International Arthur Rubinstein Piano Master Competition. Wedstrijd met menselijk gezicht

Rubinstein 2014

Welke pianist droomt er niet van om de nieuwe Rubinstein te zijn? Of op zijn minst Emanuel Ax, winnaar van de eerste prijs tijdens de allereerste International Arthur Rubinstein Piano Master Competition in Tel Aviv drieënveertig jaar geleden?

Er wordt beweerd dat ‘het publiek’ gek is op concoursen en daar geloof ik zonder meer in. Al in de oudheid wist men de gemoederen met brood en spelen rustig te houden; en er werden allerlei wedstrijden georganiseerd, ook voor zangers, dichters en filosofen. Men wilt vermaakt worden en de spanning is aanlokkelijk. Ook voor de toeschouwers, maar in eerste instantie voor de deelnemers, voor wie heel erg veel op het spel staat: engagementen, platencontracten en – wie weet? – een grote carrière en eeuwige roem.

De wereld wordt harder, zo ook de competities. De rivaliteit, niet alleen onder de deelnemers maar ook onder de wedstrijden zelf, neemt toe. In die wereld voelt het concours Tel Aviv een beetje als een warm bad, zo wordt er althans beweerd.

Idith Zvi, Artistic Director ARIMS

Idith Zvi © Eyal Fisher 

Idith Zvi, sinds dertien jaar artistiek leider van het Concours vindt dat leuk: “We willen een wedstrijd zijn met een menselijk gezicht. Het is – en blijft – een competitie, maar we moeten het humane aspect niet uit het oog verliezen, het is voor de deelnemers al stressy genoeg”.

Rubinstein Bistrizky

Jan Jacob Bistrizky met Arthur Rubinstein

Het was Jan Jacob Bistrizky, zelf een pianist en – vóór hij in 1971 naar Israël emigreerde – één van de leiders van het Chopin Concours in Warschau, die het initiatief nam voor het oprichten van een soortgelijk concours in Tel Aviv. Het was voornamelijk zijn bedoeling om het Israëlische culturele leven te verrijken, maar ook om de naam en het artistiek erfgoed van zijn vriend Arthur Rubinstein te eren.

Rubinstein Bistrizky met

Arthur Rubinstein en Jan Jacob Bistrizky

Vanaf de oprichting heeft het concours zich ook gericht op het promoten van het werk van Israëlische componisten. Alle deelnemers zijn verplicht om een door het concours bestelde werk van een Israëlische toondichter in te studeren. Het zijn er altijd twee, een man en een vrouw (in 2014 waren het er Ella Sheriff en Benjamin Yusupov) in Israël is seksegelijkheid meer dan belangrijk.

01_LOGO_RUBINSTEIN_2012

Het enorme succes van de eerste drie edities leidde in 1980 tot het oprichten van het Arthur Rubinstein International Music Society. Het jaar 2014 nam een bijzondere plaats in de geschiedenis van het concours in: het was veertig jaar geleden dat de competitie werd opgericht en tien jaar sinds de eerste ‘Piano Festivities’ hebben plaatsgevonden. In 2014 was het ook vijf jaar sinds de dood van Bistrizky.

Een paar cijfers: in de veertig jaar werden veertien competities gehouden, er waren zeshonderd deelnemers, 43 pianisten hebben prijzen gewonnen, in de jury namen plaats 180 vaak wereldberoemde musici en de prijzen bedragen meer dan een half miljoen dollar.

 

Idith Zvi is een beroemde pianiste. Zij was oprichtster en directrice van het kamermuziekfestival in Kfar Bloem in Noord Galilea, directeur van het Israel Chamber Orchestra en jarenlang hoofd van de klassieke afdeling van Kol Israel (Israelische radio). Veertien jaar geleden raakte zij bij het concours betrokken

Hoe is het allemaal begonnen?

