Eric_Zeissl

The Song of Terezin & Requiem Ebraico

waxman zeissl

In the nineties of the last century the (once very renowned) classical music label Decca started an unsurpassed series ‘Entartete Musik’. Under the supervision of producer Michael Haas, works were recorded by composers who were persecuted by the Nazis, many of whom were murdered in concentration camps and then ignored and even forgotten for decades.

The series didn’t last long. Sales figures were disappointing, Haas was fired, and most of those CDs are now out of print.

waxmann zeisl waxman-resize-800x955

Franz Waxman

Every true fan of film classics knows the music of Franz Waxman. His compositions for Rebecca, Sunset Boulevard and A Place in the Sun, among others, have earned him numerous Oscar nominations and twice he was actually awarded the statuette.

waxman zeisl humoresque

For Humoresque by Jean Negulesco, starring Joan Crawford and John Garfield, he composed an outright hit: ‘Carmen Fantasie’ (played in the film by Isaac Stern), a virtuoso piece for violin and orchestra that is ubiquitous in concert halls and on recordings.

However, few people know that he has also composed ‘serious’ music. It is simply ignored.

waxman zeisl zeisl

Eric Zeisl

Zeisl’s name is almost completely forgotten nowadays. Harmonia Mundi once recorded some of his chamber music works, but these recordings too have since disappeared from the catalogue. Both composers were contemporaries with a similar fate, who ended up in Hollywood on the run from the Nazis. If their respective fates are similar, their music in no way is.

The song cycle Das Lied von Terezín consists of eight poems, written by Czech children between the ages of 12 and 16 during their stay in the Theresienstadt concentration camp.

Deeply affected by the fate of these children, Waxman composed a very moving piece of music in 1965 that, in terms of its power of expression, can be compared to Schoenberg’s A Survivor from Warsaw. The majority is written in the twelve-tone technique, but there is also a clear influence of Zemlinsky (‘Der Garten’) and in ‘Dachbodenkoncert in einer alten Schule’ a motive from Beethoven’s Mondscheinsonate is quoted. The whole is performed very movingly by the two choirs and the mezzo-soprano Della Jones.

Eric Zeisl’s Requiem Ebraico is based on Psalm 92 and is dedicated to the composer’s father and ‘all the victims of the Jewish tragedy in Europe’. Zeisl’s music is very melodic and strongly influenced by Jewish and Hebrew themes. It is unbelievable that it is not performed more frequently!


Franz Waxman: The Song of Terezín
Eric Zeisl: Requiem Ebraico
Deborah Riedel, Della Jones, Michael Kraus
Rundfunk-kinderchor Berlin, Rundfunkchor Berlin, Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin conducted by Lawrence Foster (Decca 4602112)

“Ich möcht so gern nach Haus!”: Anne Sofie von Otter sings songs by ‘Theresienstadt composers.’

Entartete Musik, Teresienstadt and Channel Classics

Translated with http://www.Deep

Renée Fleming zingt Berg, Wellesz en Zeisl

Fleming Berg Zeisl

Aan opnamen van de Lyrische Suite van Berg geen gebrek. Zowel in de versie voor strijkkwartet als bewerkt voor een (kamer)orkest: de keuze is groot. Of het Bergs bedoeling was dat het laatste deel, Largo Desolato ook gezongen zou worden is zeer twijfelachtig, maar logisch is het wel.

Theodor Adorno, Bergs leerling en vertrouweling beschouwde het werk als een latente opera en daar zit wat in. Adorno was, als één van de weinigen, op de hoogte van diens affaire met de getrouwde Hanna Fuchs, voor wie hij het werk componeerde. Voor Berg was Fuchs niet alleen zijn geliefde en zijn muze, maar ook zijn Isolde en zijn Lulu.

Hanna Fuchs

Het is pas de laatste jaren dat er openlijk over de affaire wordt gesproken en de wetenswaardigheid is zonder meer van invloed is geweest op de interpretatie van de “Emerson’s”. Wat ze ook ruimschoots toegeven.

Het is niet de eerste keer trouwens, dat het gedicht van Baudelauire, dé inspiratiebron voor het laatste deel van het kwartet, ook daadwerkelijk wordt gezongen. Kronos Quartet en Dawn Upshaw hebben de versie al in 2003 opgenomen, er bestaat ook een opname van Quator Diotima met Sandrine Piau. De “Emerson’s” echter bieden ons beide versies aan: met en zonder zang.

De beslissing om Berg’s Lyrische Suite aan de liederen van Egon Wellesz te koppelen is niet minder dan geniaal. Beide componisten hadden hun opleiding bij Schönberg genoten, die ze, behalve het twaalftoonstechniek ook een grote dosis expressionisme had bijgebracht. Iets, wat je zeer duidelijk hoort in de cyclus Sonette der Elisabeth Barrett Browning.

Fleming Wellesz door Kokoschka

Egon Wellesz door Oskar Kokoschka

Dat de liederen niet vaker worden opgevoerd is niet alleen vreemd maar ook een grote schande. Dat heeft  natuurlijk alles te maken met het “ooit verboden en daarna vergeten”, wat ook Eric Zeisl noodlottig is geweest. Zijn korte lied Komm Süsser Tod smaakt naar meer: kon er niet wat meer Zeisl aan de cd toegevoegd worden? Het ligt niet aan onvoldoende ruimte: met krap 56 minuten is de cd aan een zeer korte kant.

Fleming Zeisl

Eric Zeisl door Gertrud Zeisl ©Dr. Barbara Zeisl-Schoenberg

De romige, gecultiveerde sopraan van Renée Fleming, én haar maniërisme passen de liederen als een handschoen. Met als resultaat een prachtige kruising van Gustav Klimmt met Max Beckmann. De zeer beeldende en uitdrukkingsvolle uitvoering van het Emerson String Quartet draagt bij aan de totale belevenis. Een must.

Alban Berg, Egon Wellesz, Eric Zeisl
Lyric Suite; Sonette der Ellisabeth Barrett Browning; Komm Süsser Tod
Renée Fleming, sopraan; Emerson String Quartet
Decca 4788399

Das Lied von Terezín & Requiem Ebraico