Basia’s Bagatellen

AUGUST KLUGHARDT

kluhardt

Heeft u ooit van August Klughardt (1847-1902) gehoord? Nee? Ik ook niet. Hoe onterecht! Deze Duitse romanticus was misschien niet innoverend, maar wat is zijn muziek mooi! En het is zo plezierig om naar te luisteren!

Wat kunt u verwachten? Een heerlijk potje smachtende Schubert vermengd met energieke Brahms en (voornamelijk) rustig voortkabbelende (ik bedoel het niet negatief!) Mendelssohn.

Gek genoeg doet zijn muziek mij ook aan de Nederlandse componisten denken. Het Allegro voor vier strijkkwartetten van Johannes van Bree komt zowat om de hoek kijken. Maar ook Julius Röntgen is nergens ver weg.

Beide werken op deze cd zijn betoverend mooi, al is het strijkkwintet iets virtuozer en de grommende cello maakt de boel lekker spannend.

De uitvoering kan niet mooier. Niet beter. Niet romantischer. Gewoon: een ouderwetse perfectie ten voeten uit. Van de Leipziger Streichquartet wist ik het wel, maar de pianiste Olga Gollej is voor mij een ware ontdekking.

Het is guur buiten, de winter komt er aan. Daar kunnen wij niets aan doen. Maar aan de sfeer thuis des te meer: zet de kachel aan en de cd op. Wedden dat u er ook verliefd op wordt?

Fragmenten zijn hier te beluisteren:

http://www.allmusic.com/album/august-klughardt-string-quintet-piano-quintet-mw0002060230

August Klughardt
Piano Quintet, String Quintet
Leipziger Streichquartet, Olga Gollej (piano), Julian Steckel (cello)
MDG 307 1652-2

MEDITATION. Elīna Garanča

garancameditationcd

Dat de cd voor mij in categorie “ondermaats” valt, ligt niet aan Elīna Garanča. Het behoeft geen reclame dat zij een prachtzangeres is. Haar stem is hier net zo mooi als altijd, haar zingen indrukwekkend en haar presentatie zeer zorgvuldig en verzorgd.

Ook het koor van het Letse radio is goed. Het klinkt zeer spiritueel en geïnspireerd, iets wat overigens absoluut niet gezegd kan worden van de rammelende Deutsche Radio Philharmonie Saarbrücken onder Garanča’s echtgenoot Karel Mark Chichon.

Het probleem is de cd zelf. Niet alleen is de opname onevenwichtig (soms te hard, soms te zacht, je moet continu aan de knoppen draaien), maar de zin van het hele project ontgaat mij. Bot gezegd is het een bij elkaar geraapt zooitje sentimenteel geestelijk verdriet…

Mascagni, Adam, Gounod, Bizet en William Gomez staan broederlijk naast elkaar en ook de inmiddels totaal uitgemolken ‘Ave Maria’ van “Caccini”, die eigenlijk gewoon Vavilov heet, ontbreekt er niet. De mij onbekende Ugis Prauliņš doet in sentiment voor zijn landgenoot Pēteris Vasks niet onder, maar het absolute dieptepunt wordt bereikt met het gruwelijk toegetakelde ‘Miserere’ van Allegri.

Het klinkt misschien wrang, maar dit is de ultieme muziek bij de crematie.Ik moet er niets van hebben, maar wie niet genoeg kan krijgen van “huilmuziek” kan hier zijn hart ophalen. Voor alle anderen: u bent gewaarschuwd!

Trailer van de album:


MEDITATION
Werken van Gounod, Mascagni, Mozart, Bizet, Puccini, Vasks e.a.
Elīna Garanča, mezzosopraan
Latvian Radio Choir; Deutsche Radio Philharmonie Saarbrücken Kaiserlautern olv Karel Mark Chichon
DG 4792071

TUTTO BUFFO

 bordogna

Klassieke cd’s verkopen niet.

