EIN DEUTSCHES REQUIEM door Jan Willem de Vriend

 brahms-requiem

Oei. Zwaar karwei. En: nee, het ligt niet aan het werk. Het Deutsches Requiem van Brahms behoort tot mijn lievelingscomposities van mijn geliefde componist en daar kan ik eigenlijk nooit genoeg van krijgen, maar als het zó moet dan weet ik het niet.

Het Rotterdam Symphony Chorus vind ik goed, maar overweldigend, zoals het hoort? Nou, nee… Dat kan natuurlijk ook aan de dirigent Willem de Vriend liggen. Hij legt er zulke rare accenten op dat ik het werk soms amper herken.

En de tempi! De Vriend doet er zeven minuten sneller over dan mijn geliefde Wolfgang Sawallich (Orfeo) en het verschil met Herbert von Karajan (DG) is maar liefst dertien minuten.

Een vriend merkte ooit op dat het voor iedere dirigent een uitdaging is om Brahms’ Requiem te willen dirigeren maar dat er weinig uitverkoren zijn om dat ook werkelijk goed neer te zetten! Hoe waar!

Beide solisten voldoen in ruime mate. Voornamelijk Thomas Oliemans weet mij in “Herr, lehre doch mich” bijzonder te imponeren. Renate Arends intoneert in “Ihr habt nun Traurigkeit” een beetje ruim, maar laat mooie hoge noten horen.

Ik snap best wel dat de Vriend van lichte aanpak houdt, maar Deutsches Requiem is geen cola light!


Johannes Brahms
Ein Deutsches Reqiuem
Renate Arends (sopraan), Thomas Oliemans (batiton)
Residentieorkest/The Hague Philharmonic en het Rotterdam Symphony Chorus olv Jan Willem de Vriend
Challenge Classics CC72738 • 61’

4 comments

  1. Helaas, maar ook ik kon niet echt onder de indruk komen van Jan Willem de Vriend’s rechtstreekse opname en opvatting van Brahms’ Requiem. Ondanks dat de solisten goed zingen en er een mooie koorklank is kan het geheel niet slecht worden genoemd. Maar zit men als verzadigde cd markt daar echt op te wachten? Er zijn zulke goede standaard opnamen ons overgeleverd. Terecht dat Basia dit ook als kanttekening aanhaalt en er niet warm van werd! Mijn kanttekening is: ’t Is te weinig gedurfd er wordt niets persoonlijks in de muzikale opvattingen uitgebeeld en dus beklijfd het me niet!

    Vandaar dan enige toelichting hierop!

    Al in de jaren zeventig zong ik de baritonpartij uit Brahms’ Requiem voor bij mijn toekomstige leermeester Dietrich Fischer-Dieskau en daarna verschillende malen op les. Deze soli had ik ingestudeerd omdat ik het zou uitvoeren met de Koninklijke Oratorium Vereniging Utrecht (KOV/Utrecht). Daarna kreeg ik al gauw via een Duitse impresariaat de uitnodiging om het ook over de grenzen het te zingen en wel met typische grote koren en Duitse orkesten, ook werd ik in België diverse malen gevraagd. Daarom kan ik misschien uit ondervinding zeggen dat ik achteraf dankbaar ben voor Dieskau’s strenge en Punktlichkeit lessen en tevens zijn vele details van aanwijzingen om het zo, of zo, op die manier het te zingen. Tevens voerde hij mij mee in de koordelen, waardoor je grip kreeg waarom Brahms brede opvattingen en tempi passen in zijn Lutheriaanse dodenmis. Dit werk mag zeker niet als een los raamwerk worden gepresenteerd elk koordeel sluit aan bij het volgende Duitse vertaling van de Bijbelteksten, het is een doorlopende compositie met diverse onderdelen. Dieskau’s woorden: ‘Het is als een zware zilveren schakelketting, maar die in de verte als een schitterende zilverdraad wordt gezien. Daarnaast werd ik door een van de laatst levende leerling van Max Reger, de Duits-Nederlandse Joodse componist en dirigent Wilhelm Rettich, diverse malen gewezen op het risico van ‘Brahms koorsymfonie met soli’, zoals hij dat noemde, gewezen. Men kan gauw in details verzeild raken als men niet de traditie kent van het Duitse koorleven, waar men in tegenstelling tot de Engelse koortraditie meer de zanglijnen aanhoud waaronder het orkest als een gespreide deken er om heen valt.

