zorgde voor een opzienbarend en opwindend optreden. Ook de rest van de cast was zeer goed. Een legendarische productie (Opus Arte OA 0932).

Villazon en Dwayne Croft (Rodrigo) in Amsterdam:

untitled

In 2008 zong Villazón Carlo in de Londense Covent Garden. De rol had zijn paradepaardje moeten worden, maar bleek uiteindelijk te zwaar voor hem te zijn.

De beetje bizarre maar ook zeer naturalistische productie was in handen van Nicholas Hytner en het geheel werd werkelijk briljant gedirigeerd door Antonio Pappano. Marina Poplavskaya was een ontroerende Elisabetta en in Simon Keenlyside verwelkomden wij een zowat perfecte Rodrigo (Warner Classics 5099963160994).

Villazon en Keenlyside:

FRANCO CORELLI

Carlo Corelli Janowitz

Franco Corelli had een perfecte stem voor Carlo: zeer mannelijk en macho, maar ook licht klagelijk, kwetsbaar en kinderlijk, wat, samen met zijn beroemde slis, hem lichtelijk schizofreen deed overkomen. In 1970 zong hij de rol aan de Weense Opera, en al was hij toen over zijn hoogtepunt heen, toch had zijn stem nog niets van zijn glans verloren. Zijn portrettering van de gekwelde prins was bijzonder verfijnd.

Gundula Janowitz (Elisabetta) klonk meer als een kind dan als een vrouw. Haar superlichte, zoete stem met een typisch vibrato was niet ideaal voor Elisabetta, maar maakte het wel aanneembaar dat ze fragiel en bang was, niet in staat om eigen beslissingen te nemen.

Eberhard Waechter was een goede, af en toe chargerende Posa, en Ghiaurov en Talvella werkelijk superieur als Philips en Il Grande Inquisitore. Het absolute hoogtepunt was echter de fulminante Eboli van Shirley Verrett. Luister maar naar ‘O don fatale’, hoe furieus ze het woord ‘crudel’ uitspreekt, haar stem daarna tot pianissimo terugneemt in ‘o mia regina’ en met een gekwelde ‘il mio dolor’ eindigt!

Jammer alleen van de vele coupures in de toch al kortere Italiaanse versie (Orfeo C 649 053 D).


IN HET FRANS

Carlos Frnas dvd KOnwitschny

Dat Peter Konwitschny niet alleen maar misbaksels op zijn naam heeft staan heeft hij met zijn Don Carlos uit de Wiener Staatsoper (in 2010 nog op herhaling in Antwerpen) bewezen. Zij regie is zeer vernuftig en hij presteerde het om ook het publiek bij het spektakel te betrekken. En dat bedoel ik fysiek. Ik kan de opname zonder meer aanbevelen, al vind ik niet alle zangers overweldigend en dan druk ik mij voorzichtig uit (Arthaus Musik 107187).

Ramon Vargas (Carlos) en Bo Skovhus (Rodrigo):

Carlos Alagna ROH dvd

Niet te versmaden is de opname onder Antonio Pappano, met Roberto Alagna, Thomas Hampson, Karita Matilla en José Van Dam uit de Parijse Châtelet. De regie van Luc Bondy is soms een beetje ‘weird’ maar in de gehele linie uitstekend en het zingen is goed tot zeer goed. Ooit was er moeilijk aan te komen maar inmiddels is de productie bij Warner Classics op dvd en bd uitgekomen (0825646347803). Een absolute aanrader.

Alagna en Hampson:

TWEE ‘BUITENBEENTJES’: LUIS LIMA en ANGELO LO FORESE

Carlo Lima

Ik heb altijd een enorme zwak gehad voor de prachtige productie van Luchino Visconti met Luis Lima en Ileana Cotrubas, en gedirigeerd door Bernard Haitink (Royal Opera House, 1985). De manier waarop Lima gestalte gaf aan de puberale, liefdeszieke en behoorlijk neurotische Carlo is werkelijk onvergetelijk. (NVC ARTS 510110242-2)

Cotrubas en Lima in  “Al mie pie, perche”

Carlo loforese

Op het Italiaanse midprice label GOP is ooit een Don Carlo uit Florence 1956 uitgebracht (GOP 66350). Bijzonder interessant, voornamelijk vanwege de donkergekleurde Elisabetta van Anita Cerquetti, een kanjer van een sopraan, van wie veel te weinig bewaard is gebleven.