Nee, ik ken de cijfers niet, maar de kranten, mochten ze überhaupt nog over klassieke muziek schrijven, zeggen dat het zo is. Dé reden dat de grote labels zich in principe alleen tot de grootste hits beperken en wie een solo album wil volspelen of -zingen moet zich goed kunnen presenteren op de cover.

Dat laatste is ook geval met de mij weinig bekende Paolo Bordogna. En toch schijnt de in 1972 geboren Italiaan één van de ’s werelds beste buffo – baritons te zijn. “Serieus grappig” kopte de Australische Limelight Magazine en noemde hem verder “the thinking man’s clown”.

Ik denk, nee, ik neem onmiddellijk aan dat het allemaal klopt, maar daarvoor moet je de zanger toch echt eerst in actie zien. Denk ik.

Naar de foto’s in het boekje te oordelen is de prettig ogende Bordogna ook een echte kameleon die zich volkomen aan zijn personages weet aan te passen. Maar, wat zonder het visuele overblijft is een zeer aangename, maar op den duur eentonige stem. Ondanks de verschillende stemmetjes die hij weet op te zetten.

Het is allemaal ontzettend knap wat hij doet, maar ik denk niet dat ik de cd vaak zal draaien: sommige aria’s horen gewoon in de complete opera thuis. Bovendien: hoeveel lol achter elkaar kan een mens verdragen?


Tutto buffo
Cimarosa, Mozart, Rossini, Donizetti, Verdi, Puccini, Mascagni, Rota
Paolo Bordogna (bariton); Filharmonica Arturo Toscanini olv Francesco Lanzillota
Decca 4811685 • 61’

ALESSANDRO DELJAVAN speelt Etudes van CHOPIN

 chopin-deljavan

De Italiaan Alessandro Deljavan is een ware meesterpianist. Zijn briljante techniek is zo volmaakt dat je niet eens hóórt hoe moeilijk de Etudes van Chopin zijn.

Daar zit hem ook het euvel, denk ik. Deljavan glijdt over de stukken heen met een soort vanzelfsprekendheid die bijna aan zelfgenoegzaamheid grenst.

Nou wil ik niet beweren dat de etudes, wellicht op de nr.12 op.25 (die heet dan niet voor niets “Revolutionair”) na iets van een “conceptuele programma” willen uitdragen of een boodschap overbrengen, maar een klein beetje bij de inhoud stilstaan zou Deljavan zeker sieren.

Ik denk niet dat het hem ontbreekt aan verbeelding of dat hij er niet over heeft nagedacht, maar soms bekruipt mij het gevoel dat het allemaal nergens toe leidt. Of wel: tot een oppervlakkigheid.

Het mooist vind ik hem in de etude nr.3 op 10: hier toont hij zich iets minder een virtuoos en wat meer een lyricus. Hij kan het dus wel.

Wat mij opvalt: zijn tempi zijn veel langzamer dan die van Pollini en toch lijkt het alsof hij in de sneltrein zit. Zou het aan de enorme tempofluctuaties binnen een nummer kunnen liggen?

Maar eerlijk is eerlijk: het is pianistiek van een allerhoogst niveau.


FRÉDÉRIC CHOPIN
Complete Etudes
Alessandro Deljavan
Brilliant Classics 95207 • 70’

FLAVOURS

mi0003497421

Bang!

Vanaf de eerste noot word je aan je stoel genageld. Hier spreekt iemand die het zeker weet en de taal is duidelijk: zitten en luisteren!

Dat de noten niet altijd foutloos zijn kan mij niet schelen, want de dwingende manier van spelen van Amber Docters van Leeuwen bevalt mij zeer. Muziek is veel meer dan noten alleen!

Wat ik wel een beetje mis is wat meer lyriek, zeker bij Debussy. Met iets meer ingetogenheid zou de sonate beter uit de verf komen. Het is natuurlijk niet eerlijk om het jonge duo met, zeg maar, Maisky/Argerich te vergelijken, maar mocht u hun opname van Debussy kennen dan weet u wel wat ik bedoel.

