Mamaloshen

REDSTU MAMALOSHEN?

mamaloshen

If you are asked this question, people want to know if you speak Yiddish. Yiddish, the language of Eastern European and German Jews, was in danger of dying out, along with the ghettos and shtetls. Integration, assimilation, emigration and (in)tolerance ensured the building of a future without prejudice and without the burden of the past.

Did it work? Obviously not. The second, third and now fourth generations of Shoah survivors have also rediscovered Yiddish in their search for their roots. Mandy Patinkin was no exception.

Patinkin, one of the biggest Broadway stars of the moment, has not taken any chances. With the help and support of specialists, he learned the language and searched for the repertoire. What bothered him most was the question why American Jewish composers such as Hammerstein, Sondheim and Berlin did not compose Jewish music. His conclusion: the music was really Jewish, but the language was English. So the lyrics of the well-known songs were translated into Yiddish.

The result is worthwhile, even if it is a little awkward to hear ‘Ikh khulem fun a vaysn Nitl ‘ instead of ‘I’m dreaming of a white Christmas’. ‘Maria” from Bernstein’s ‘West Side Story‘ has been changed to ‘ Mayn Mirl’ and ‘Got bentsh Amerike’ means nothing but ‘God bless America’.

Naturally, Patinkin also sings the well-known and less well-known Yiddish songs and he does this in his own unique’Patinkin way’. His voice and style of singing are instantly recognisable. He turns every song into a complete show with laughter and tears and does not shy away from exaggeration (a Jewish characteristic par excellence).

In ‘Belz’, which is sung with a healthy dose of schmalz, and the beautiful ‘Song of the Titanic’, he is assisted by Judy Blazer, and in ‘Der Alter Tzigajner/White Christmas’ Nadja Salerno-Sonnenberg takes care of the violin solo.


A little advance warning: anyone who thinks that klezmer music should be played on authentic instruments and Yiddish only sung by centenarians who spoke the language every day in a shtetl before the war, should stay away from this CD. For those who enjoy it: ‘hob fargenigen’ (have fun)

MAMALOSHEN
Mandy Patinkin
Nonesuch 7559-79459-2

Redstu Mamaloshen?

mamaloshen

‘Redstdu Mamaloshen’? Wordt aan u deze vraag gesteld, dan wil men weten of u Jiddisch spreekt. Jiddisch, de taal van Oosteuropese en Duitse Joden dreigde uit te sterven, samen met de ghetto’s en shtetls. De integratie, assimilatie, emigratie en (in)tolerantie zorgden voor het bouwen aan de toekomst zonder vooroordelen en zonder de ballast van het verleden.

Is het gelukt? Uiteraard niet. De tweede, derde en inmiddels ook al de vierde generatie van de Sjoah-overlevenden heeft op zoek naar roots ook het Jiddisch herontdekt. Die zoektocht is ook aan Mandy Patinkin niet voorbij gegaan

Patinkin, één van de grootste Broadway sterren van het moment, is niet over één nacht ijs gegaan. Met hulp en steun van de specialisten leerde hij de taal en zocht naar het repertoire. Wat hem het meest bezighield was de vraag waarom hebben de Amerikaans–Joodse componisten als Oscar Hammerstein, Stephen Sondheim en Irving Berlin geen Joodse muziek gemaakt. Zijn conclusie: de muziek was wel Joods, alleen de taal Engels. Zodoende werden de teksten van de bekende songs in het Jiddisch vertaald.

Het resultaat mag er zijn, al is het een beetje onwennig om Ikh khulem fun a vaysn Nitl  te horen in plaats van I’m  dreaming of a white Christmas.

Maria van Bernstein is veranderd in  Mayn Mirl en  Got bentsh Amerike betekent niets anders dan God bless America.

Uiteraard zingt Patinkin ook de bekende en minder bekende Jiddische liedjes en doet het op zijn ‘Patinkins’. Zijn stem en manier van zingen zijn direct herkenbaar. Van ieder liedje maakt hij een complete show met lach en traan en schuwt de overdrijving, Joodse eigenschap bij uitstek niet.

In het met een gezonde dosis schmalz gezongen Belz en de prachtige Song of the Titanic wordt hij bijgestaan door Judy Blazer en in Der Alter Tzigajner/White Christmas zorgt Nadja Salerno-Sonnenberg voor de viool solo.

Kleine waarschuwing: iedereen, die vindt dat klezmermuziek gespeeld moet worden op authentieke instrumenten en het Jiddisch gezongen door honderdjarigen die de taal nog voor de oorlog in een shtetl dagelijks spraken, moet van die cd afblijven. Voor de genieters onder ons: ‘hob fargenigen’ (veel plezier)


MAMALOSHEN
Mandy Patinkin
Nonesuch 7559-79459-2