Mariusz_Kwiecien

Voor Fryderyk Chopin, omdat hij bijna jarig is

Chopin-liederen

Liederen van Chopin… Menig liedliefhebber kijkt er neerbuigend tegenaan. Ze lijken zo simpel, zo ‘niets aan de hand’. Men doet zijn strot open en voila, daar komen ze vanzelfsprekend uit.

Dat niets minder waar is bewees niet zo lang geleden Dawn Upshaw, toch één van de beste liedzangeressen van onze tijd. Zij pakte ze totaal verkeerd aan, waardoor een onverstaanbaar brij ontstond dat niets met de prachtige melodieën van het Poolse genie te maken had.

Dat je niet echt Pools hoeft te zijn om ze te begrijpen (moet Schubert uitsluitend gezongen worden door de Oostenrijkers en Rachmaninoff door de Russen?), heeft één van de beste vertolksters van de liederen, Elisabeth Söderstrom, al lang geleden bewezen. Ook Layla Gencer (toegegeven, zij was half Pools) deed het voortreffelijk.

In 2010, het ‘Chopin-jaar’ (hij werd in maart 1810 geboren), werd een opname van al zijn liederen door het Fryderyk Chopin Instituut ((NIFCCD 016) gemaakt. Als vertolkers werden twee van de meest succesvolle Poolse zangers (waarom heeft niemand aan Piotr Beczala gedacht?) wereldwijd geëngageerd: Aleksandra Kurzak en Ryszard Kwiecien.

Het eerste wat opvalt is hun vanzelfsprekende, natuurlijke manier van zingen. De zeer irritante gewoonte van hun Poolse voorgangers om op de consonanten te drukken – voornamelijk de letter “Ł” (spreek uit as het Engelse “W”) werd altijd zeer onnatuurlijk, op zijn Russisch, uitgesproken – hebben ze achter zich gelaten. Gelukkig.

Ik heb altijd mijn twijfels gehad of Kwiecien een echte liedzanger is (hij treedt wel eens met liedrecitals op) en die twijfels blijf ik nog steeds houden. Hij is een voortreffelijke acteur en doet ook fantastische dingen met zijn stem, maar soms is het een beetje te veel. En ik mis lyriek. Hij kleurt ook te weinig en gaat soms als een hele cavalerie soldaten eroverheen.

Maar Aleksandra Kurzak is simpelweg onweerstaanbaar. Haar prachtige, lyrische sopraan heeft een glans van zilver, en daar word je blij van. Haar meisjesachtige timbre lijkt geschapen voor het zingen van de eenvoudig klinkende melodieën van Chopin en haar voordracht is voortreffelijk. En haar stem… Ach, mooier kan gewoon niet! Daar wordt een mens gelukkig van.

Maar vergeet ook de pianist niet: de Argentijnse Nelson Goerner is een uitstekende Chopin-interpreet en een voortreffelijke begeleider

Mariusz Kwiecien en zijn Slavische helden

kwiecienheroescd

De jonge Poolse bariton Mariusz Kwiecień (moeilijk uit te spreken? Ik ga u helpen! Het is, op zijn Hollands gezegd: Marjoesj Kfjetsjenj) is hot, echt hot. Speciaal voor hem werd ooit de ‘Barihunks’- site opgericht. Toch ….. hoezeer ik de acteerprestaties en het charisma van de jonge Pool bewonderde – zijn stem liet mij meestal koud. Maar kleine jongens worden groot en de waarheid moet nu gezegd worden: ik heb mij vergist

Toen ik zijn Onjegin in de regie van Dmitri Tcherniakov (Bel Air BAC046) zag, toen al heb ik mij gewonnen moeten geven, maar nu, met zijn eerste (sic!) solo-cd, kan ik alleen maar mijn hoofd diep buigen in bewondering. Vooraleerst is het de repertoire keuze. Naast zijn grootste glansrollen: Jevgeni Onegin en Krol Roger van Szymanowski zingt hij voornamelijk onbekende schatten uit de Slavische opera’s.

Als operaliefhebber kent u wellicht de baritonaria uit Sadko van Rimski-Korsakov en misschien ook ‘Oh Mariya, Mariya’ uit Mazeppa van Tsjaikovski. Maar heeft u ooit van Čertova stěna van Smetana gehoord? Of van Verbuum Nobile van Stanislaw Moniuszko? Dat bedoel ik maar!