De jonge dames houden van avontuurlijk, want naast Debussy hebben ze ook cellosonates van Beethoven en Schnittke op hun programma gezet. En een zeer jazzy werkje van de mij onbekende Eef van Breen (jaargang 1978), speciaal voor de celliste gecomponeerd voor haar Carnegie Hall debuut in 2011.

Jammer genoeg vind ik de pianiste iets minder. Ik vind haar pianospel te aanwezig en te “bonkig”, maar het kan ook aan de opname liggen. Die is zeer direct en hard.

Houd Amber Docters van Leeuwen in de gaten!


FLAVOURS
DEBUSSY, SCHNITTKE, BEETHOVEN, VAN BREEN
Amber Docters van Leeuwen (cello), Taisiya Pushkar (piano)
Brilliant Classics 9416 • 64’

RACHMANINOFF. Krijgh & Amara

9200000050918211

Eerlijk is eerlijk. Cellosonate van Rachmaninoff behoort niet tot de wereldtop van de celloliteratuur. Niet erg. Ook een gewone boterham met kaas kan net zo goed smaken als de meest exquise kaviaar. Mits met liefde voorbereid en met nog meer liefde opgediend.

Rachmaninoff was een man van grote gebaren die het sentiment niet schuwde. Daar kan ik bij tijd en wijle bijzonder van genieten. Het is een kwestie van je er aan overgeven en niet te diep nadenken, want als je het sentiment uitvlakt dan ontneem je het stuk haar recht van bestaan. En dat diepe nadenken, dat doet de interpretatie van Harriet Krijgh de das om.

In het boekje wordt er over het vinden van de juiste balans tussen emotie en nuchterheid gesproken en dat is precies wat ik hier mis. De melancholie in Élegie is totaal afwijzig en van de hoge romantiek valt weinig te bespeuren.

Of het aan de opname ligt weet ik niet, maar de piano klinkt zeer dominant, waardoor ook de balans tussen de celliste en pianiste zeer verstoord is.

Ik vind het echt jammer, want je kan niet ontkennen dat hier twee grote musici aan het werk zijn. Het is goed, maar het kan beter. Gevoeliger. Het spijt me.


SERGE RACHMANINOV
Sonata in cello and piano in Gminor Op.19; Élegie; Vocalise; Romance Op.4 No.3
Harriet Krijgh (cello), Magda Amara (piano)
Capriccio C5258

Beethoven-Liszt

 martynov

Ik neem zonder meer aan dat er ongetwijfeld liefhebbers voor zijn, voor de door Liszt gemaakte piano transcripties van de symfonieën van Beethoven. Daar hoor ik niet bij.

Het is allemaal zeer virtuoos maar ook zeer vermoeiend.
Hoeveel kleuren de pianist ook niet tot zijn beschikking heeft – en daar ontbreekt het Yury Martynov niet aan – het instrument solo kan het niet tegen de kleuren van een volledige orkest opnemen.

Om het maximum aan effect te kunnen bereiken is het veelvuldig gebruik van de pedaal een vereiste, denk ik, maar hoe lang houdt een mens al die forte en fortisssimo vol?
Ik in ieder geval niet.

Het meest wreekt het zich in nummer vijf, want het “babababam” is, wat mij betreft, absoluut niet naar de piano vertaalbaar.

Ik ken de transcripties in de uitvoeringen van Idil Biret en Cyprian Katsaris en beiden zijn mij liever.
Katsaris is behoedzamer. Zijn interpretatie is veel lichtvoetiger, rustiger en voor mij aangenamer, maar het kan ook aan het instrument liggen. Martynov bespeelt Blüthner uit 1867.

Maar ook Idil Biret gaat niet zo verschrikkelijk tekeer, het is alleen jammer dat haar tempi soms behoorlijk slepend zij. Een ding staat vast: Yury Martynov is duidelijk haar meerdere wat virtuositeit betreft.


Beethoven-Liszt
Symfonieën 4&5
Zig-Zag Territioers ZZT356 • 67’
Yury Martynov piano