Feruccio_Busoni

Busoni en La Nuova Commedia dell’ Arte

Busoni Turandot Arlecchino

Feruccio Dante Michelangelo Benvenuto Busoni is, denk ik, één van de grootste kosmopolitische componisten uit de muziekgeschiedenis. Zijn vader was een Italiaan en zijn moeder een Duitse. Busoni studeerde in Oostenrijk, trouwde met een Russisch-Zweedse en ging in Berlijn wonen. Voornamelijk dan, want hij woonde ook in Wenen, Zürich en Bologna. En, o ja, hij had ook nog eens Joodse wortels. En dan al die voornamen!

Het schijnt dat hij een boekencollectie had die had kunnen concurreren met de meeste bibliotheken: geen wonder dat hij zijn klassieken kende! Busoni was ook een groot kenner en bewonderaar van Carlo Gozzi en na het componeren van de incidentele muziek voor zijn toneelstuk Turandot besloot hij het gegeven tot een opera te verwerken. In dezelfde tijd (1916) componeerde hij ook Arlecchino, een opera gebaseerd op een figuur uit Commedia dell’Arte. De (Duitstalige) libretto’s met veel gesproken dialogen zijn van de hand van de componist zelf.

Busoni Turandot-Arlechino_Premier_Poster_600391

Beide opera’s, die Busoni ‘La Nuova Commedia dell’ Arte’ noemde beleefden hun wereldpremière op 11 mei 1917 in het Stadttheater van Zürich onder leiding van de componist zelf.

In 1992 werden de opera’s in Berlijn opgenomen en nu (voor het eerst?) op de markt gebracht. Joseph Protschka is een warm getimbreerde Kalaf en Linda Plech excelleert als Turandot.  Gerd Albrecht dirigeert zeer betrokken, met veel aandacht voor de partituur.



Feruccio Busoni
Turandot; Arlecchino
Rene Pape, Linda Plech, Joseph Protschka, Celina Lindsley, Peter Matic, Robert Wörle, Siegfried Lorenz e.a.
Radio-Sinfonie-Orchester Berlin olv Gerd Albrecht
Capriccio C5398

Fahrende Gesellen van Ensemble Oxalys: toegewijd en respectvol

 henschel-oxalys

Deze cd is mijn eerste kennismaking met het Belgische ensemble Oxalys en dat bevalt me zeer. Ik houd van hun benadering van de muziek: toegewijd en respectvol. Al is het soms misschien een tikkeltje te. Wat meer afstand en relativiteit had de door hen gespeelde stukken nog wat meer cachet gegeven.

Voornamelijk de Berceuse van Ferruccio Busoni had daarvan kunnen profiteren. Het oorspronkelijk voor piano gecomponeerde en daarna door de componist zelf georkestreerde juweeltje kent verschillende arrangementen, waarvan die van Erwin Stein de bekendste is. Oxalis speelt het mooi, maar wie de opname van Musici Aurei kent (Eloquentia EL 1233), begrijpt waarschijnlijk wat ik mis.

Het is ook de eerste keer dat ik Debussy’s Prélude à l’aprés midi d’un faune hoor in Benno Sachs’ bewerking voor klein ensemble. Zo gespeeld klinkt het lichter en dansanter, maar ook minder erotisch. En toch, de individuele kleuren van de diverse instrumenten komen fraai tot hun recht.

Dietrich Henschel heeft misschien niet de mooiste stem ter wereld, maar zijn interpretatiekunst is zonder meer aangrijpend.

De Lieder eines fahrenden Gesellen van Gustav Mahler, in de bewerking van Arnold Schönberg, heb ik mooier uitgevoerd gehoord, maar in de liederen van Zemlinsky kent Henschel zijn gelijke niet. De expressieve en zeer tot de verbeelding sprekende liederen op teksten van Maeterlinck moet je kunnen ondergaan en daarbij biedt Henschel je een helpende hand. Zeer indrukwekkend.


Fahrende Gesellen
Debussy, Zemlinsky, Busoni en Mahler
Dietrich Henschel (bariton), Oxalys
Passacaille 1008

zie ook: MAHLER MINGARDO MUSICI AUREI

Sara Mingardo en Musici Aurei brengen Mahler bij Busoni en doen het schitterend

mahlet-mingardo

Nee, niet alweer een cd met liederen van Mahler, hoor ik u denken. Gelukkig toch wel, zeg ik. Want Sara Mingardo en Musici Aurei geven ons, door een bijzondere interpretatie een nieuwe kijk op de componist

Op het album staan Mahlers Kindertotenlieder en Lieder eines fahrenden Gesellen. Het orkest heeft echter plaatsgemaakt voor een klein kamerensemble, de zangeres beschikt over een echte ouderwetse alt en we krijgen een tussengerecht (het veel te weinig gespeelde Quartettsatz) en een toetje (Berceuse élégiaque van Busoni).

Het geluid is een beetje ouderwets, een tikje dof – het doet mij denken aan de oude Italiaanse zwart/wit films. Ik mag het wel, het brengt een bepaalde sfeer met zich mee, een sfeer van weemoed, nostalgie, melancholie en ‘tristesse’.

Gedeeltelijk komt het door de kamerensemble begeleiding (harmonium!), maar ook de stem van Mingardo klinkt ouderwets mooi. Denk: Kathleen Ferrier maar dan met veel meer dramatiek.

Het Quartettsatz klinkt – voor zo ver mogelijk – nog mooier. De tempi zijn een beetje aan de hoge kant en af en toe is het een beetje vals, maar dat deert niet. De emoties spetteren er van af, en daar gaat het in muziek om, althans voor mij.

Het idee om met de Berceuse élégiaque het programma af te sluiten is niet minder dan briljant. We blijven in dezelfde sferen.
Een cd om te koesteren!


GUSTAV MAHLER
Kindertotenlieder, Lieder eines fahrenden Gesellen, Quartettsatz
FERUCCIO BUSONI
Berceuse élégiaque
Sara Mingardo (contralto), Grazia Raimondi (viool), Silvio Di Rocco (altviool), Olaf Laneri (piano), Luigi Piovano (cello)
Musici Aurei olv Luigi Piovano
Eloquentia EL 1233