Buiten de repertoirekeuze hebben we nog met een stem te maken en – het moet gezegd, zijn stem klinkt als een klok! Mooi, warm en zeer aantrekkelijk.
Ook het Poolse Radio Orkest onder leiding van Łukasz Borowicz klinkt voortreffelijk.



 

Mariusz Kwiecień
Slavic Heroes
Aria’s van Tchaikovsky, Moniuszko, Szymanowski, Rachmaninov, Borodin, Dvorak en Smetana
Polish Radio Symphony Orchestra olv Łukasz Borowicz
Harmondia Mundi HMW906

 

 

Uitstekende productie van Król Roger uit Londen

krol-roger

Nog maar 15 jaar geleden schreef één van de vooraanstaande Nederlandse muziekrecensenten (nee, ik ga geen namen noemen): “Karol Szymanowski, een componist van wie weinig stukken repertoire hebben gehouden heeft in de jaren twintig nog meegemaakt dat Król Roger werd opgevoerd. Later verdween zijn halfdestillaat uit Nietzsches Geburt der Tragödie, Euripides’ Bacchanten en Shakespeares Lear uit het vizier. Je kan de grote eclecticus Szymanowski uiteindelijk maar weinig kwalijk nemen, behalve dat hij zo nodig een opera wou.”

Hij was de enige niet: doordat zijn werken een verscheidenheid aan invloeden verraadden, werd Szymanowski lang voor een eclecticus uitgemaakt, een scheldnaam in de tijd.

Tijden veranderen. Szymanowski wordt inmiddels gerekend tot de grootste componisten van het begin van de twintigste eeuw en zijn werken zijn niet weg te denken van de concertpodia en opnamestudio’s.

Zijn Król Roger, een poëtische opera vol symboliek en geparfumeerd met myrthe heeft – terecht – een ware cultstatus bereikt. Neem alleen al de openingskoor! Het zacht opdoemende, door het immense koor gezongen “Hagios, Kyrios, Theos Sabaoth”, met de invallende hoge stemmen van het jongenskoor steekt het Requiem van Verdi naar de kroon.

De voorstelling in Covent Garden, geregisseerd door Kasper Holten en gedirigeerd door Antonio Pappano was een ware triomf voor alle betrokkenen. Holten verbeeldde de opera als een soort reis van de hoofdpersoon in het binnenste van zijn psyche. Figuurlijk, maar ook letterlijk. Alles speelt zich in het hoofd van Roger, het is dan ook een enorm hoofd die de bühne domineert en die zonodig ook als zijn paleis fungeert. Het maakte mij sprakeloos.

Dat de opera enigmatisch is, is nogal wiedes. Het libretto van de hand van Jarosław Iwaszkiewicz is nogal hoogdravend en de tekst is, zelfs voor Polen moeilijk verstaanbaar en onuitspreekbaar. Grote hulde voor de Poolse coach (Marek Ruszczyński) die alle zangers liet klinken als waren ze native speakers. Of misschien zelfs beter!

Saimir Pirgu (Pasterz) was voor mij de grootste verrassing van de avond. Zijn stem klonk gecultiveerd en verleidelijk en zijn hele optreden was een oor- en oogstrelend.

Georgia Jarman was een zeer goede Roxana: haar cantilena in de eerste akte drong diep tot mijn hart.

Roxana’s song:

 

Mariusz Kwiecień is dé Roger van onze tijd. Het is een rol die hij zich eigen heeft gemaakt en die niemand hem kan afnemen. Het valt mij trouwens op hoe anders hij de rol in verschillende producties vertolkt!

Kim Bagley was een voortreffelijke Edrisi en Agnes Zwierko is een luxe bezetting voor Dyakonissa. Een aanrader, deze opname!

Hieronder een introductie tot de opera:

 

KAROL SZYMANOWSKI
Król Roger
Mariusz Kwiecień, Georgia Jarman, Saimir Pirgu, Kim Begley, Alan Ewing, Agnes Zwierko
Royal Opera Chorus (Renato Balsadonna), Orchestra of the Royal opera House olv Antonio Pappano
Regie: Kasper Holten