“In 2000 werd ik benaderd door Arie Vardi, voorzitter van de jury maar ook een bekende pianist en pianopedagoog. Onder zijn leerlingen telt hij onder anderen Yundi. Of ik geïnteresseerd was om een plaatsvervanger van Bistrizky te worden? Met de belofte dat ik hem na zijn terugtrekking zou opvolgen. Wel moest ik eerst onderworpen worden aan de ondervraging door de leden van de Raad van de Commissarissen en Bistrizky zelf. Ik werd gekozen. Drie jaar later is hij met pensioen gegaan en ik nam zijn plaats in.

 

Rubinstein Zvi Arie Rub

Idith Zvi en Arie Vardi, bij het portret van Arthur Rubinstein © Daniel Tchetchik

Ik kende hem al jaren, ook omdat ik al vanaf het begin radio-uitzendingen van het concours verzorgde. Bistrizky was een zeer erudiete, intelligente man die goed georganiseerd was en precies wist wat hij wilde bereiken. Het was niet moeilijk hem op te volgen: wat hij achterliet was een zeer goed geoliede en een uitstekend lopende competitie.”

“Dit jaar hebben wij maar liefst 39 deelnemers, meer dan normaal. Het niveau van de kandidaten was dan ook bijzonder hoog, het was niet makkelijk om te kiezen.

De medailles die de winnaars ontvangen zijn voorzien van tekeningen die Picasso van Rubinstein maakte, met een fascimile handtekening van de maestro zelf. Plus het embleem van de staat Israël”.

Rubinstein Picasso

Ooit zei u dat je geen pianist hoeft te zijn om gevraagd te worden voor de jury.

“Daar sta ik nog steeds achter. Wij zoeken echte musici in hart en nieren, mensen die we kennen en respecteren.”

“Dit jaar hebben we onder de juryleden een ex-rocker, Yoni Rechter. Hij komt van de betere popmuziek, maar vergis je niet: hij heeft ook conservatorium gedaan en heeft een enorm muziekgevoel! Maar goed: er moet tenminste één pianist bij zijn, vind je niet? Voor het eerst dit jaar hebben wij een fantastische Egyptische pianist in de jury zitten, Ramzi Yassa”.

Ramzi Yassa in gesprek met Arik Vardi over het Rubinstein competitie. Alleen de introductie is in het Hebreeuws:

“Gelukkig zit ik zelf niet in de jury en hoef ik geen beslissingen te nemen! Ik denk dat ik veel ruzie met anderen zou krijgen!”

Hoe zit het met het repertoire dat de kandidaten moeten spelen? Wat zijn de regels?

“Bij de recitals spelen ze wat zij zelf willen, daar hebben ze geen restricties in. De laatste tijd zie je een verschuiving richting ‘modern’ en ‘minder gangbaar’. Zo hadden we een deelnemer die Ligeti op zijn lijst had staan en Igor Levit, onze tweede prijs winnaar uit 2005 speelde Reger en Hindemith”.

Igor Levitt speelt Suite “1922” Op. 26 pt 1  van Paul Hindemith:

Geen moderne componisten bij de verplichte concerten? De lijst waaruit de kandidaten mogen kiezen gaat niet verder dan Prokofjeff en Bartók?

“Dat is inderdaad zo, maar hoeveel goede pianoconcerten uit de éénentwintigste eeuw ken je? Het onderdeel kamermuziek wisselt per keer. De nadruk ligt op welke samenstelling wij voor ogen hebben, dit jaar hebben wij voor de blazerensembles gekozen”.

Onder de 39 kandidaten zijn er veel Russen (10) en Aziaten (11); heeft u daar een verklaring voor?

“Het ligt uiteraard aan het muziekonderwijs en de discipline. Ook doorzettingsvermogen en eigen ambities spelen een niet te verwaarlozen rol. Nu moet je niet meteen gaan generaliseren. Je mag ook niet alle Aziaten in één pot samen stoppen, want de verschillen onderling zijn immens. Ook de vaak gehoorde kreet dat het ze ontbreekt aan emoties klopt van geen meter! Chinezen bijvoorbeeld gebruiken veel expressie in alles wat zij spelen, meer dan Japanners, maar dat is ook generaliseren en daar wens ik mij niet schuldig aan maken”

Wat mij opvalt is het totale gemis aan deelnemers uit Nederland. Kunnen Nederlanders geen piano spelen? Of hebben ze gewoon niet van het concours gehoord?