    In de fragmenten die ik hoorde van de opname door het Residentieorkest en het Rotterdam Symphony Chorus met twee Nederlandse solisten en dat onder onder leiding van De Vriend die vind ik niet boven de oudere, misschien voor menig hedendaagse dirigent wat zwaardere Duitse of Weense opvatting, uitstijgen. Hoe helder zijn aanpak is en als die ook klinkt. Het geheel blijft achter bij de opvattingen van een dirigent als Otto Klemperer (wel heel langzaam maar tot de laatste maat boeiend) of Bruno Walter, beiden voortkomende uit de Brahms’ tradities, namelijk vol melancholische stemmingen. Maar die mijn inziens de componist toch echt voor ogen moet hebben gehad, om dan ook hoopvol te eindigen, dat we hier geen blijvende stad hebben!

    Een advies die ik zelf ook ter harte nam: Lees vooral als uitvoerende musicus eerst Brahms’ brieven door, waarin hij o.a. aan zijn vrienden, de violist Joachim en eerste uitgever, Von Heuckenroth, duidelijk uiteenzet hoe zijn zielenroerselen waren bij het schrijven en uitvoeren van zijn geestelijke testament. En ook in gedachtenis had bij uitvoeren er van. Interessant, als je in zijn archieven de bewaarde kranten uit die tijd door leest. Tegenwoordig is het gelukkig t allemaal digitaal en in enkele minuten onder je bereik. Het was ook toe al oude Rettich, die mij deze opmerking meegaf: ‘Dat er vele dirigenten Brahms Requiem zeker wel kunnen dirigeren maar weinigen zullen er in slagen om zo’n meesterwerk inhoudelijk aan te kunnen!’

    Sorry, but I could not really impressed arrive by
    Jan Willem de Vriend’s direct inclusion and of Brahms’ Requiem view. Despite
    the soloists sing well and there is the whole can not be called a bad beautiful
    choral sound. But is it as CD saturated market there really waiting for? There
    are such good standard recordings delivered to us. Basia rightly cites this as
    gloss and there was not hot! My comment is: It’s too little daring nothing is
    personal depicted in the musical ideas and not kept on me! Hence than any
    explanation of this! Already in the seventies, I sang the baritone part in
    Brahms’ Requiem for my future teacher Dietrich Fischer-Dieskau and then
    repeatedly lesson. These solos I had rehearsed because I would perform with the
    Royal Oratorio Society Utrecht (KOV / Utrecht). Then I soon got over a German
    impresario’s invitation to it to sing it over the border and do with typical
    large choirs and orchestras German, I was asked in Belgium several times.

    Therefore I might say from experience that I am grateful afterwards for Dieskau’s strict and Pünktlichkeit lessons are also many details of clues so, or so, in that way to sing it. He also carried me along in the choruses, making your grip was why Brahms apply broad concepts and tempi in his Lutheran requiem. This work should certainly not as a loose framework are presented each chorus part reflects the following German translation of the Scriptures, it is a continuous composition with various components. Dieskau’s words: “It’s like a heavy silver chain necklace, but in the distance like a gorgeous silver wire is seen. In addition, I was one of the last living pupil of Max Reger, the Dutch-German Jewish composer and conductor Wilhelm Rettich, pointed several times at the risk of the Brahms symphony choir with solos, “as he called it, pointed out. One can easily get caught in the details as you do not know the tradition of the German choir life, where in contrast to the English choral tradition more vocal lines which sustain the orchestra as a spread blanket there is around.

    In the clips that I heard on the recording by the
    Hague Philharmonic and the Rotterdam Symphony Chorus with two Dutch soloists
    and under led by Buddy I am not above the older, perhaps for many a
    contemporary conductor heavier German or Viennese conception rise . How bright
    is his approach and if that sounds. The whole lags behind the views of a
    conductor as Otto Klemperer (very slowly until the last measure fascinating) or
    Bruno Walter, both arising from the Brahms’ traditions, namely full of
    melancholic moods. But in my opinion the composer really must have had in mind
    to also finish hopeful that we have here no lasting city!

    An advice I took to heart himself: Read especially when performing musician first Brahms’ letters by which he will include his friends, the violinist Joachim and first publisher, Von Heuckenroth clearly explain how his inner feelings were writing and performing his spiritual testament. And there was of a memorial to perform. Interestingly, if you saved newspapers from that time reads through his archives. Today it is happy t all digital and in minutes you reach. It was also far all old Rettich, which gave way this remark to me: ‘That many conductors Brahms Requiem certainly can conduct but few will manage to cope with such a masterpiece of content! “

    Like

  2. Ik was bij dit concert. En ik heb genoten. Smaken verschillen, maar ik ga deze cd kopen. Scheelt uiteraard in gevoelswaarde als j zelf bij de opname aanwezig was.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s