Ook de rest van de cast mag er wezen: Angelo Lo Forese (kent iemand de zanger nog?) als Carlo, Ettore Bastianini als Rodrigo, Fedora Barbieri als Eboli en de grote Italiaanse bas Cesare Siepi als Filippo. Met de laatste ben ik behoorlijk blij, want merkwaardig genoeg heeft hij die rol nooit in de studio opgenomen.


Don Carlo met Jonas Kaufmann: DON CARLO van Peter Stein. Een mijlpaal

DON CARLOS in Antwerpen 2010

ROMEO EN JULIA van Gounod, Bellini en Zandonai

RomeoAndJuliet 1884 painting by Frank Bernard Dicksee.

Romeo and Juliet, painting by Frank Bernard Dicksee, 1884

Shakespeare’s Romeo en Julia is wellicht het beroemdste liefdesverhaal ooit. De tragedie werd door meerdere componisten op muziek gezet, waaronder door Charles Gounod. Zij Roméo et Juliette is, volgens ‘één groot liefdesduet met interrupties’.

Ik ben het met hem eens. De muziek is zo ontzettend mooi! En zo ontroerend! En toch was de opera lange tijd een beetje een stiefkind van de operahuizen. Een lot dat eigenlijk veel Franse opera’s heeft getroffen.

Gounod; Londen, 1994

Romeo Vaduva LOnden

Wat is er toch met Leontina Vaduva gebeurd? Deze prachtige Roemeense sopraan begon in de jaren negentig aan een duizelingwekkende carrière, zong in alle grote operahuizen en kreeg een exclusief contract bij EMI, waar ze onder meer La Bohème met Roberto Alagna heeft opgenomen.

Met de spectaculaire opkomst van haar landgenote en collega Angela Gheorghiu, die ook haar  plaats naast Alagna heeft ingenomen, is ze – letterlijk en figuurlijk – langzaamaan van het toneel verdwenen. Wat een zonde!

In 1994 zong ze in het ROH in Londen een adembenemende Juliette – jeugdig, vol joie de vivre, levenslustig en nieuwsgierig. Met volledige overgave stortte ze zich in de liefde, het was menens en voor altijd. Haar Juliette was breekbaar maar vastberaden, en ze zong haar met een intensiteit en perfectie die amper te overtreffen valt..

Het Franse repertoire past Alagna als een handschoen, en Romeo is altijd zijn glansrol geweest.  Hij klinkt jeugdig, helder en op een natuurlijke manier heroïsch, een perfecte match voor de lyriek van Vaduva. Een ontegenzeglijk volmaakt liefdespaar.

Het orkest en de (traditionele) enscenering zijn een lust voor oor en oog, en François Le Roux verdient een speciale vermelding als een fenomenale Mercutio. Daar kunt u niet zonder leven! (Opus Arte, OA R3106D)

 

 

 

Gounod; Salzburg, 2008

Romeo Salzburg

In 2008 is de opera in Salzburg in première gegaan, bedoeld als vehikel voor – wat toen nog een ‘droompaar van de opera’ heette – Rolando Villazon en Anna Netrebko. Maar Anna werd zwanger en werd vervangen door de toen totaal onbekende Nino Machaidze. De jonge (toen nog maar 26!) Georgische werd een terechte sensatie.

Machaidze is een echte belcanto-zangeres, met alle toeters en bellen, en ze zingt en acteert een droom van een Juliette. Beter dan ‘la Netrebko’ het ooit zou kunnen doen. Villazón is een kwestie van smaak. Ooit vond ik hem sensationeel, maar op den duur begon hij mij te irriteren. En toch: hij is een echt bühnebeest, die je aandacht weet vast te houden.

Cora Burggraaf is een prachtige Stéphano en het Salzburgse Mozarteum-orkest wordt met verve gedirigeerd door Yannick Nézet-Séguin. De regie is traditioneel en de enscenering en de kostuums oogverblindend. Een aanrader. (DG 0734518)

 

Gounod; Amsterdam, 8 november 2008

Tien jaar geleden werd het werk tijdens de onvolprezen ZaterdagMatinee opgevoerd, en HOE!
Het begon met afzeggingen, wat op zich allerminst een ramp hoeft te betekenen. Na afzeggingen van eerst Patrizia Ciofi en daarna Matthew Polenzano, lukte het casting directeur Mauricio Fernandez om op korte termijn twee fantastische vervangers te engageren: Nino Machaidze (ja, dezelfde die de rol een maand of twee eerder in Salzburg zong) en Sébastien Guéze.