“Is onze competitie bij jullie dan zo onbekend? Daar schrik ik van! Daar moeten wij wat meer aan doen!”

“Maar de verklaring kan ook aan het feit liggen dat er weinig Russen aan jullie conservatoria studeren. Als je de lijst met de deelnemers goed bekijkt dan zie je dat er veel van bijvoorbeeld Amerikaanse kandidaten oorspronkelijk uit Rusland komen. Of uit een van de Aziatische landen”.

Ondertussen bestormen de winnaars de internationale podia. Daniil Trifonov, de sensatie van 2011, heeft binnen een paar maanden ook andere concoursen gewonnen en een exclusief contract met DG getekend.

Igor Levit, de wat schuchtere winnaar van de tweede prijs in 2005, is ook goed terechtgekomen en heeft voor Sony een cd met de laatste pianosonates van Beethoven ingespeeld – een absolute must voor elke muziekliefhebber:


Rubinstein 2017

Dit jaar werd er van 25 april tot 11 mei 2017 de vijftiende editie van de International Arthur Rubinstein Piano Master Competition gehouden. Hoe zal het met Szymon Nehring, de nieuwste winnaar van de competitie verder gaan? De tijd zal het leren, maar zelf voorspel ik hem een grote toekomst.

Rubinstein Nehring

Szymon Nehring

Nehring speelt het derde pianoconcert van Rachmaninoff:

En als kamermuziekspeler in het eerste pianokwartet van Gabriel Fauré:

En wat denkt u van de Israëlische deelnemer Yevgeni Yontov?
Hieronder speelt hij het derde pianoconcert van Prokofjeff:

 

 

 

 

 

 

4 comments

  1. Zojuist alles doorgelezen alsook alles beluisterd Basia; wat een indrukwekkende status heeft deze afgelopen 43ste Arthur Rubinstein Concours. Daarnaast getuigen de filmpjes evenals de geluidsdocumentjes van de hoge muzikale kwaliteiten der deelnemers, evenzo die van de status der juryleden. Je voelt uit dit hele verhaal dat je als de schrijfster emotioneel nauw betrokken bent geweest! we zullen zeker de winnaars volgen.

    Pyoter Riba

    Like

  2. Zojuist alles over de vijftiende editie van de International Arthur Rubinstein Piano Master Competition doorgelezen en alle pianofragmenten beluisterd. Wat een indrukwekkende rij van pianisten heeft deze vermaarde Arthur Rubinstein Concours voortgebracht. Maar waarom krijgt het dan minder aandacht op onze klassieke radioprogramma’s – als ook in de pers? Al de status der juryleden is een verhaal op zich en een bijzonderheid. De jonge winnaar Szymon Nehring wil ik zeker gaan volgen. Wat me wel direct opviel naast zijn subliem spel er ook een persoonlijke opvatting doorheen klinkt dat je aandacht vasthoud; Even deed zijn gezicht op de foto deed me sterk denken aan de toenmalige jonge Gliburn. Verder kun je uit dit verslag opmaken dat de schrijfster (!) zich goed in de geschiedenis heeft verdiept en er persoonlijk zich betrokken bij voelt! Liefde voor het vak in deze tijd is al een compliment waard!

    Like

    1. Dank je Pieter.
      Waarom men hier zo weinig over spreekt en schrijft? Het antwoord is simpel: men houdt niet van Israël. BDS is in Nederland, in tegenstelling tot andere Europese landen
      niet verboden.

      Like

      1. Het is toch te gek van woorden en waarom he?

        Er staan zulke mooie namen op de historie van dit concours alsook de reden en motivatie van deze organisatie; wat jij ook keurig heb aangehaald. Je leest weinig reacties hierover. Kun je het niet in de PIANIST plaatsten of in Luister?

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s