Sébastien Guéze als Romeo in Miami:

Hun verliefdheid spatte van het podium af, en aangezien niet alleen de beide hoofdrolvertolkers maar ook de rest van de cast zeer jong (en zeer goed) was, was het realiteitsgehalte van het verhaal gewaarborgd. Een stelletje opgewonden teenagers op een rij!

De kleine rol van Tybalt werd gezongen door Joel Prieto, in 2008 winnaar van Operalia. Ook Cora Burggraaf was van de partij. Giuliano Carella zweepte het orkest tot ongekende hoogten.

De uitzending is nog terug te luisteren op Radio 4:

http://www.radio4.nl/ntrzaterdagmatinee/uitzending/201260

 

BELLINI: Renata Scotto & Giacomo Aragall

Romeo Bellini Scotto

Ongelukkige liefdes zijn door de eeuwen heen zowat de inspiratiebron geweest van schrijvers, dichters, schilders en toondichters. Logisch: bestaat er iets in de wereld van de romantiek wat ons meer kan ontroeren dan het treurige lot van twee mensen die uit liefde voor elkaar de dood boven het leven verkiezen?

Het verhaal van Romeo en Julia is wellicht de mooiste van ze allemaal. Laat ik daarom, voor de (totaal incomplete) volledigheid, ook nog twee andere ‘Romeo en Julia’-opera’s vermelden, die zeer de moeite waard zijn.

Adembenemend mooi is I Capuletti e i Montecchi van Vincenzo Bellini. Mijn geliefde uitvoering is in 1968 live in La Scala opgenomen met een tenor (een pracht van een Giacomo Aragall!) als Romeo en Renata Scotto als Giulietta. Tebaldo wordt gezongen door (wat een weelde!) een jonge Luciano Pavarotti en Claudio Abbado dirigeert (Gala GL 100.517).

Aragall en Scotto in ‘Si, fuggire!… Vieni ah! vieni, e in me riposa’:

 

BELLINI: Patrizia Ciofi & Carlo Polito

Romeo Bellini box

In de Dynamic-box (CDS 552/1-25) met alle Bellini opera’s (mocht u hem nog niet bezitten – ga meteen er achteraan!) wordt Julia gezongen door Patricia Ciofi. Wat een zangeres! Niet alleen alle noten en kwinkslagen zijn er (en allemaal ‘a punto’), ook als stemactrice is zij bijzonder overtuigend. De opname is in 2005 gemaakt in Martina Franca.

Patrizia Ciofi in  ‘Oh! quante volte’ uit de productie vana I Capuleti e i Montecchi in Barcelona 2016:

Anna Netrebko & Elina Garanča

Romeo Bellini Netrebko

In 2009 kwam er een nieuwe opname op de markt met niemand minder dan Anna Netrebko en Elina Garanča in de hoofdrollen. Als Tebaldo hoort u – toen een nieuwe tenorale hoop, nu een van de grootsten – een werkelijk schitterende Joseph Calleja (DG 4778031). Zonder meer de moeite waard.


ROMEO EN JULIA VAN ZANDONAI

 

Romeo Zandonai

En dan hebben we nog Giulietta e Romeo van Riccardo Zandonai, een componist die ooit beschouwd werd als de opvolger van Puccini. Zijn opera’s worden tegenwoordig nog maar zelden opgevoerd en de doorsnee operaliefhebber komt niet verder dan Francesca da Rimini. Jammer, want de werken van de leerling van Mascagni, en wellicht de laatste der veristen, zijn een puur genot om naar te luisteren.

De mij enige bekende complete opname van Giulietta e Romeo (GOP 66352) werd in 1955 in Milaan gemaakt. De hoofdrollen worden gezongen door Annamaria Rovere, een prima sopraan met een voor die tijd typisch stemgeluid, en de mij lichtelijk irriterende Angelo Lo Forese. Vanwege de opera zelf, maar ook vanwege de fenomenale Renato Capecchi als Tebaldo een absolute must voor een operaliefhebber.


Een aria uit de opera kunt u ook horen op de ‘Verismo’ cd van Jonas Kaufmann

 

Roméo et Juliette van BERLIOZ. Mini discografie.

Romeo en Julia in Zwitserland